Islandiýalylar referendumda Ýewropa Bileleşigine (ÝB) agza bolmak baradaky gepleşikleri täzeden başlatmaga garşy ses berdiler
Ýekşenbe güni ýerli habar beriş serişdeleri şenbe güni geçirilen referendumda islandiýalylaryň ýurduň Ýewropa Bileleşigine (ÝB) goşulmagy baradaky gepleşikleri täzeden başlatmaga garşy ses berendigini habar berdiler. Ýekşenbe güni irdenki ýagdaýa görä, Islandiýanyň RUV jemgyýetçilik teleradiokompaniýasynyň maglumatlaryna görä, Günorta-Günbatar saýlaw okrugyndan başga ähli saýlaw okruglarynda sesleriň sanalmagy tamamlandy. Galan sesleriň netijä täsir edip bilmejekdigi «mümkin däldi diýdn ýaly». Islandiýa 2009-njy ýylda ÝB-niň agzalygyna ýüz tutdy. Agzalyk baradaky gepleşikler 2013-nji ýylda Ýewroskeptiki hökümetiň häkimiýete gelmeginden soň togtadyldy. Şeýle-de bolsa, Islandiýanyň parlament resminamalaryna görä, Ýewropa Komissiýasy bu arzanyň hiç haçan resmi taýdan yzyna alynmandygyny tassyklaýar.
Garaşsyzlygyna we özboluşly medeniýetine buýsanýan kiçijik ada döwleti Ýewropa integrasiýasynyň ýoluny ýene-de bir gezek ret eden mahaly, bu diňe bir içerki syýasy karar bolman, eýsem özygtyýarlylyk, ykdysady garaşsyzlyk we milli özboluşlylyk baradaky çuňňur oýlanmalaryň beýanyna öwrülýär. 2008-nji ýylda bank çökgünligini başdan geçirip, ÝB-niň kömegi bolmazdan ykdysadyýetini dikeldip bilen Islandiýa häzirki wagtda ýene-de öz ýoluny saýlaýar. 2026-njy ýyldaky referendum balykçylyk, oba hojalygy we immigrasiýa syýasaty boýunça gözegçiligi ýitirmek baradaky aladalaryň bileleşige agza bolmakdan garaşylýan peýdalardan üstün çykýandygyny görkezdi. Bu ses berişlik diňe bir sanlar däl, eýsem Brýussele aýdyň bir duýduryşdyr: Arktikanyň çetinde ýerleşýän kiçijik ýurt umumy bazara elýeterlilikden has ýokary derejede öz erkinligine baha berýär.
Takmynan 400 müň ilaty bolan Islandiýa Ýewropa Erkin Söwda Assosiasiýasynyň (ÝESA) agzasy bolup, Şengen zolagyna girýär, emma ÝB-niň agzasy däl. Balykçylyk onuň ykdysadyýetiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar we ÝB-niň düzgünleriniň balyk serişdelerine bolan elýeterliligi çäklendirip biljekdigi baradaky aladalar agzalyga garşy çykýanlaryň esasy deliline öwrüldi. 2015-nji ýylda Islandiýa öz arzasyny resmi taýdan yzyna aldy, emma Ýewropa Komissiýasy ony häzire çenli hem «doňdurylan» görnüşde hasaplaýar. Ýewroskeptiki partiýanyň başlangyjy bilen geçirilen referendum hökmany hukuk güýjüne eýe däldi, emma hökümet onuň netijelerine hormat goýjakdygyny mälim etdi. Saýlawçylaryň gatnaşmagy takmynan 65 göterim boldy, bu bolsa öňki referendumlaryň görkezijilerinden ýokarydyr.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, islandiýalylaryň ÝB-niň düzümine goşulmak meselesini ýene-de yza süýşürmek baradaky karary Ýewropa integrasiýasynyň ähli ýurtlar üçin birmeňzeş ýol däldigini tassyklaýar. Brýussel üçin bu Demirgazyk Ýewropada-da Ýewropa Bileleşigine bolan şübheli garaýşyň saklanyp galýandygyny görkezýän ýene bir duýduryşdyr. Ýakyn ýyllarda Islandiýanyň doly hukukly agzalyga geçmän, ÝB bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny ösdürmegini, şol bir wagtyň özünde özboluşly özygtyýarlylyk we serişdeleri dolandyrmak modelini gorap saklamagyny dowam etdirmegi ähtimal.
