Katar taraplary dialoga gaýtarmak üçin ABŞ we Eýran bilen gepleşikleri alyp barýar
Katar sişenbe güni ABŞ we Eýran bilen iki tarapy hem gepleşiklere gaýtarmak maksady bilen aragatnaşyklaryň dowam edýändigini mälim etdi.
Harby garşydaşlygyň iň ýitileşen döwründe-de diplomatik ýollaryň açyk galmagy konfliktiň söweş meýdanynda däl-de, gepleşikler stolunyň başynda çözülip bilinjekdigine umyt döredýär. Kiçi, emma Pars aýlagynda täsirli döwlet bolan Katar iň çylşyrymly halkara krizislerinde araçy hökmünde birnäçe gezek eýýäm çykyş edýär. Onuň Waşington bilen Tähranyň arasynda gepleşikleri gaýtadan dikeltmek boýunça tagallalary tutuş sebit üçin betbagtçylykly netijelere getirip biljek dartgynlylygyň mundan beýläk-de güýçlenmeginiň öňüni almaga gönükdirilendir. ABŞ sanksiýalary güýçlendirip, «ykdysady D-güni» bilen haýbat atýan wagtynda Katar bir zady ýatladýar: urşa alternatiw görnüş — diplomatiýa we bu mümkinçilik henizem bar.
«Resmi wekillerimiz gepleşiklere gaýdyp gelmegiň pikirlerini we ýollaryny ara alyp maslahatlaşmaga synanyşyp, her gün telefon arkaly habarlaşýarlar» diýip, Kataryň Daşary işler ministrliginiň wekili Majed Al-Ansari köpçülikleýin habar beriş serişdeleri üçin geçirilen hepdelik brifingde aýtdy. Ormuz bogazy meselesi boýunça Al-Ansari gepleşiklere we diplomatiýa çagyrdy hem-de ileri tutulýan maksadyň «deňiz gatnawynyň erkinligini dikeltmek we Ormuz bogazyny uruşdan öňki ýagdaýynda açmak» bolup durýandygyny aýtdy. ABŞ-nyň Eýrana garşy girizen soňky ykdysady sanksiýalary barada aýdylanda, Al-Ansari olary birtaraplaýyn çäreler diýip atlandyrdy we Kataryň diplomatik ýollar arkaly çözgüdi ileri tutýandygyny tassyklady. «Biz taraplary Katar, Pakistan we beýleki sebitdäki gatnaşyjylar tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän gepleşiklere we araçylyk işlerine doly gatnaşmaga çagyrýarys we muny bu krizisden çykmagyň ýeke-täk ýoly diýip hasaplaýarys» diýip, ol aýtdy.
Duşenbe güni ABŞ-nyň maliýe ministri Skott Bessent Eýrany mundan beýläk-de üzňeleşdirmäge gönükdirilen täze sanksiýalar tapgyrynyň girizilýändigini yglan edip, özüniň «ykdysady D-güni» diýip atlandyran çäresiniň boljakdygyny duýdurdy.
Ormuz bogazynyň töweregindäki konflikt 2026-njy ýylyň başynda ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlylygyň güýçlenmeginden soň ýitileşdi. Dünýäde deňiz arkaly daşalýan nebitiň takmynan 30 göteriminiň üsti bilen geçirilýän bogaz hakykatda ýapyldy. Bu bolsa energiýa serişdeleriniň bahalarynyň ýokarlanmagyna we dünýä derejesinde durnuksyzlygyň güýçlenmegine getirdi. ABŞ Eýranyň ýadro maksatnamasyny doly sökmegini talap edip, ýurda garşy berk ykdysady sanksiýalary girizdi, Eýran bolsa muňa jogap hökmünde sebitdäki harby gatnaşygyny güýçlendirdi. Waşington we Tähran bilen ýakyn gatnaşyklary saklaýan Katar özüni araçy hökmünde teklip etdi. Katar Pakistan bilen bilelikde dartgynlygy peseltmek we deňiz gatnawynyň erkinligini dikeltmek maksady bilen gepleşikler üçin platforma döretmäge synanyşýar. Emma taraplaryň garaýyşlary henizem berk bolmagynda galýar we araçylyk tagallalarynyň üstünlik gazanmagy iki tarapyň hem ylalaşyga taýýar bolmagyna baglydyr.
CCTV+ tarapyndan habar berlişi ýaly, Kataryň araçylyk tagallalary ABŞ bilen Eýranyň arasynda galan az sanly diplomatik ýollaryņ biridir. Ýokary derejedäki gündelik aragatnaşyklar iki tarapyň hem berk ritorikasyna garamazdan, krizisden çykalga tapmaga gyzyklanmasynyň saklanyp galýandygyny görkezýär. Emma Waşingtonyň sanksiýa basyşy we harby haýbatlary öňegidişlik üçin düýpli päsgelçilik döredýär. Ýakyn hepdeler diplomatiýanyň garşydaşlykdan üstün çykyp biljekdigini we Kataryň taraplary gepleşikler stoluna gaýtaryp biljekdigini görkezer.
