Putiniň Hytaýa sapary: gatnaşyklaryň täze derejesi we ählumumy durnuklylyk. 228 milliard dollarlyk söwda we wizasyz syýahatçylyk

Strategik hyzmatdaşlygyň 30 ýyly, Hoşniýetli goňşuçylyk we dostlukly hyzmatdaşlyk şertnamasynyň 25 ýyllygy, Russiýada 150 müň hytaýly syýahatçy we ählumumy meseleler boýunça ikitaraplaýyn dialog.

CCTV+ habar bermegine görä, Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putiniň Hytaýa boljak sapary ikitaraplaýyn gatnaşyklary täze derejä çykarar we ählumumy strategik durnuklylyga täze itergi berer. Bu barada hytaýly bilermen mälim etdi.

Şu ýyl Hytaý bilen Russiýanyň arasyndaky strategik utgaşdyryjy hyzmatdaşlygyň 30 ýyllygy hem-de Hoşniýetli goňşuçylyk we dostlukly hyzmatdaşlyk baradaky şertnamanyň gol çekilmeginiň 25 ýyllygy bellenilýär.

Ýewraziýa barlaglary institutynyň direktorynyň orunbasary Çen Ýuý döwlet Baştutanlarynyň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň durnukly ösüşine ünsi jemlejekdigini we sebitdäki dartgynly ojaklary ýaly ählumumy strategik meseleleri ara alyp maslahatlaşjakdygyny aýtdy.

Çen şeýle diýdi: “Hytaý bilen Russiýanyň arasynda gyzyklanmalaryň uly özara üstüni ýetirijiligi bar. Iki ýurt hem bileleşiklere we garşylyga esaslanmaýan, pragmatik we garaşsyz hyzmatdaşlygy gurmaga ygrarly. Şeýle ýol gatnaşyklaryň durnukly ösüşine, şeýle hem dünýäde parahatçylygyň we durnuklylygyň pugtalandyrylmagyna ýardam edýär”.

2025-nji ýylda ikitaraplaýyn söwda dolanyşygy 228 milliard dollara ýetdi we 200 milliard dollarlyk çäk yzly-yzyna üçünji ýyl geçildi. Hytaý eýýäm 16 ýyl bäri Russiýanyň iň uly söwda hyzmatdaşy bolup galýar.

Strategik utgaşdyryş medeni alyş-çalşygy hem ösdürýär. “Hytaý–Russiýa bilim ýyllary” taslamasynyň çäklerinde ýüzlerçe çäre meýilleşdirilýär. Özara wizasyz syýasat gatnaşyklary ýeňilleşdirdi. 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde Russiýa 150 müňden gowrak hytaýly syýahatçy bardy — bu 44,4 göterim ösüşi görkezýär. Russiýalylaryň 2025-nji ýylda Hytaýa eden saparlary bolsa 33,6 göterim artdy.

Hytaý bilen Russiýa şol bir wagtyň özünde Ählumumy Günorta ýurtlarynyň sesini güýçlendirýärler we köp merkezli dünýä tertibini öňe sürýärler. Olaryň strategik utgaşdyryşy ählumumy durnuklylygy, köptaraplylygy we halkara hukugyny goldamak üçin uly ähmiýete eýedir.

Çen sözüniň üstüni ýetirip şeýle diýdi: “Hytaý bilen Russiýa BMG, ŞHG we BRIKS guramalarynyň çäklerinde hyzmatdaşlyk edýärler. Iki ýurt hem köp merkezli dünýäniň möhüm güýçleri bolup durýar. Döwlet Baştutanlarynyň strategik meseleler boýunça göni dialogy taraplary ýakynlaşdyrmaga we hyzmatdaşlygy berkitmäge kömek edýär”.

228 milliard dollar. 30 ýyllyk hyzmatdaşlyk. 150 müň syýahatçy. Sanlar täsirli. Emma esasy mesele diňe olarda däl. Putiniň sapary bu diňe bir protokol däl. Bu Ýewraziýanyň küşt tagtasyndaky iň uly iki oýunçynyň ädimlerini utgaşdyrmagydyr. Bileleşiksiz, garşylyksyz, üçünji tarapsyz. Hytaý bilen Russiýa kimdir birine garşy däl-de, durnuklylyk ugrunda ylalaşýarlar.

Köne düzgünleriň ýykylýan döwründe olaryň dialogy öňünden çaklap bolýan seýrek durnukly meýdanlaryň birine öwrülýär. Sorag hyzmatdaşlygyň näçe ýyl dowam etjeginde däl. Sorag — näçe ýurduň olaryň düzgünleri boýunça oýnamagy islejekdiginde. Dünýä tolgunýan mahaly, Moskwa bilen Pekin ugurlaryny deňeýärler. Tupan bolsa olar üçin päsgelçilik däl.