Ýewropanyň Merkezi banky göterimleri 25 bazis punkt ýokarlandyrdy — bu ýyl ikinji gezek ýokarlandyryş
Pul-karz syýasaty — merkezi banklaryň inflýasiýany gözegçilikde saklamak bilen ykdysady ösüşi goldamagyň arasynda deňagramlylygy üpjün etmek üçin ulanýan inçe guralydyr. Haçan-da bahalar garaşylanyndan has çalt ýokarlananda, ykdysady ösüşi haýalladyp biljekdigine garamazdan, aýgytly çäre görmek zerur bolýar. Ýewropanyň Merkezi banky şu ýyl göterimleri ikinji gezek ýokarlandyrmak bilen inflýasiýa garşy göreşiň henizem ileri tutulýan ugur bolup galýandygyny görkezýär.
Göterimleriň soňky gezek ýokarlandyrylmagy Ýewropanyň Merkezi bankynyň ýewro zolagynda pul-karz syýasatyny dolandyrmak üçin ulanýan depozit mehanizmi boýunça göterim derejesiniň 2,5 göterime çenli ýokarlanmagyna getirer. Esasy gaýtadan maliýeleşdiriş amallary boýunça göterim derejesi 2,65 göterime, maržinal karzlar boýunça göterim derejesi bolsa degişlilikde 2,9 göterime ýetiriler. Ýewropanyň Merkezi bankynyň beýanynda: «Ýakyn Gündogardaky çaknyşyk inflýasiýa basyşyny döretmegini dowam etdirýär we inflýasiýanyň uzak wagtyň dowamynda maksat derejesinden ep-esli ýokary bolmagyna garaşylýar» diýip bellenilýär.
Penşenbe güni aýan edilen soňky çaklamalarynda Ýewropanyň Merkezi banky indi ýewro zolagynda umumy inflýasiýanyň 2026-njy ýylda ortaça 3 göterim, 2027-nji ýylda 2,5 göterim, 2028-nji ýylda bolsa 2,1 göterim bolmagyna garaşýandygyny mälim etdi. 2026-njy ýyl üçin inflýasiýa baradaky çaklama üýtgewsiz galdy, 2027-nji we 2028-nji ýyllar üçin çaklamalar bolsa iýun aýyndaky çaklamalar bilen deňeşdirilende ýokarlandyryldy. Şol bir wagtyň özünde, 2026-njy we 2027-nji ýyllar üçin ykdysady ösüşiň esasy çaklamalary degişlilikde 0,9 göterime we 1,4 göterime çenli ýokarlandyryldy. Ýewropanyň Merkezi banky: «Geljekki ýagdaýlar diýseň näbelli bolup galýar, inflýasiýanyň ýokarlanmagy bilen bir hatarda ykdysady ösüşiň peselmek töwekgelçiligi hem bar» diýip belledi.
Ýewropa Bileleşiginiň Statistika müdirliginiň maglumatlaryna görä, ýewro zolagynda inflýasiýa awgust aýynda iýuldaky 2,9 göterimden 3,3 göterime çenli ýokarlandy. Inflýasiýanyň ýokarlanmagy esasan energiýa serişdeleriniň bahalary bilen baglanyşykly bolup, awgust aýynda olaryň bahasy ýyllyk hasapda 14,3 göterim, iýul aýy bilen deňeşdirilende bolsa 2,9 göterim ýokarlandy. Ýewro zolagynyň ykdysadyýeti ikinji çärýekde birinji çärýek bilen deňeşdirilende 0,4 göterim ösüp, çaklamalardan ýokary netije görkezdi. Ýewropanyň Merkezi bankynyň ykdysady ösüş baradaky çaklamalary soňky gezek ýokarlandyrmagy «ýewro zolagynyň ykdysadyýetiniň garaşylanyndan has durnuklydygyny» görkezýär diýip, bankyň beýanynda bellenilýär.
CCTV+ habar bermegine görä, göterim derejeleriniň ýokarlandyrylmagy Ýewropanyň Merkezi bankynyň energiýa serişdeleriniň bahalarynyň ýokarlanmagy bilen birlikde durnukly ýokary bolmagyny dowam etdirýän inflýasiýa baradaky aladasyny hem-de inflýasiýany maksat derejesine gaýtarmak üçin çäre görmäge taýýardygyny görkezýär.
