Aşgabat CTBTO-nyň ählumumy gün tertibiniň daşynda sebit ýurtlarynyň tagallalaryny birleşdirdi
Ýadro synaglaryny ählumumy gadagan etmek barada şertnamasy guramasynyň (CTBTO) Ýerine ýetiriji sekretary Robert Floýduň saparynyň çäginde, Aşgabat ählumumy howpsuzlygy we ýadro ýaraglaryny ýaýradylmazlygyny ara alyp maslahatlaşmak üçin esasy sebit meýdançasyna öwrüldi. Bu missiýanyň iň möhüm wakasy 8-nji iýunda myhmanyň Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow bilen geçiren duşuşygy boldy. Onuň dowamynda taraplar hyzmatdaşlygyň strategiki häsiýetini tassykladylar.
Döwlet Baştutany Türkmenistanyň özüniň ykrar edilen hemişelik Bitaraplyk derejesine berk eýerip, binýatlaýyn ylalaşyklara, şol sanda ýadro ýaraglaryny ýaýradylmazlygy baradaky hem-de Merkezi Aziýada ýadro ýaragyndan azat zolagy döretmek hakyndaky şertnamalar boýunça borçnamalaryny gyşarnyksyz berjaý edýändigini nygtady. Öz gezeginde, Robert Floýd türkmen diplomatiýasyna ýokary baha berdi we CTBTO-nyň kabul edilmeginiň 30 ýyllygynyň hut Aşgabatda bellenilmeginiň ýurduň ählumumy parahatçylyk ýörelgelerine ygrarlylygyny aýdyň görkezýändigini belledi.
Döwletara derejesindäki bu dialogyň dowamy hökmünde, Türkmenistanyň DIM-de Şertnamanyň ýubileý senesine bagyşlanan ýokary derejeli sebit duşuşygy geçirildi. Türkmenistanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň daşary işler ministrleriniň orunbasarlary, şeýle hem Gazagystanyň we Gyrgyzystanyň diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylary CTBTO-nyň ýolbaşçysy bilen bilelikde sebitara hyzmatdaşlygy berkitmegiň mehanizmlerini we Şertnamanyň mümkin boldugyça tiz güýje girmeginiň zerurlygy barada dünýä jemgyýetçiliginiň habarlylygyny ýokarlandyrmak meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar.
Forumy açyp, Türkmenistanyň DIM-niň orunbasary Mähri Bäşimowa üç onýyllygyň dowamynda CTBTO-nyň ýadro synaglarynyň geçirilmegini gadagan edýän berk halkara kadany emele getirendigini we ählumumy durnuklylygy üpjün etmäge möhüm goşant goşandygyny belledi. Ministrler duşuşygyna gatnaşyjylar Merkezi Aziýa sebitiniň ýaragsyzlanma işlerinde öňdebaryjy orun eýeleýändigi we ýaraglaryň gözegçiligi boýunça halkara arhitekturasynyň berk elementine öwrülendigi baradaky pikirde birleşdiler.
Saparyň syýasy gün tertibi ylmy-tehniki ulgamdaky anyk amaly ädimler bilen berkidildi. Türkmen paýtagtynda CTBTO tarapyndan ýurduň Hökümeti, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Seýsmologiýa we atmosferanyň fizikasy instituty hem-de Türkmenistanyň Milli maglumatlar merkezi bilen bilelikde guralan milli maglumatlar merkezleriniň hünärmenleri üçin bäş günlük sebit maslahaty we toplumlaýyn okuw kursy başlandy.
Hünär okuwy Ermenistany, Azerbaýjany, Belarusy, Russiýany we Merkezi Aziýa ýurtlaryny öz içine alýan dokuz döwletden ýigrimi bäş sany degişli hünärmeni birleşdirdi. Kursa gatnaşyjylar seýsmiki seljeriş gurallaryny özleşdirmäge hem-de Şertnamanyň berjaý edilişini barlamak üçin Halkara gözegçilik ulgamynyň maglumatlaryndan netijeli peýdalanmaga mümkinçilik berýän maksatnama toplumlaryny öwrenmäge ünsi çekdiler.
Şeýle hem şol gün, Robert Floýd Türkmenistanyň DIM-iniň Halkara gatnaşyklary institutynda geçirilen panel çekişmesine gatnaşdy. Onda geljekki diplomatlar we bilermenler ýadro howpundan doly azat bolan dünýäni gurmagyň geljekki mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.
