Merkezi Aziýa ýurtlary sebitdäki biologik howpsuzlygy berkitmek üçin tagallalary birleşdirýärler
Şu gün, 14-nji sentýabrda, Bişkek şäherinde «Bitewi saglyk – 2026» atly sebit maslahaty öz işine başlady. Foruma Gazagystandan, Gyrgyzystandan, Täjigistandan, Türkmenistandan we Özbegistandan döwlet edaralarynyň, ylmy jemgyýetçiligiň we halkara guramalaryň 150-den gowrak wekili gatnaşýar.
Duşuşygyň esasy maksady döwletara ylalaşyklardan sebit ilatynyň howpsuzlygyny iş ýüzünde üpjün etmäge, haýwanlardan adamlara geçýän ýokanç kesellere netijeli gözegçilik etmäge we mikroblara garşy durnuklylygyň ýaýramagynyň öňüni almaga geçmekden ybarat.
Bu başlangyjyň guramaçylary we hyzmatdaşlary hökmünde Gyrgyzystanyň Hökümeti, Bütindünýä banky, Merkezi Aziýanyň Sebitleýin Ekologik Merkezi (CAREC), Pandemiýa gaznasy hem-de dört taraplaýyn bileleşik — FAO, BSGG, WOAH we UNEP çykyş etdiler.
Esasy netijeler we maliýeleşdiriş
Plenar mejlisiň çäklerinde umumy býujeti 31,79 million ABŞ dollaryna barabar bolan «Bitewi saglyk» maksatnamasynyň Gyrgyzystandaky düzüm böleginiň resmi taýdan işe girizilmegi boldy. Bu serişdeleriň 30 million ABŞ dollary karz görnüşinde, 1,79 million ABŞ dollary bolsa grant görnüşinde bölünip berildi. Maliýe serişdeleri işgärleriň hünär mümkinçiliklerini ösdürmäge, barlaghana torlaryny döwrebaplaşdyrmaga, howplary ýüze çykarmak ulgamlaryny kämilleşdirmäge we töwekgelçiliklere esaslanýan epidemiologik gözegçiligi güýçlendirmäge gönükdiriler.
Amaly hyzmatdaşlyk we utgaşdyrma
Bäş ýurduň wekiliýetleri serhetüsti biologik töwekgelçilikler barada dessine maglumat alyşmagyň we bilelikde hereket etmegiň mehanizmlerini ara alyp maslahatlaşýarlar. Bu işde CAREC-iň binýadynda döredilen «Bitewi saglyk» sebit sekretariatyna aýratyn orun berilýär. Bu edara sebitiň saglygy goraýyş ministrlikleriniň, weterinariýa gulluklarynyň we daşky gurşaw boýunça edaralarynyň arasynda hemişelik pudagara utgaşdyrmany üpjün eder.
Şol bir wagtyň özünde, maslahat meýdançasynda Sebitleýin utgaşdyryjy geňeşiň mejlisi geçirilýär. Onda bilermenler we taslamalary dolandyrmak boýunça toparlar maliýe dolandyryşyny, satyn alyş işlerini we bitewi hereketler meýilnamasyny ylalaşýarlar. Bişkekde ylalaşylan çözgütler Merkezi Aziýanyň saglygy goraýyş ulgamyndaky adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlygyny ýokarlandyrmagyň esasy bolup hyzmat eder.
ORIENT
