Halkara energetika agentligi ABŞ bilen Eýranyň gepleşiklerinde dörän ýaramaz ýagdaýa baglylykda 2026-njy ýylda dünýäniň nebit islegine bolan çaklamasyny peseltdi
Nebit dünýä ykdysadyýetiniň esasy hereketlendirijisi bolmagynda galýar we onuň üpjünçiligindäki islendik bökdençlik bahalara, ätiýaçlyklara we bazarlaryň ýagdaýyna bada-bat täsir edýär. Bu ýerde geosyýasat geologiýa ýaly möhüm orny eýeleýär: gepleşikler, çaknyşyklar we sanksiýalar nebit üpjünçiliginiň kadalaşmagyny birnäçe ýyllap yza süýşürip biler. Şeýle şertlerde çaklamalar diňe bir san bolman, eýsem aladanyň görkezijisine öwrülýär.
Halkara energetika agentligi sentýabr aýyndaky nebit bazarynyň ýagdaýy baradaky hasabatynda 2026-njy ýylda dünýäniň nebit isleginiň bir günde 2,5 million barrele (mb/gün) azaljakdygyny çaklaýar. Bu öňki çaklama bilen deňeşdirilende bir günde 940 müň barrel azalmagy aňladýar. Hasabatda aýdylmagyna görä, awgust aýynda dünýäde nebit önümçiligi öňki aý bilen deňeşdirilende bir günde 1,6 million barrel azaldy we 100,1 million barrele ýetdi. Muňa Pars aýlagy ýurtlarynda howpsuzlyk töwekgelçilikleriniň ýokarlanmagy sebäpli bir günde 10 million barrelden gowrak nebit önümçiliginiň togtadylmagy sebäp boldy.
Awgust aýynda dünýäde gözegçilik edilýän nebit ätiýaçlyklary ýene-de 95 million barrel azaldy. Şeýlelikde, fewral aýyndan bäri umumy azalma 507 million barrele, ýagny ortaça bir günde 2,8 million barrele ýetdi. Deňiz arkaly nebit daşamalarynyň möçberi hem 65 million barrel azaldy, sebäbi Ýakyn Gündogardan tankerleriň hereketi täzeden başlady. Halkara energetika agentliginiň habar bermegine görä, Ýakyn Gündogardaky gapma-garşylykly ýagdaý sebäpli etalon nebitiň bahasy maý aýyndan bäri iň ýokary derejesine çenli ýokarlandy.
Halkara energetika agentliginiň aýtmagyna görä, ätiýaçlyklar şu wagta çenli bazardaky deňagramlylygy üpjün etmekde esasy orny eýeledi. Şeýle-de bolsa, agentlik ätiýaçlyklaryň azalýandygyny we dünýäniň nebit gaýtadan işleýän ulgamynyň mümkinçilikleriniň çäginde işleýändigini duýdurdy. Ol nebit bazaryndaky ýagdaýyň mundan beýläk-de ýitileşmeginiň we islegiň azalmagynyň öňüni almak üçin Ýakyn Gündogardaky ýagdaýlary çözmegiň zerurdygyny aýratyn nygtady.
“CCTV+”-niň habar berşi ýaly, Halkara energetika agentliginiň çaklamasyny peseltmegi bazara gatnaşyjylaryň geosyýasy çaknyşyklaryň uzak wagtlap dowam etmegi we olaryň energiýa serişdeleriniň üpjünçiligine ýetirýän täsiri baradaky aladalarynyň artýandygyny görkezýär. Agentligiň krizisleri çözmek baradaky çagyryşy nebit bazarynyň durnuklylygynyň syýasy dartgynlygyň gowşadylmagy bolmazdan mümkin däldigini görkezýär.
