Braziliýanyň Prezidenti Tramp bilen telefon arkaly söhbetdeşlikde ABŞ-nyň täze paçlaryny ret edip, gepleşiklere çagyrdy
Braziliýanyň Prezidenti Luis Inasiu Lula da Silwa anna güni Prezident Donald Tramp bilen telefon arkaly söhbetdeşlikde ABŞ-nyň täze tariflerine berk nägilelik bildirdi hem-de düşünişmezlikleri çözmek üçin gepleşiklere we maslahatlaşmalara çagyrdy. Bu barada Braziliýanyň hökümetiniň beýanynda aýdylýar.
Günbatar ýarym şaryň iki iri ykdysadyýeti tarif garşylygy bilen ýüzbe-ýüz bolanda, diňe ikitaraplaýyn söwda akymlary däl, eýsem dünýä söwdasynyň tutuş gurluşy hem töwekgelçilik astyna düşýär. Latyn Amerikasynyň lideri hökmünde Braziliýa bilen dünýäniň iň iri ykdysadyýeti bolan ABŞ tebigy hyzmatdaşlar bolup bilerdi, emma täze tarifler hyzmatdaşlygy gapma-garşylyga öwürýär. Diplomatik çemeleşmesi bilen tanalýan Lula ýene-de gepleşikler ýoluny saýlap, Trampy dialoga çagyrdy. Şeýle-de bolsa, Waşingtonyň berk tarif çäreleri Braziliýanyň hereket etmek üçin mümkinçiliklerini barha çäklendirýär we jogap çäreleri eýýäm başlady. Bu jedel häzirki dünýäde ykdysady özara baglylygyň durnuklylygy kepillendirmeýändigini, eýsem hemişelik diplomatik ünsüň zerurdygyny ýene bir gezek görkezýär.
Hökümetiň beýanynda bellenilişine görä, 1 sagat 20 minut dowam eden söhbetdeşlikde Lula bilen Tramp ikitaraplaýyn söwdany, jemgyýetçilik howpsuzlygy pudagyndaky hyzmatdaşlygy we halkara konflikt ýagdaýlaryny ara alyp maslahatlaşdylar. Lulanyň bellemegine görä, ABŞ-nyň Braziliýa garşy goşmaça tarifleriň girizilmegini esaslandyrýan soňky aýyplamalary esassyz bolup, bu tarif çäreleri hem Braziliýa, hem-de ABŞ-a zyýan ýetirýär. Şeýle hem iki tarapyň düşünişmezliklerini gepleşikleriň we maslahatlaşmalaryň üsti bilen çözmäge dowam etmelidigi bellenildi.
15-nji iýulda ABŞ-nyň Söwda wekiliýetiniň müdirligi 22-nji iýuldan başlap, bar bolan tariflere goşmaça hökmünde Braziliýanyň käbir harytlaryna 25 göterimlik goşmaça tarif giriziljekdigini yglan etdi. 23-nji iýulda ABŞ «mejbury zähmet» diýlip atlandyrylýan sebäbe salgylanyp, hereket edýän global import tarifleriniň möhleti tamamlanýandygy sebäpli, Braziliýa bilen birlikde onlarça ýurda we sebite 10-dan 12,5 göterime çenli täze paçlary girizdi. Muňa jogap hökmünde 13-nji awgustda Braziliýanyň hökümeti ABŞ-nyň Braziliýanyň harytlaryna girizen täze tarif çärelerine garşy durmak üçin Ykdysady özara gatnaşyklar baradaky kanunyna laýyklykda jogap çärelerini görüp başlamagy yglan etdi.
ABŞ bilen Braziliýanyň söwda gatnaşyklary däp bolşy ýaly çylşyrymly, ýöne durnukly bolup geldi. Emma Prezident Trampyň ikinji möhleti amerikan önümçiligini goramaga gönükdirilen agressiw tarif syýasatynyň gaýtadan başlanmagy bilen tapawutlandy. Poladyň, alýumininiň, oba hojalyk önümleriniň we senagat harytlarynyň iri eksport edijisi bolan Braziliýa esasy nyşanalaryň birine öwrüldi. Braziliýada 2025-nji ýylda kabul edilen Ykdysady özara gatnaşyklar baradaky kanun beýleki döwletleriň diskriminasiýa häsiýetli çäreleri girizen ýagdaýynda hökümete dessin jogap tariflerini girizmäge mümkinçilik berýär. Indi bu gural ilkinji gezek doly güýjünde ulanylýar. Bu bolsa Braziliýanyň öz ykdysady bähbitlerini goramak baradaky niýetleriniň çyndygyny görkezýär.
CCTV+-yň habar bermegine görä, Lula bilen Trampyň telefon arkaly söhbetdeşligi diplomatik ýolunyň henizem açykdygyny, emma taraplaryň özara düşünişmekden häzirlikçe uzakdygyny görkezdi. Braziliýa dialoga ygrarlydygyny nygtaýar, emma jogap çäreleriniň girizilmegi sabyr-takatynyň azalýandygyny görkezýär. Ýakyn hepdelerde dünýä bu söhbetdeşligiň dartgynlygyň peselmegine başlangyç bolup biljekdigine ýa-da Amerikanyň iki iri ykdysadyýetiniň arasyndaky tarif urşunyň dowam edip, dünýä bazarlaryna we söwda üpjünçilik zynjyrlaryna täsir etjekdigine syn eder.
