Wenesuela bilen ABŞ şol sanda Chevron bilen bagly taslamalary öz içine alýan nebit ylalaşyklaryna gol çekdi
Çarşenbe güni Wenesuelanyň Prezidentiniň wezipesini ýerine ýetiriji Delsi Rodrigesiň ABŞ-nyň energetika ministri Kris Raýt bilen Karakasda geçiren duşuşygyndan soň, Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen nebit pudagynda hyzmatdaşlyk etmek boýunça birnäçe ylalaşyga gol çekdi. Ylalaşyklar Wenesuelanyň hökümeti bilen transmilli kompaniýalaryň, şol sanda ABŞ-nyň “Chevron” kompaniýasynyň arasynda nebit önümçiligini giňeltmek boýunça taslamalary öz içine alýar.
Täze nebit gözleg meýdançalarynda işleriň giňeldilmegi “Chevron” bilen bagly taslamalaryň bir bölegidir. Bu ösüşler bilelikdäki kärhananyň geljekki bäş ýylyň dowamynda Wenesuela 7 milliard ABŞ dollaryndan gowrak maýa goýmak baradaky meýilnamalaryny goldaýar. Kompaniýanyň beýanyna görä, bu 2026-njy ýyl bilen deňeşdirilende önümçiligi iki esse artdyryp, günde takmynan 600 000 barrele ýetirer.
Iki ýurduň milliardlarça dollarlyk nebit şertnamalaryny baglaşmagy diňe bir ykdysady ýagdaýy däl, eýsem sebitiň tutuş geosyýasy gurluşyny hem üýtgedýär. Dünýäde subut edilen iň uly nebit gorlaryna eýe bolan Wenesuela bilen dünýäniň iň uly energiýa sarp edijisi bolmagynda galýan ABŞ umumy bähbitleri tapdylar.
Emma bu ylalaşyklaryň aňyrsynda diňe bir barrel we maýa goýumlary däl, eýsem her tarapyň öňki ýörelgeleriniň belli bir böleginden ýüz öwren ylalaşyk hem bar. Sorag bolsa bu şertnamanyň uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň başlangyjyna öwrüljekdigi ýa-da jedelli we töwekgelçiligi ýokary bolan çylşyrymly oýunda diňe taktiki ädim bolup galjakdygydyr.
ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp sosial ulgamlardaky habarynda ABŞ-nyň Wenesuela bilen nebit ylalaşygyna gelendigini we ýurduň 65 milliard barrelden gowrak subut edilen nebit gorlarynyň «gözegçilik bukjasyna gözegçilik» gazanylandygyny aýtdy. Rodriges ABŞ bilen baglaşylan nebit ylalaşygynyň 25 ýyl möhlete niýetlenendigini we ýurduň tebigy baýlyklaryna gözegçiligini saklamak bilen bir hatarda nebit önümçiligini günde 1,5 million barrele çenli artdyrmagy maksat edinýändigini aýtdy.
29-njy ýanwarda Rodriges ýurduň uglewodorodlar baradaky kanunynyň bölekleýin özgertmesini tassyklamak barada karar kabul edilendigini yglan etdi. Bu üýtgetme hususy pudagyň nebit pudagyna gatnaşygyny giňeltmäge mümkinçilik berer. Wenesuela dünýäde subut edilen iň uly nebit gorlaryna eýedir.
“Chevron” bilen baglaşylan ylalaşyk Karakas bilen Waşingtonyň arasyndaky gatnaşyklary kadalaşdyrmakda möhüm tapgyr boldy. Ol diňe bir önümçiligi artdyrmagy däl, eýsem onlarça ýyllap maýa goýumlarynyň ýetmezçiliginden we sanksiýalardan ejir çeken Wenesuelanyň nebit infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmagy hem göz öňünde tutýar. Şeýle-de bolsa, tankytçylar bu şertnamanyň ýurduň amerikan korporasiýalaryna garaşlylygynyň artmagyna we serişdeleriň üstündäki döwlet gözegçiliginiň gowşamagyna getirip biljekdigini belleýärler.
Muňa jogap hökmünde Rodriges Wenesuelanyň öz nebit gorlarynyň üstündäki özygtyýarlylygyny saklaýandygyny nygtady. Bu ylalaşyk Wenesuelada häkimiýetiň çalşylmagyndan we ABŞ-nyň sanksiýalarynyň bir böleginiň aýrylmagyndan soň mümkin boldy.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, Wenesuela bilen ABŞ-nyň arasynda nebit ylalaşyklaryna gol çekilmegi iki ýurduň gatnaşyklarynda öwrülişik pursadyny alamatlandyrýar. Wenesuela üçin bu maýa goýumlaryny çekmek we nebit pudagyny dikeltmek üçin mümkinçilik, ABŞ üçin bolsa energiýa howpsuzlygyny berkitmek we beýleki üpjün edijilere garaşlylygy azaltmak üçin mümkinçilikdir. Emma ylalaşygyň uzak möhletleýin netijeleri taraplaryň öz borçnamalaryny ýerine ýetirip biljekdigine we üýtgäp duran geosyýasy şertlerde bu hyzmatdaşlygyň näderejede durnukly boljakdygyna bagly bolar.
