Germaniýada energiýa serişdeleriniň bahalarynyň birden ýokarlanmagy sebäpli awgust aýynda inflýasiýa 2,9%-e çenli ýokarlandy
Federal Statistika Müdirliginiň duşenbe güni habar bermegine görä, Germaniýada awgust aýynda inflýasiýa 2,9%-e çenli ýokarlandy we şu ýyl iň ýokary derejesine gaýdyp geldi. Munuň sebäbi energiýa serişdeleriniň bahalarynyň birden ýokarlanmagynyň sarp edijileriň çykdajylaryny artdyrmagyny dowam etdirmegidir. Maglumatlara görä, awgust aýynda energiýa serişdeleriniň bahalary ýyllyk hasapda 10,5% ýokarlandy. Bu görkeziji iýul aýyndaky 8,3% we iýun aýyndaky 3,4% ösüş bilen deňeşdirilende has ýokarydyr.
Ýangyjyň, ýyladyşyň we elektrik energiýasynyň bahasy ýokarlanyp başlanda, bu gündelik durmuşyň ähli ugurlaryna — çöregiň bahasyndan başlap, ýol gatnawynyň çykdajylaryna çenli — täsir edýär. Ýewropanyň iň iri ykdysadyýeti hökmünde Germaniýa energiýa serişdeleriniň bahalaryndaky üýtgemelere aýratyn derejede duýgur. Inflýasiýanyň häzirki wagtda 2,9%-e çenli ýokarlanmagy bolsa aladalandyrýan alamat boldy. Ýakyn Gündogarda dartgynlylygyň täzeden güýçlenmegi energiýa bazarlarynda ýene-de tolgunma döretdi we ýangyç salgytlarynyň wagtlaýyn peseldilmeginden alnan gysga möhletli täsirleri aradan aýyrdy. Bu nemes maşgalalary we kärhanalary üçin täze kynçylyklary, Ýewropa Merkezi Banky üçin bolsa inflýasiýany gözegçilikde saklamak synanyşyklarynda goşmaça kelleagyryny aňladýar.
Ýewropanyň iň iri ykdysadyýetindäki inflýasiýa geçen ýylyň ahyryndan başlap birnäçe aýyň dowamynda 2%-iň töwereginde üýtgäpdi. Ýöne Ýakyn Gündogarda dartgynlylygyň täzeden güýçlenmegi energiýa serişdeleriniň bahalarynyň ýokarlanmagyna getirip, mart aýyndan bäri umumy inflýasiýa görkezijisini ýokarlandyrdy. Federal hökümet bahalaryň ýokarlanmagynyň täsirini azaltmak we inflýasiýanyň depginini haýallatmak maksady bilen maý we iýun aýlarynda benzin bilen dizel ýangyjyna salynýan salgytlary wagtlaýyn peseltdi. Emma bu çäre ýatyrylandan soň, iýul aýynda inflýasiýa 2,8%-e çenli ýokarlandy.
Germaniýanyň merkezi banky bolan Bundesbank özüniň iň soňky aýlyk hasabatynda inflýasiýanyň ýakyn aýlarda ýene-de ýokarlanyp biljekdigini duýdurdy. Şunda geljekki ýagdaýyň köp babatda Ýakyn Gündogardaky wakalara bagly bolup galýandygy bellenildi. ING Research guramasynyň global makroykdysady bölüminiň ýolbaşçysy Karsten Bžeski duşenbe güni özüniň seljermesinde nebitiň bahalarynyň uzak wagtlap ýokary bolmagynyň Germaniýada inflýasiýany 3%-den hem ýokary çykaryp biljekdigini we ony ýylyň iň bolmanda ahyryna çenli şol derejede saklap biljekdigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, umumy inflýasiýanyň ýene-de 2%-den aşak düşmegi üçin indi 2027-nji ýylyň ahyryna çenli wagt gerek bolup biler. Ol munuň sebäbi hökmünde energiýa serişdeleriniň bahalarynyň ýokarlanmagynyň ulag çykdajylaryna gytaklaýyn täsirini, şeýle hem guraklygyň azyk önümleriniň we beýleki senagat harytlarynyň bahalaryna ýetirýän inflýasion täsirini görkezdi.
Energiýa serişdeleriniň importyna ýokary derejede bagly senagat döwleti hökmünde Germaniýa daşarky ykdysady zarbalara hemişe ejiz bolup gelýär. Ýakyn Gündogardaky geosyýasy durnuksyzlygyň howa şertlerindäki adatdan daşary ýagdaýlar bilen has-da çylşyrymlaşmagy inflýasiýa garaşmalarynyň ýokarlanmagy üçin örän amatly şert döredýär. Hökümet tarapyndan girizilen ýangyç üçin wagtlaýyn salgyt ýeňillikleri diňe gysga möhletli täsir berdi we olar ýatyrylandan soň inflýasiýa ýene-de ýokarlanma ýoluna düşdi. Bilermenler nebitiň bahalary ýokary bolmagynda galsa we guraklyk oba hojalygyna ýaramaz täsirini dowam etdirse, inflýasiýanyň 2027-nji ýyla çenli 2%-lik maksatlaýyn derejeden ýokary bolmagynyň mümkindigini duýdurýarlar. Bu ýagdaý Ýewropa Merkezi Bankyny berk pul-karz syýasatyny dowam etdirmäge mejbur edip biler.
CCTV+-yň habar bermegine görä, Germaniýada inflýasiýanyň 2,9%-e çenli ýokarlanmagy diňe bir statistik düzediş däl, eýsem energiýa garaşlylygy we geosyýasy durnuksyzlyk bilen bagly çuňňur meseleleriň beýanydyr. Öňümizdäki aýlar aýgytly ähmiýete eýe bolar: energiýa serişdeleriniň bahalary ýokarlanmagyny dowam etdirse, nemes ykdysadyýeti uzak wagtlap ýokary inflýasiýa döwrüne düşüp biler. Bu bolsa ykdysadyýetiň dikelişini haýalladyp, sarp edijileriň jübüsine ýaramaz täsir eder. Ýewropanyň häkimiýetleriniň öňünde ykdysadyýeti goldamak bilen bahalaryň ýokarlanmagyna garşy göreşiň arasynda deňagramlylygy tapmak wezipesi dur.
