22-nji maýda Türkmenistanyň paýtagtynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisi geçirildi. Bu çäre Türkmenistanyň 2026-njy ýylda GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerindäki esasy wakalaryň birine öwrüldi. «Garagum» myhmanhanasynda geçirilen sammit Arkalaşyga agza ýurtlaryň wekilçilikli Hökümet wekiliýetlerini bir ýere jemledi. Prezident Serdar Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Türkmenistanyň wekiliýetine wise-premýer Hojamyrat Geldimyradow ýolbaşçylyk etdi.

Mejlise Azerbaýjan Respublikasynyň Premýer-ministri Ali Asadow, Belarus Respublikasynyň Premýer-ministri Aleksandr Turçin, Gazagystan Respublikasynyň Premýer-ministri Olžas Bektenow, Gyrgyz Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň Başlygy – Prezidentiň Diwanynyň ýolbaşçysy Adylbek Kasymaliýew, Russiýa Federasiýasynyň Hökümetiniň Başlygy Mihail Mişustin, Täjigistan Respublikasynyň Premýer-ministri Kohir Rasulzoda, Özbegistan Respublikasynyň Premýer-ministri Abdulla Aripow, Ermenistan Respublikasynyň GDA-nyň Tertipnamalaýyn we beýleki edaralarynyň ýanyndaky Hemişelik Doly ygtyýarly wekili, Ermenistan Respublikasynyň Belarus Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Razmik Humarýan hem-de GDA-nyň Baş sekretary Sergeý Lebedew gatnaşdylar.

Çäkli we giňişleýin düzümdäki duşuşyklaryň netijesi boýunça durnukly, tehnologik we howpsuz ýewraziýa ekoulgamyny kemala getirmäge gönükdirilen esasy ylalaşyklaryň toplumy kabul edildi.

Wekiliýetleriň ýolbaşçylarynyň ara alyp maslahatlaşmalarynda GDA-nyň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Ykdysady ösüş strategiýasyny iş ýüzünde durmuşa geçirmek meseleleri esasy orun eýeledi. Öz wagtynda Aşgabatda kabul edilen Strategik ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnama bu strategiýa üçin esas bolup hyzmat eder. Türkmen tarapy sebitiň ulag-kommunikasiýa mümkinçiliklerini ýokary derejede açmaga esasy ünsüni gönükdirdi. Aşgabat Merkezi Aziýanyň we Hazar deňzi sebitiniň içerki ugurlaryny ählumumy dünýä bazarlary bilen baglanyşdyrmaga ukyply bolan köpugurly üstaşyr geçelgeleri döretmek başlangyjyny yzygiderli öňe sürýär.

Türkmenbaşy halkara deňiz portuna bolsa bu infrastrukturanyň esasy merkezi hökmünde garalýar. Mejlise gatnaşyjylar Arkalaşygyň bar bolan ulag ýollaryny «Demirgazyk — Günorta» we «Gündogar — Günbatar» ugurlary boýunça iň iri halkara geçelgeleri bilen utgaşdyrmagyň gurallaryny ara alyp maslahatlaşdylar.

Şeýle integrasiýa üstaşyr ýük daşamalarynyň tizligini, elýeterliligini we hilini düýpli ýokarlandyrmaga, tutuş GDA-nyň giňişliginde eksport-import amallaryny kämilleşdirmäge mümkinçilik berer. Mejlisiň dowamynda GDA agza döwletleriň çäklerinden geçýän esasy ulag ýollaryny utgaşdyrmagyň Konsepsiýasyna gol çekildi.

Giňişleýin düzümdäki gepleşikleriň ykdysady bölümi innowasion ösüşe we sanly özgertmelere gönükdirildi. 2026–2028-nji ýyllar üçin sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň özbaşdak Konsepsiýasyny durmuşa geçirip başlan Türkmenistan Arkalaşyk boýunça hyzmatdaşlaryna bu ugurdaky tagallalary utgaşdyrmagy teklip etdi. Söwdada we logistikada intellektual platformalaryň ornaşdyrylmagy, artykmaç dolandyryş bökdençliklerini aýyrmaga we gümrük amallaryny ýönekeýleşdirmäge mümkinçilik berýän, şeýle hem GDA-nyň önümleriniň dünýä bazaryndaky bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrýan esasy şert hökmünde görülýär.

Şol bir wagtyň özünde, taraplar senagat pudagyny düýpli döwrebaplaşdyrmagy meýilleşdirdiler. Hususan-da, gury ýer we magdan-metallurgiýa toplumynyň sanly özgertmeleri, himiýa we dokma senagatynda, şeýle hem gurluşyk materiallaryny öndürmek ulgamynda bilelikdäki taslamalary ösdürmek barada gürrüň edildi.

Energetika pudagynda Aşgabat ünsüni elektroenergetika düzümini bilelikde ösdürmäge, energiýany tygşytlaýjy tehnologiýalary ornaşdyrmaga we gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri ugrunda synag taslamalaryny başlatmaga gönükdirdi.

Gün tertibiniň aýratyn meselesi hökmünde sebitde azyk howpsuzlygyny üpjün etmek üçin ekologiýa, suwy tygşytlamak we agrosenagat kooperasiýasy ulgamlarynda hereketleri utgaşdyrmak bellenildi.

Sammitde ynsanperwer ugurlary ynanyşmak ýagdaýyndaky hyzmatdaşlygyň aýrylmaz bölegi hökmünde aýratyn bellenildi. 2026-njy ýylyň Arkalaşykda «Saglygy goramagyň ýyly» diýlip ylan edilmegi duşuşyga aýratyn many berdi — şu sebäpli wekiller öňdebaryjy lukmançylyk tejribelerini alyşmak boýunça täze maksatnamalary başlatmak meselesini ara alyp maslahatlaşdylar.

Wekiliýet ýolbaşçylarynyň gollamagy bilen kabul edilen möhüm guramaçylyk çözgütleriniň biri hem Arkalaşygyň täze Ýaşlar paýtagtlarynyň tassyklanmagy boldy. Özara ylalaşyk esasynda we türkmen tarapynyň doly goldamagy bilen, bu hormatly dereje resmi taýdan 2027-nji ýyl üçin Minsk şäherine (Belarus Respublikasy), 2028-nji ýyl üçin bolsa Karaganda şäherine (Gazagystan Respublikasy) berildi.

Sammitiň netijeleri boýunça geçirilen metbugat maslahatynda GDA-nyň Baş sekretary Sergeý Lebedew Aşgabatdaky duşuşygyň guramaçylyk derejesiniň örän ýokarydygyny nygtady hem-de kabul edilen çözgütleriň bütin Arkalaşyk giňişliginde integrasiýa amallaryny has-da güýçlendirmek üçin kuwwatly itergi boljakdygyny tassyklady.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisiniň 2026-njy ýylyň dekabr aýynda Moskwa şäherinde geçirilmegi meýilleşdirilýär.