Türkmenistan Bakuda Merkezi Aziýa we Kawkaz üçin sanly aragatnaşyk boýunça seminara gatnaşdy
Aşgabat, 15-nji noýabr | ORIENT. 15-nji oktýabrda Azerbaýjanyň paýtagtyndaky “JW Marriott Absheron Baku” myhmanhanasynda Merkezi Aziýa we Kawkaz üçin “Gapma-garşylyklary ýeňip geçmek we sebitleýin hyzmatdaşlyk arkaly inkluziwligi ösdürmek” atly sanly baglanyşyk boýunça seminar geçirildi. Çäräniň guramaçysy bolup Ýaponiýanyň Içeri işler we aragatnaşyk ministrligi çykyş etdi, bu bolsa ara alyp maslahatlaşmalaryň ýokary derejeli we tehnologik taýdan ösen häsiýetini görkezdi.
Çärä sebitiň hökümet wekilleri, esasy halkara guramalary (Bütindünýä banky, ITU) we Ýaponiýanyň MAT pudagynyň ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Forumyň maksatnamasyna Ýaponiýanyň ägirtleri – NEC, NTT, “Toyota Tsusho” we “Digital Knowledge” kompaniýalary Merkezi Aziýada we Kawkazda sanly aragatnaşygy ösdürmek üçin öz tehnologiýalaryny we çözgütlerini görkezdiler.
Ýaponiýanyň Içeri işler we kommunikasiýa boýunça döwlet ministri tarapyndan MAT pudagynda içerki we daşarky syýasat meseleleri boýunça hasabat berildi. Iş sanly tehnologiýalaryň sebitde hyzmatdaşlygy nähili ýeňilleşdirýändigi barada panel çekişmeleri bilen tamamlandy.
“Türkmenistanyň daşary syýasaty we diplomatiýasy” žurnalynyň redaksiýanyň jogapkär sekretary Akmuhammet Jumagulyýew maslahatyň dowamynda çykyş etdi. Ol innowasion we sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagynyň durnukly ykdysady ösüşiň esasydygyny we Türkmenistanyň ählumumy bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň strategik zerurlygydygyny nygtady.
Sanlylaşdyrma bilim, saglygy goraýyş, söwda we döwlet dolandyryş ulgamlaryny düýpli döwrebaplaşdyrýan esasy hereketlendiriji güýç hökmünde garalýar. Ýurtda telekommunikasiýa ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, ýokary tizlikli internet ulgamyny giňeltmek we MAT hyzmatlaryna giňden elýeterliligi üpjün etmek üçin giň möçberli maksatnamalary durmuşa geçirilýär.
Prezident Serdar Berdimuhamedow tarapyndan golaýda tassyklanan “Türkmenistanda 2026 — 2028-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasy” ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmaga we ony adam maýasyna we telekeçilik başlangyjyna esaslanyp, sanlylaşdyrmak babatda öňdebaryjy ýurtlaryň derejesine çykarmaga gönükdirilendir.
Akmuhammet Jumagulyýewiň belleýşi ýaly, Arkadag şäheri “akylly” we “ýaşyl” şäher tehnologiýalaryny ornaşdyrmaga ygrarlylygyň aýdyň mysalydyr. Bu ägirt uly taslama “döwlet ähmiýetli şäher” diýen diýen aýratyn hukuk ýagdaýy berildi. Arkada şäheriniň aragatnaşyk ulgamynda 5G tehnologiýasyny ornaşdyrmaga aýratyn üns berildi. Bu strategik taýdan möhüm çözgüt “akylly” şäher we öý ulgamlarynyň gan aýlanyş ulgamyna öwrüler, telelukmançylykda, bilimde we senagatda özgerişleri döreder.
Akmuhammet Jumagulyýew sanly strategiýanyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegini belledi. Taraplar hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak üçin aşakdaky ileri tutulýan ugurlarda uly mümkinçilikleri görýärler:
Tehnologiýa geçişi we innowasiýa: Arkadag şäherinde hem synag taslamalaryny durmuşa geçirmek üçin telekommunikasiýa, zatlaryň interneti (IoT) we emeli aň (EA) ulgamlarynda öňdebaryjy ýapon kompaniýalaryny (NTT we SoftBank ýaly) çekmek meýileşdirilýär.
“Akylly” infrastrukturany ösdürmek: Bu akylly şäherleri gurmakda öňdebaryjy ýapon tejribesini ulanmagy, şeýle hem şäher gurşawyny döwrebaplaşdyrmak üçin energiýa tygşytlaýjy we ekologiýa taýdan arassa çözgütleri ornaşdyrmagy öz içine alar.
Hünärmenleri taýýarlamak: Ýaponiýanyň öňdebaryjy uniwersitetlerinde we korporasiýalarynda türkmen IT hünärmenleri üçin bilelikdäki bilim maksatnamalaryny, tejribe alyşlaryny we okuwlaryny guramaga üns berler.
Kiberhowpsuzlyk: Iň gowy tejribeleri we tehnologiýalary alyş-çalyşmagy öz içine alýan möhüm maglumat infrastrukturasyny goramakda ýapon hünärmenleri bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak meýilleşdirilýär.
“Ýaşyl” sanly tehnologiýalar: Sanly çözgütleri ulanmak arkaly energiýa netijeliligini ýokarlandyrmaga we uglerod yzyny azaltmaga gönükdirilen sanlylaşdyrma we ekologiýanyň kesişýän ýerlerinde bilelikdäki ylmy barlaglar we taslamalar göz öňünde tutulýar.
Bakudaky seminar Merkezi Aziýa we Kawkaz ýurtlarynyň sanlylaşdyrmany diňe bir ykdysady ösüşiň guraly hökmünde däl, eýsem sebitleýin durnuklylygy berkitmek üçin meýdança hökmünde görýändigini görkezdi. Türkmenistanyň wekiliniň milli sanly strategiýasyny we Ýaponiýa bilen ýakyn tehnologik hyzmatdaşlyga ygrarlylygyny beýan eden çykyşy Aşgabadyň dünýäniň öňdebaryjy sanly güýçleriniň arasynda öz mynasyp ornuny eýelemek, dialogy innowasion ösüşiniň şerti hökmünde ulanmak maksadyny tassyklady.
