Merkezi Aziýanyň we Türkmenistanyň kutýur sungaty Ortaýer deňziniň moda hepdeliginde — podiumlarda Ýüpek ýoly
1–5-nji sentýabr aralygynda Italiýanyň Apuliýa sebiti halkara ýokary modasynyň ajaýyp podiumyna öwrüldi. «Ortaýer deňziniň moda hepdeligi» (Mediterranean Fashion Week 2026) dünýäniň 26 ýurdundan — Hindistandan we Argentinadan başlap, Günorta Ýewropa we Merkezi Aziýa ýurtlaryna çenli — dizaýnerleriň 50 sany moda görkezilişini bir ýere jemledi. Adaty bir ýerde ýerleşýän podiumyň ýerine guramaçylar Leççeniň barokko döwrüniň meýdançalaryndan, Tarantodaky orta asyr Aragon galasyndan, Mezanýeniň taryhy merkezinden, Bariniň şäher giňişliklerinden we Wýesteniň kenarýaka köçelerinden geçýän özboluşly medeni ugur döretdiler.
Italiýa-Ortaýer deňzi podiumynda ýokary modanyň meşhur ussatlary, tanymal Ýewropa moda öýleriniň wekilleri, şeýle hem Aziýa we Latyn Amerikasy ýurtlaryndan baýrakly dizaýnerler öz kolleksiýalaryny görkezdiler.
Moda marafonynyň aýratyn täsinligi Merkezi Aziýa dizaýnerleriniň ynamly çykyşy boldy. Türkmenistanyň, Özbegistanyň we Gazagystanyň kutýurýeleri adaty gündogar geýimleriniň Günbatarda indi «muzeý ekzotikasy» hökmünde kabul edilmeýändigini, eýsem häzirki zaman dünýä modasynyň doly hukukly ugur kesgitleýjisine öwrülýändigini görkezdi.
Leççedäki Sant-Oronso meýdançasynda geçirilen açylyş dabarasy ähli çäräniň ýokary derejesini kesgitledi. Halkara maksatnamasynyň ilkinji çykyş eden moda öýleriniň hatarynda türkmen dizaýneri Anna Korostowanyň kolleksiýasy hem boldy. Onuň eserleri Türkmenistanyň milli mirasynyň üsti bilen zenan gözelligini inçe öwrenilişine gönükdirilendir. Çylşyrymly el keşdeleri, ýokary ussatlyk bilen ýerine ýetirilen nepis bezegler we owadan biçüwler Ýewropaly kritiklerinde hem-de baýerlerinde uly gyzyklanma döretdi.
Ikinji gün podium Tarantodaky Aragon galasynyň ajaýyp taryhy giňişligine göçürildi. Bu ýerde türkmen kutýurýesi Leýli Haitowa öz kolleksiýasyny görkezdi. Dizaýner milli medeniýetiň baý reňkler toplumyna — çuň we asylly mahmala, hakyky etniki nagyşlara hem-de zergärçilik derejesindäki bezeglere daýanmak bilen, türkmen milli lybaslarynyň Ýewropanyň Haute Couture, ýagny ýokary moda ülňülerine aňsatlyk bilen uýgunlaşyp bilýändigini subut etdi.
Türkmen kolleksiýalary sebitdäki kärdeşleriniň işleri bilen sazlaşykly döredijilik hyzmatdaşlygynda çykyş edip, moda hepdeliginiň güýçli Merkezi Aziýa ugruny kemala getirdi. Özbegistan dürli görnüşli stilleri hödürledi: Irina Şaripowanyň täsirli Gündogar-Ýewropa eklektikasyndan we Rano Dehhanowanyň nepis agşam lybaslaryndan başlap, Aziza Ahmedowanyň konseptual göwrümli žaketlerine, Hulkar Musaýewanyň nusgawy biçüwlerine hem-de Lolahan Bekowanyň keşde we gymmat bahaly daşlar bilen bezelen, mylaýym gülgüne reňklerdäki kutýur köýneklerine çenli.
Gazagystan «Žarkyra» brendiniň erkekler we zenanlar üçin niýetlenen keşplerinde däp-dessurlaryň häzirki zaman biçüwi bilen sazlaşygyny, şeýle hem Wýestedäki görkezilişleri jemlän ussat Aýdarhan Kaliýewiň «Aspara» atly saldamly geometrik kolleksiýasynda döwrebap çemeleşmäni görkezdi.
Aşgabatdan, Daşkentden we Astanadan dizaýnerleriň 2026-njy ýyldaky Ortaýer deňziniň moda hepdeligine gatnaşmagy möhüm bir ugry görkezdi: Merkezi Aziýa dünýä stil industriýasynda özüne mahsus we tanalýan giňişligi kemala getirýär. Türkmen mahmaly bilen nepis keşdeçiligiň Italiýanyň Barokko döwrüniň binagärçiligi bilen sazlaşykly utgaşmagy modanyň milli köklere bolan hormatyň geljegiň täze ugurlaryny döredýän iň köpugurly diplomatiýa dilidigini ýene-de bir gezek görkezdi.
