Gazagystan BMG-de Halkara suw guramasyny döretmegi teklip edýär
Aşgabat, 12-nji dekabr | ORIENT. Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 30 ýyllygyna bagyşlanan Halkara Forumyna gatnaşdy. Gazagystanyň Prezidenti Türkmenistanyň oňyn Bitaraplygynyň halkyň däp-dessurlaryna we ruhy gymmatlyklaryna doly gabat gelýändigini belläp, Magtymguly Pyragynyň parahatçylyk we adalatlylyk baradaky setirleri mysal getirdi.
Gazagystanyň Baştutany dünýädäki ýagdaýyň örän dartgynly bolmagynda galýandygyny nygtady: özara ynam, sabyrlylyk we parahatçylygyň möhümdigine düşünmek ýetmezçilik edýär. Kasym-Žomart Tokaýew halkara hukugynyň gowşamagyna we köptaraplaýyn edaralaryň, ilkinji nobatda hem BMG-niň abraýynyň pese gaçýandygy gynaç bilen belledi.
Gazagystan Birleşen Milletler Guramasynyň özgerdilmegi, şol sanda Howpsuzlyk Geňeşiniň düzüminiň gilňeldilmegi ugurnda çykyş edýär. Gazagystanyň Prezidenti BMG-niň ulgamyny özgertmek etmek boýunça anyk teklipleri işläp düzmek üçin “pikirdeşleriň toparyny” döretmegi teklip etdi.
Kasym-Žomart Tokaýew Gazagystanyň şu gün Türkmenistanyň Baştutanynyň BMG-niň parahatçylyk we bitaraplyk uniwersitetini döretmek baradaky beýän eden başlangyjyny goldaýandygyny mälim etdi.
Militaristik ritorika parahatçylyk, ynam we hyzmatdaşlyk dili bilen çalşylanda adalatly we durnukly dünýä tertibiniň hakykata öwrüler diýip Kasym-Žomart Tokaýew hasap edýär. Şunuň bilen baglylykda, Gazagystan Ukrainadaky ýagdaýlar boýunça gepleşikler prosesiniň işjeňleşdirilmegini we parahatçylyk şertnamasynyň esasy düzgünlerini ara alyp maslahatlaşmagy, şeýle hem Ýakyn Gündogar boýunça ylalaşyklara gol çekilmegi goldaýar we Gazagystan özygtyýarly Palestina döwletiniň döredilmegini goldap, çykyş edýär. Azerbaýjan bilen Ermenistanyň parahatçylyk baradaky bilelikdäki Jarnama gol çekmeginiň taryhy ähmiýeti hem bellenildi.
Kasym-Žomart Tokaýew sebitleýin howpsuzlyk we özboluşly suw howdanlaryny gorap saklamak boýunça birnäçe uly teklipleri beýan etdi. Ekoulgamyň ýazalanmagynyň we Hazar deňziniň suwunyň çekilmeginiň öňüni almak üçin Döwletara ýörite maksatnamany işläp düzmegi teklip etdi.
BMG-niň ulgamynda diňe suw meselelerine gönükdirilen ýöriteleşdirilen gurluşyň ýokdugyny göz öňünde tutup, Gazagystan Halkara suw guramasyny döretmegi teklip edýär. Astana geljek ýylyň aprelinde geçiriljek Sebitleýin ekologiýa sammitinde HSG-ny döretmek boýunça halkara maslahat beriş prosesini işe girizilmegini meýilleşdirýär.
Owganystana kömek bermegiň möhümdigi bellenildi, BMG-niň Almatydaky Durnukly ösüş maksatlary boýunça Sebit Merkezi hyzmatdaşlygy utgaşdyrmak üçin möhüm meýdança öwrülmegi maksat edinýär.
Kasym-Žomart Tokaýew mundan başga-da, Ählumumy ykdysadyýetiniň haýallaýandygyny, ýöne Merkezi Aziýa ýadaýdan sowa geçýär diýip belledi. Gazak Lideriniň sözlerine görä Gazagystanyň ykdysady ösüşi 2025-nji ýylda 6% -den geçjer.
Gazagystan Hazarüsti halkara ulag geçelgesini ösdürilmegine we üznüksiz ulag ulgamyny döretmek üçin infrastrukturanyň döwrebaplaşdyrylmagyna zerur ünsi berip, üstaşyr-ulag mümkinçiliklerini işjeň giňeldýär.
