Agrowoltaika oba hojalygyny we gurak sebitleriň ykdysadyýetini nähili üýtgedýär — ugurlar
Uzak wagtyň dowamynda gaýtadan dikeldilýän energiýanyň ösüşi bilen oba hojalygy biri-biri bilen bäsleşýän, şol bir ýer serişdelerine dalaş edýän pudaklar hökmünde garaldy. Bu meseläniň çözgüdini ýerlerden iki maksatly peýdalanmak düşünjesi bolan agrowoltaika teklip edýär. Bu usulda oba hojalyk ekinleriniň üstünde belli bir beýiklikde fotoelektrik panelleri ýerleşdirilýär. Gün modullarynyň oturdylmagy olaryň aşagynda dolandyrylýan kölege döredýär we netijede meýdandaky mikroklimat düýpli üýtgeýär: topragyň temperaturasy peselýär, çyglylygyň bugarmagy haýallaýar. Şol bir wagtyň özünde ösümlikler ýapraklarynyň üsti bilen suwy tebigy bugardyp, panelleriň aşaky ýüzüni yzygiderli sowadýar. Bu bolsa olaryň aşa gyzmagynyň öňüni alyp, elektrik energiýasynyň öndürilişini 3–5 göterim ýokarlandyrýar.
Bu çemeleşmäniň amaly netijeliligi dünýäniň dürli ýerlerinde alnan täsirli netijeler bilen tassyklanýar. Muňa Italiýanyň Apuliýa sebitinde geçirilen we Horticulturae ylmy žurnalynda jikme-jik beýan edilen soňky barlag mysal bolup biler. Onda gün panelleriniň aşagynda ösdürilen üzümçilikleriň açyk meýdanlar bilen deňeşdirilende hasyllylygy 277 göterim ýokarlandyrandygy görkezildi.
Güýçli gurakçylyk şertlerinde paneller howa stresinden goraýan galkan hökmünde çykyş etdi. iGrow News pudaklaýyn analitiki neşiriň bellemegine görä, şoňa meňzeş täsir pomidor, ir-iýmişler, kök önümleri we ot-iým ekinleri ösdürilip ýetişdirilende hem hasaba alynýar. Bu ýagdaýlarda suwarmak üçin sarp edilýän suwuň mukdaryny 20–50 göterim azaltmak mümkin.
Agrowoltaika gün şöhlesiniň ýokary derejesi we suw serişdeleriniň ýetmezçiligi bolan sebitler, şol sanda Merkezi Aziýa ýurtlary üçin aýratyn ähmiýete eýedir. Gurak sebitlerde Halkara oba hojalyk barlaglary merkezi (ICARDA) gibrid fermalary arid zolaklaryň durnukly ösüşiniň esasy elementleriniň biri hökmünde görkezýär. Gün modullaryny gönüden-göni ekinleriň ýa-da suwaryş kanallarynyň üstünde ýerleşdirmek diňe bir gymmatly suwy bugarmakdan goraman, eýsem nasoslary we damjalaýyn suwaryş ulgamlaryny işletmek üçin özbaşdak energiýa çeşmesini hem üpjün edýär.
Bu bolsa oba hojalyk pudagyny düýpli özgertmäge mümkinçilik berýär: daýhanlar diňe bir howa şertleri bilen baglanyşykly töwekgelçiliklerden goranman, eýsem durnukly hasyl we özleriniň arassa elektrik energiýasy çeşmesi bilen üpjün edilen, girdejilerini dürli ugurlar boýunça diwersifikasiýalaşdyran hojalyk modeline eýe bolýarlar.
