Beýik Britaniýada rekord derejedäki yssy ulag ulgamyndaky meselelerini ýüze çykardy
Beýik Britaniýanyň taryhynda iň yssy tomus ýurduň könelişen jemgyýetçilik ulag ulgamyny agyr synaga salýar. Bu ýagdaý millionlarça ýolagçynyň yssydan ejir çekmegine, şeýle hem sürüjiler we ýolagçylar üçin amatly hem-de howpsuz gatnawy üpjün etmek maksady bilen ulgamy gyssagly döwrebaplaşdyrmak baradaky çagyryşlaryň güýçlenmegine sebäp bolýar.
London dünýäniň iň gadymy jemgyýetçilik ulag ulgamlarynyň birine eýedir: ilkinji awtobuslar 1829-njy ýylda gatnawa çykarylyp başlandy. Häzirki wagtda Londonyň awtobus ulgamynda günde ortaça 5 milliondan gowrak sapar amala aşyrylýar. Emma takmynan 200 ýyllyk taryhynyň dowamynda ulag ulgamy 2026-njy ýyldaky ýaly yssy howa bilen ýüzbe-ýüz boldy. Londondaky 9000 awtobusyň diňe 500-si kondisioner ulgamy bilen enjamlaşdyrylandyr.
Galan awtobuslarda ýolagçylar üçin salkynlygy saklamak maksady bilen «mejbury howalandyrma» diýlip atlandyrylýan ulgam, reňklenen aýnalar, ak reňkli üçekler we açylýan esasy penjireler ulanylýar. Emma 2026-njy ýyldaky ýaly tomus aýlarynyň geljek ýyllarda has köp gaýtalanjakdygy göz öňünde tutulanda, köpçülik bu çäreleriň ýolagçylar we sürüjiler üçin howpsuz hem-de amatly gatnawy üpjün etmek üçin ýeterlik däldigini belleýärler.
2025-nji we 2026-njy ýyllarda aşa yssy howanyň dürli döwürlerinde London awtobus sürüjileriniň zähmet şertleri barha jedelli meselä öwrüldi we olaryň käbirlerini iş taşlaýyşlary guramaga mejbur etdi. Beýik Britaniýadaky “Unite the Union” kärdeşler arkalaşygynyň sebit wekili Nadine Edwards: «Kabinada temperatura 45 derejä çenli ýokarlanýar, şonuň üçin sürüji diýseň ýadaw bolýar, oňa örän yssy bolýar we bu ulag sürmegi hem-de ünsüňi jemlemegi örän kynlaşdyrýar.
Kärdeşler arkalaşygymyzyň agzalary ýürek bulanmasy we gün urmasy barada habar berýärler, şonuň üçin bu hakykatdan-da örän howply ýagdaý» diýip aýtdy. Londonyň meri Sadik Han hususy awtobus kompaniýalaryny ähli ulaglaryny kondisioner ulgamlary bilen enjamlaşdyrmaga çagyrdy. Emma kompaniýalar munuň üçin çykdajylary “Transport for London” (TfL) döwlet ulag kompaniýasynyň tölemelidigini aýdýarlar.
Londonyň metrosynda ýagdaý has-da çylşyrymly. Häzirki wagtda kondisioner bilen enjamlaşdyrylan otlylar metro ulgamynyň takmynan 40 göterimini öz içine alýar. Dünýäniň iň gadymy metro ulgamy 1863-nji ýyldan bäri işleýär. Ilkinji çuň tuneller toýun gatlagynyň içinden geçýän görnüşde gurlupdyr. Emma toýun ýylylygy özüne siňdirýär, üstesine-de 163 ýylyň dowamynda otlularyň hereket etmegi we ýolagçylaryň daşalmagy ägirt uly möçberde ýylylyk döredýär. Bu ýylylygyň bolsa çykyp gitmäge ýeri ýok. Şonuň üçin metroda kondisionerleriň oturdylmagy aýry-aýry wagonlary salkynladyp bilse-de, şol bir wagtyň özünde tutuş metro ulgamynda bölünip çykýan ýylylygyň artmagyna sebäp bolup biler.
Şeýle-de bolsa, ýolagçylar ýakyn wagtda birneme ýeňillik gazanyp bilerler, sebäbi “Transport for London” şu ýylyň ahyrynda täze otlulary ulanmaga girizmegi meýilleşdirýär. Täze Pikadilli ugry kondisioner ulgamy bilen doly üpjün edilen ilkinji «çuň metro ugry» bolar. Emma bu 11 ugryň diňe biridir. Şonuň üçin dünýäniň iň gadymy metro ulgamynda aşa gyzýan ýolagçylar üçin şertleriň gowulanmagyna çenli entek uzak ýol geçilmeli.
Awgust aýynda Angliýanyň günortasynda iki sany otly relsden çykdy. Netijede birnäçe adam şikes aldy we ulag gatnawy kesildi. Derňewçiler ünslerini aşa yssy howa şertlerine gönükdirdiler. Beýik Britaniýanyň giň we dürli görnüşli jemgyýetçilik ulag ulgamy ählumumy ýylylygyň döredýän kynçylyklaryna uýgunlaşmaga synanyşyp, wagt bilen ýaryş alyp barýan ýaly görünýär.
“CCTV+”-niň habar berşi ýaly, Beýik Britaniýadaky rekord derejedäki yssy howa onlarça ýyllap üns berilmedik ulag infrastrukturasynyň gowşak taraplaryny ýüze çykardy. Awtobuslarda we otlylarda kondisionerleriň bolmagy indi kaşaňlyk däl-de, täze howa şertlerinde zerurlykdyr. Emma tehniki we maliýe päsgelçilikleri, aýratyn-da taryhy metro ulgamynda, bu meseläniň çözgüdini uzak möhletli wezipe öwürýär. Ýakyn ýyllar häkimiýetleriň we hususy operatorlaryň özara ylalaşyk tapyp, London ulag ulgamyny aşa ýokary temperaturalar üçin taýýar ulgama öwrüp biljekdigini görkezer.
