Hytaý-Gyrgyzystan-Özbegistan demir ýolunyň ilkinji tunneli deşildi
Şenbe güni taslamany durmuşa geçirýän kompaniýa Hytaý-Gyrgyzystan-Özbegistan demir ýolunyň Gyrgyzystandaky böleginde ilkinji tunneliň buraw işleriniň tamamlanandygyny habar berdi. Bu bolsa serhetüsti ulag ugruny ösdürmekde möhüm tapgyr boldy.
Dag jynslarynyň içinden ilkinji tunnel geçirilende, bu diňe bir inženerçilik üstünligi däl — eýsem ýurtlary birleşdirmek baradaky arzuwyň hakykata öwrülýändiginiň alamatydyr. XXI asyryň Beýik Ýüpek ýolunyň bir bölegi hökmünde meýilleşdirilen Hytaý-Gyrgyzystan-Özbegistan demir ýoly köp ýyllap dowam eden ara alyp maslahatlaşmalardan we taslama işlerinden soň indi hakyky görnüşe eýe bolup başlaýar. Geçirilen tunneliň her bir metri Merkezi Aziýany täze bazarlara ýakynlaşdyrýar, Hytaýyň bolsa goňşy ýurtlar bilen has ýakyn integrasiýasyna ýol açýar. Bu diňe bir gurluşyk däl, eýsem üç ýurduň hyzmatdaşlygynyň, olaryň umumy dil we umumy maksat tapýandygynyň nyşanydyr.
Üç ýurduň hökümetleri tarapyndan ygtyýarlandyrylan kärhanalar tarapyndan döredilen bilelikdäki Hytaý-Gyrgyzystan-Özbegistan demir ýol kompaniýasynyň habar bermegine görä, uzynlygy 209,6 metr bolan Koş-Dobo Demirgazyk №2 tunneli Gyrgyzystanyň çägindäki ilkinji geçirilen tunneldir. Onuň gurluşygyna 2025-nji ýylyň iýun aýynda başlanyldy. Şondan bäri 27 tunneliň, 43 köpriniň we 88 demir ýol düşeginiň gurluşygy başlandy, şeýle hem 20 demir ýol menziliniň gurluşygy alnyp barylýar.
Bu demir ýol «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň çäklerinde Hytaýyň, Gyrgyzystanyň we Özbegistanyň hyzmatdaşlygynyň möhüm taslamasydyr. Gurluşyk tamamlanandan soň, ol Hytaý bilen Merkezi Aziýanyň arasynda täze demir ýol aragatnaşygyny üpjün eder. Demir ýol Hytaýyň Sinszýan-Uýgur awtonom sebitiniň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän Kaşgardan, Gyrgyzystanyň serhetýaka şäheri Jelalabatdan geçip, Özbegistanyň gündogaryndaky Andijan şäherine çenli uzalar. Demir ýoluň umumy uzynlygy 500 kilometrden geçer, şol sanda Gyrgyzystanyň çägindäki böleginiň uzynlygy 304,84 kilometre barabar bolar.
Taslamanyň tutuş sebit üçin strategiki ähmiýeti bar. Täze demir ýol Hytaýdan Merkezi Aziýa, ondan aňry Ýakyn Gündogara we Ýewropa barýan iň gysga gury ýer ulag ugruna öwrüler. Bu gatnaw wagtyny gysgaldyp, logistika çykdajylaryny azaldar. Deňze çykalgasy bolmadyk Gyrgyzystan üçin bu aýratyn möhümdir — demir ýol dünýä bazarlaryna çykmaga mümkinçilik berer, täze iş orunlaryny döreder we maýa goýumlaryny çekmäge ýardam eder. Hytaý bolsa ulag geçelgelerini diwersifikasiýalaşdyrmak we däp bolan ugurlara garaşlylygy azaltmak arkaly sebitdäki ornuny has-da berkider. Özbegistan hem täze söwda akymlaryna çykalga alar. Ilkinji tunneliň tamamlanmagy birnäçe ýyllap dowam etjek giň gerimli işleriň diňe başlangyjydyr, emma eýýäm häzirden onuň Merkezi Aziýada ykdysady ösüş üçin täze mümkinçilikler döredip biljekdigine umyt döreýär.
CCTV+-yň habar bermegine görä, Gyrgyzystanyň çägindäki ilkinji tunneliň buraw işleriniň tamamlanmagy Merkezi Aziýadaky iň uly we iň uly maksatlary özünde jemleýän infrastruktura taslamalarynyň birini durmuşa geçirmekde möhüm ädim boldy. Ýakyn ýyllarda demir ýol üç ýurdy birleşdirip, söwda, maýa goýumlary we medeni alyş-çalyş üçin täze mümkinçilikleri açar. Bu taslama diňe bir gurluşyk däl, eýsem halklaryň arasyndaky köpri bolup, geljekki onýyllyklaryň dowamynda sebitiň ösüşine hyzmat eder.
