BMG-niň Baş sekretary uruşlaryň we açlygyň aýylganç aýlawyny bozmaga çagyrdy
Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş sekretary Antoniu Guterreş sişenbe güni bütin dünýäde ýaragly çaknyşyklaryň we azyk ýetmezçiliginiň aýylganç aýlawyny bozmak üçin gyssagly çäreleri görmäge çagyrdy.
Guterreş çaknyşyk, zorluk we açlygyň arasyndaky baglanyşygyň inkär edip bolmajakdygyny aýtdy. Ol bu meseläni çözmek maksady bilen 2018-nji ýylda kabul edilen Howpsuzlyk Geňeşiniň 2417-nji belgili kararynyň doly we yzygiderli ýerine ýetirilmelidigini nygtady.
«2417-nji belgili karar ýaragly çaknyşyk bilen azyk ýetmezçiliginiň arasyndaky aýylganç aýlawy bozmagyň zerurdygyny ykrar edýär. Emma bu aýlaw dowam edýär. Şonuň üçin şu gün men bu Geňeşiň taryhy ähmiýete eýe bolan karary güýçlendirmek we ösdürmek üçin üç çärä garamagyny isleýärin» diýip, Guterreş Howpsuzlyk Geňeşiniň global we ýerli azyk krizislerini ýeňilleşdirmekdäki ornuna bagyşlanan çekişmäniň dowamynda aýtdy.
Birinjiden, 2417-nji belgili karar yzygiderli we doly möçberde ýerine ýetirilmelidir. Guterreşiň aýtmagyna görä, bu çaknyşyga gatnaşýan taraplaryň raýat ilatyny olaryň diri galmagy üçin zerur bolan zatlardan — şol sanda azyk önümlerinden, ekinlerden, mallardan we agyz suwyndan — mahrum etmezligini, şeýle hem olara hüjüm etmekden, olary ýok etmekden, elinden almakdan ýa-da ulanmaga ýaramsyz ýagdaýa getirmekden saklanmagyny aňladýar.
Ikinjiden, azyk ulgamlary doly derejede goralmaly. Ol çaknyşyklaryň ýa-da zorlugyň daýhanlaryň öz ekin meýdanlarynda işlemek mümkinçiliginden mahrum etmegine, hasylyň ýer ýüzünde ýa-da toprakda saklanmagyna päsgel bermegine, şeýle hem azyk önümleriniň saklanmagyna böwet bolmagyna ýol berilmeli däldigini aýtdy.
Üçünjiden bolsa, ynsanperwer guramalaryň işgärleri gorag astynda bolmalydyr diýip, BMG-niň Baş sekretary nygtady.
«2025-nji ýylda diňe bir Ikinji jahan urşundan bäri ýaragly çaknyşyklaryň iň köp sanynyň bolandygy däl, eýsem gözegçilikleriň taryhyndaky dünýäde ýiti açlygyň iň ýokary derejeleriniň biriniň bolandygy hem tötänden däldir: azyndan 266 million adam ýiti azyk ýetmezçiligi bilen ýüzbe-ýüz boldy. Şeýle hem 2025-nji ýyl şu asyrda ilkinji gezek iki ýerde — Sudanda we Gazada — bir wagtyň özünde açlygyň bardygynyň tassyklanmagy bilen taryha girdi» diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
Guterreş urşuň diňe bir oba hojalyk önümçiligini we azyk üpjünçiligi ulgamyny gönüden-göni weýran etmän, eýsem söwda, energetika we ulag ulgamlaryna hem täsir edýändigini, munuň bolsa azyk krizisiniň milli serhetlerden daşarda hem ýaýramagyna getirýändigini duýdurdy.
