Gyrgyzystan rus ýangyjyndan başga alternatiw görnüşleri gözleýär: Türkmenistan esasy hyzmatdaşlaryň biri bolup biler
Gyrgyzystanyň hökümeti rus ýangyjyna garaşlylygyň dowam edýändigi we dünýä energetika bazaryndaky durnuksyzlygyň güýçlenýändigi sebäpli, ýangyç-çalgy materiallaryny üpjün etmekde diwersifikasiýany gazanmak boýunça işjeň işe başlady. «open.kg» portalynyň Gyrgyzystanyň Energetika ministrligine salgylanyp habar bermegine görä, Bişkek alty döwlete, şol sanda Türkmenistana hem hyzmatdaşlyk barada resmi haýyşnamalary iberdi.
Nebit önümlerini üpjün etmek pudagynda özara hyzmatdaşlygy giňeltmek teklip edilen ýurtlaryň sanawyna Russiýa, Gazagystan, Belarus, Azerbaýjan, Özbegistan we Türkmenistan girdi.
Gyrgyzystanyň Energetika ministrligi içerki bazardaky ýagdaýyň durnukly galýandygyna ynandyrýar. Ministrligiň maglumatlaryna görä, respublikada ýangyç-çalgy materiallarynyň ýeterlik ätiýaçlygy bar we ozal baglaşylan şertnamalar boýunça üpjünçilikler kadaly tertipde dowam edýär. Döwlet edaralary ýangyç möçberlerine we awtobenzin guýujy stansiýalaryndaky nyrhlara gündelik gözegçilik edýärler.
Şeýle-de bolsa, häkimiýetler ýurduň daşarky üpjün edijilere ýokary derejede garaşlydygyny boýun alýarlar. Häzirki wagtda Gyrgyzystan nebit önümleriniň 95%-ine çenli import edýär we olaryň esasy bölegi adaty ýagdaýda Russiýadan gelýär. Russiýanyň ýangyç eksportyna goýan gadaganlygy we Ýewraziýa ykdysady birleşiginiň çägindäki çäklendiriji kwotalaryň şertlerinde Bişkek täze logistika we söwda çözgütlerini gözlemäge mejbur bolýar.
Bu ýagdaýda Türkmenistan aýratyn ünsi özüne çekýär. Türkmenistan Merkezi Aziýada tebigy gazyň iň iri ätiýaçlyklaryna we ösen nebit-himiýa senagatyna eýe bolan ýurtdur. Aşgabat soňky ýyllarda sebitiň ýurtlary bilen energetika hyzmatdaşlygyny işjeň giňeldýär we nebit önümleriniň eksportyny artdyrýar, bu bolsa ony Gyrgyzystan üçin mümkin bolan möhüm hyzmatdaş edýär.
Bazardaky dartgynlylygyň goşmaça alamaty hökmünde, Gyrgyzystanyň Nebit treýderler assosiasiýasynyň aýry-aýry awtobenzin guýujy stansiýalarynda ýokary oktanly AI-95 benziniň ýetmezçiligi barada eden beýanaty boldy. Şol bir wagtyň özünde, bazara gatnaşyjylaryň bahalandyrmagyna görä, iň köp isleg bildirilýän AI-92 benziniň ätiýaçlygy 30–45 gün möhletine ýeterlik derejede saklanýar.
Şunuň bilen birlikde, Gyrgyzystanyň häkimiýetleri içerki önümçilik kuwwatlyklaryny güýçlendirmegi göz öňünde tutýarlar. Ministrliklere importdan garaşlylygy bölekleýin azaltmak üçin Çuýskiý welaýatyndaky «Junda» nebiti gaýtadan işleýän zawodynyň ýüklenişini artdyrmagyň ýollaryny işläp düzmek tabşyryldy.
