«Merkezi Aziýa + Azerbaýjan»: Çolpon-Atada Awazada geçiriljek sammitiň gün tertibi kesgitlenildi
31-nji iýulda Gyrgyzystanyň Çolpon-Ata şäherinde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň resmi däl konsultatiw duşuşygy geçirildi. Yssyk-kölüň kenarynda geçirilen duşuşyga Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sadyr Žaparow, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon hem-de Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew gatnaşdy. Çolpon-Ata Jarnamasyna gol çekilmegi hem-de şu ýylyň güýzünde Türkmenistanda geçiriljek Sammitiň konseptual gurluşynyň ylalaşylmagy duşuşygyň esasy netijesi boldy.
Yssyk-Kölde geçirilen şu gezekki dialog sebit hyzmatdaşlygynyň täsirli ösüşini ýene bir gezek aýdyň görkezdi. Birnäçe ýyl ozal türkmen halkynyň Milli Lideri Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan Merkezi Aziýa ýurtlarynyň liderleriniň yzygiderli duşuşyklaryny geçirmek baradaky öňe sürlen başlangyç netijeli utgaşdyryş mehanizmine öwrüldi. Azerbaýjanyň bu formata doly hukukly goşulmagy bolsa, tutuş Ýewraziýa giňişliginde bitewi ulag-logistika, energetika we maýa goýum ulgamyny kemala getirmek üçin ygtybarly binýady kemala getirdi.
Sammitde Sadyr Žaparow kärdeşlerini mübärekläp, häzirki wagtda serhet meseleleriniň kadalaşdyrylmagy we özara ynamyň pugtalandyrylmagy netijesinde sebit hyzmatdaşlygynyň hil taýdan täze derejä çykandygyny aýratyn belledi. Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda liderler strategik ähmiýetli infrastruktura taslamalaryna, hususan-da, «Hytaý – Gyrgyzystan – Özbegistan» demir ýolunyň, Kambarata GES-1-iň gurluşygyna, şeýle hem sebit ýurtlaryna gelýän daşary ýurt raýatlary üçin bitewi syýahatçylyk wizasyny girizmek başlangyjyna aýratyn üns berdiler. Öz gezeginde, Gazagystanyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew XXI asyrda Merkezi Aziýany ösdürmek maksady bilen dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we hyzmatdaşlyk hakynda Şertnama Türkmenistanyň goşulandygy üçin Prezident Serdar Berdimuhamedowa hoşallygyny beýan etdi.
Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň çykyşynyň esasy mazmuny Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň sekizinji konsultatiw duşuşygynyň maksatnamasynyň yglan edilmegine bagyşlandy. Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy 2026-njy ýylyň 8-nji oktýabrynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilmegi meýilleşdirilýär.
Türkmen tarapy bu çäräniň taýýarlygyna ýokary jogapkärçilik bilen çemeleşdi we eýýäm hyzmatdaşlara gün tertibiniň taslamasyny iberdi. Onuň esasyny bäş esasy ugur düzýär. Olar sebit howpsuzlygy we daşary syýasat meseleleri boýunça düýpli pikir alyşmalary, söwda-ykdysady we energetika hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de çuňlaşdyrmagy, durnukly ulag-logistika geçelgelerini ösdürmegi, şeýle hem howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak, Amyderýa we Syrderýa derýalarynyň suw serişdelerinden rejeli peýdalanmak hem-de Araly halas etmek boýunça bilelikdäki çäreleri öz içine alýar. Bäşinji möhüm ugur hökmünde ynsanperwer-bilim hyzmatdaşlygyny, talyplaryň we ýaşlaryň alyş-çalşygyny giňeltmek kesgitlenildi.
Sammite taýýarlyk görülýän we onuň geçirilýän günlerinde «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda birnäçe halkara forumlar hem-de medeni çäreler geçiriler. Gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlary Aşgabatda alnyp barylýan guramaçylyk işlerine ýokary baha berdiler hem-de güýzde «Awazada» geçiriljek duşuşyga işjeň gatnaşmaga taýýardyklaryny tassykladylar.
Sammitiň jemleýji resminamasy hökmünde Çolpon-Ata Jarnamasy kabul edildi. Onda sebitde hoşniýetli goňşuçylygy, abadançylygy we özara ynamy mundan beýläk-de pugtalandyrmak ugry berkidildi. Liderleriň Kara-Oý obasynda ýerleşýän “Baku Resort & Spa” atly täze bäş ýyldyzly myhmanhananyň açylyş dabarasyna bilelikde gatnaşmagy Çolpon-Atadaky maksatnamasynyň simwolik jemlenmesi boldy. Gyrgyz-azerbaýjan maýa goýum hyzmatdaşlygynyň çäklerinde gurlan bu toplum şol gün döwlet Baştutanlarynyň nygtan hyzmatdaşlygynyň iş ýüzündäki anyk netijelerini aýdyň görkezdi.
