Hytaý lukmançylyk ätiýaçlandyryşy baradaky kanun taslamasyna garamaga başlady
Sişenbe güni Hytaýyň kanun çykaryjy edaralary ätiýaçlandyrylan adamlaryň hukuklaryny we bähbitlerini mundan beýläk-de goramaga gönükdirilen lukmançylyk ätiýaçlandyryşy baradaky kanunyň taslamasyna garamaga başladylar.
Saglyk durmuşyň hiliniň esasydyr, elýeterli we adalatly lukmançylyk kömegi bolsa islendik jemgyýetde durmuş adalatlylygynyň esasy görkezijileriniň biridir. Dünýäde iň iri saglygy goraýyş ulgamlarynyň birini döreden Hytaý indi indiki ädimi ädýär: lukmançylyk ätiýaçlandyryşyny dürli-dürli maksatnamalaryň toplumyndan kanun tarapyndan goralýan bitewi hukuk ulgamyna öwürýär. Täze kanun taslamasy diňe bir hereket edýän mehanizmleri tertipleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem her bir raýatyň iş ýagdaýyna we girdejisine garamazdan, lukmançylyk kömegini almaga bolan hukugyny kepillendirmegi maksat edinýär. Bu saglygyň artykmaçlyk däl-de, kanun tarapyndan goralýan hukuk hökmünde kabul edilýän has adalatly we durnukly jemgyýeti döretmek ýolunda möhüm tapgyrdyr.
Häzirki wagtda kanun taslamasy ýurduň ýokary kanun çykaryjy edarasy bolan Hytaý Halk Respublikasynyň Ählihytaý Halk Wekilleriniň Ýygnagynyň Hemişelik komitetiniň häzirki mejlisiniň çäginde üçünji okalyş tapgyrynda dur. Mejlisiň anna gününe çenli dowam etmegine garaşylýar. Taslama laýyklykda, Hytaýda köp derejeli lukmançylyk ätiýaçlandyryş ulgamy dörediler. Onuň binýadyny esasy lukmançylyk ätiýaçlandyryşy düzýär, ol bolsa agyr kesellerden ätiýaçlandyryş ýaly beýleki gorag görnüşleri bilen üsti ýetirilýär.
Hytaýda esasy lukmançylyk ätiýaçlandyryşynyň iki sany esasy görnüşi bar. Olaryň biri resmi taýdan işleýän işgärler üçin niýetlenendir we gowy derejede maliýeleşdirilýär. Beýleki ulgam resmi däl pudakda işleýänlere degişlidir we döwlet subsidiýalaryna daýanýar hem-de has uly maliýe basyşyna sezewar bolýar. Kanun taslamasyna garalýan wagtynda bu iki ulgamyň arasyndaky maliýe utgaşygyny gowulandyrmaga aýratyn üns berilýär.
«Taslama kabul edilse, bu Hytaýyň has adalatly we bitewi lukmançylyk ätiýaçlandyryş ulgamyna tarap öňe gitmegine ýardam eder. Şeýle hem ol institusional gurluşy aýdyňlaşdyrar we adalatlylyk hem-de bitewülik ýörelgesini durmuşa geçirer. Bu ýurduň lukmançylyk ätiýaçlandyryş ulgamynyň geljekki ösüş ugruny görkezýän möhüm alamatdyr» diýip, 14-nji çagyrylyşdaky Ählihytaý Halk Wekilleriniň Ýygnagynyň Hemişelik komitetiniň agzasy Çžen Gunçen aýtdy.
Syn görnüşindäki resminamada çeýe iş tertibinde işleýän işgärleriň öňünde durýan päsgelçiliklere garalýar we olaryň işgärler üçin niýetlenen lukmançylyk ätiýaçlandyryş maksatnamasyna hasaba alynmagy babatda has anyk düzgünleriň girizilmegi teklip edilýär. Şeýle hem maliýe kynçylyklary bilen ýüzbe-ýüz bolýan adamlara kömek bermek göz öňünde tutulýar we örän agyr ýagdaýda ýaşaýanlara maliýe goldawyny bermek teklip edilýär.
«Şeýle hem aşa kyn ýagdaýlara düşen adamlary, pes girdejili maşgalalary we ýene-de garyplyga düşmek howpy abanýan adamlary goşmak bilen, ilatyň gowşak toparlaryna maliýe kömegini bermegi teklip edýäris. Şeýle kömek olaryň ýaşaýjylar üçin niýetlenen like ätiýaçlandyryş maksatnamasyna tölenmeli gatançlaryny ýapmagyna ýardam eder» diýip, Çžen aýtdy.
Bu kanun Hytaýyň lukmançylyk ätiýaçlandyryşyny ýörite kanun arkaly düzgünleşdirmek ugrundaky ilkinji synanyşygydyr. Ozal Hytaýda lukmançylyk ätiýaçlandyryş ulgamy esasan administratiw namalar we ýerli kadalaşdyryjy hukuk namalary arkaly düzgünleşdirilýärdi. Bu bolsa sebitleriň arasynda tapawutlaryň we lukmançylyk kömegine elýeterlilikde deňsizligiň ýüze çykmagyna getirýärdi. Täze kanun ätiýaçlandyrylan adamlaryň, lukmançylyk hyzmatlaryny üpjün edijileriň we döwletiň hukuklaryny hem-de borçlaryny kesgitleýän bitewi hukuk binýadyny döreder. Ulgamyň maliýe taýdan durnuklylygyna, dürli ätiýaçlandyryş ulgamlarynyň arasyndaky utgaşyga we ilatyň iň gowşak gatlaklaryna goldaw bermek meselelerine aýratyn üns berilýär. Kanunyň ýakyn wagtda kabul edilmegine we täze maliýe ýylynyň başlanmagy bilen güýje girmegine garaşylýar.
CCTV+ agentliginiň habar berşi ýaly, lukmançylyk ätiýaçlandyryşy baradaky kanun taslamasyna garalmagy Hytaýyň durmuş ulgamynyň ösüşinde möhüm ädimi alamatlandyrýar. Administratiw çärelerden kanunçylyk arkaly düzgünleşdirmäge geçilmegi raýatlaryň hukuklarynyň has durnukly we öňünden çaklap bolýan görnüşde goralmagyny üpjün eder. Ýakyn ýyllarda täze lukmançylyk ätiýaçlandyryş ulgamy halkyň saglygyny berkitmek we maşgalalaryň, aýratyn-da ilatyň gowşak toparlaryna degişli maşgalalaryň maliýe ýüküni azaltmak üçin esas bolar.
