Deprek urgusy bilen solfejio: geljekki hünärmenlere sazy nädip «eşitmegi» öwredýärler
Solfejio köplenç iň berk we iň çylşyrymly dersleriň biri hasaplanýar. Emma Türkmen milli konserwatoriýasynyň ýanyndaky Daňatar Öwezow adyndaky Ýörite sazçylyk mekdebiniň ýokary derejeli mugallymy Larisa Amanowanyň geçiren açyk sapagy nazary okuwlaryň hem gyzykly döredijilik prosesine öwrülip biljekdigini subut etdi. Geljekki hünärmenleriň «ruhy gurallarynyň» nähili sazlanýandygy barada ORIENT üçin ýazan makalasynda ýaş mugallym-sazşynas Jennet Orazowa gürrüň berýär.
Diňe notalar däl
“Kirişli saz gurallary” bölüminde okaýan 4-nji ýyl talyplary bilen geçirilen sapak bitewi saz eserine meňzeş tertipde guraldy. Ilkinji minutlardan başlap, Larisa Nadyrowna geljekki skripkaçylar we wiolonçelçiler bilen işjeň dialog gurdy. Esasy maksat — diňe notalary aýtmak däl, eýsem toplumlaýyn eşidişi ösdürmekdi.
Usuly syr: Tehnika we keşp
Sapagyň iň gymmatly tapyndylarynyň biri Amanowanyň awtorlyk eşidiş seljermesi ulgamy boldy. Mugallym bu prosesi iki derejä bölmegi teklip edýär: tehniki dereje — saz diliniň elementlerini (interwaly, akkordy) dessine tanamak; umumy dereje — eseriň bitewi çeper keşbini döretmek.
Şeýle «iki gatly» iş talyplara sesleri diňe mehaniki taýdan tapman, kompozitoryň pikir ýörelgesine düşünmäge mümkinçilik berýär.
Skripka, ses we äheň
Sapagyň iň täsirli pursady döredijilik bölümi boldy. Geljekki artistler ajaýyp sazlaşygy görkezdi: olar şol bir wagtyň özünde çylşyrymly partiýalary aýdyp, esasy saz guralynda özlerine akkompanirlediler. Depregiň takyk, dowamly urgusy bilen tabşyryklary ýerine ýetirmek sapaga aýratyn ruhubelentlik goşdy we solo karýerasy üçin berk äheň duýgusynyň möhümdigini nygtady.
Sapaga gatnaşan ýaş hünärmenler üçin bu okuw hakyky açyş boldy. Larisa Nadyrowna iň çylşyrymly temalary nähili gurluşlandyrmalydygyny aýdyň görkezdi. Seljermäni bölmek usuly we urgy gurallaryny ulanmak — olaryň geljekki mugallymçylyk işinde peýdalanyp biljek pikirlerdir.
Tejribeli ussatlar bilen ýaş dowam etdirijileriň şeýle nesiller arasyndaky duşuşyklary türkmen sazçylyk mekdebiniň daýanyp duran binýadydyr. Larisa Amanowanyň tejribesi şuny görkezýär: nusgawy bilim ulgamy diňe onda synaglara we sungata bolan hakyky söýgä orun bar wagty ýaşaýşyny dowam etdirýär.
