Hyrat ykdysady diplomatiýa boýunça üç taraplaýyn duşuşygy teklip edýär
Owganystanyň Daşary işler ministrliginiň Hyrat welaýatyndaky wekiliniň orunbasary Rahmatulla Faýzanyň Owaganystanyň “AvaPress” habarlar agentligi tarapyndan çap edilen makalasynda Owganystanyň, Eýranyň we Türkmenistanyň arasyndaky ykdysady diplomatiýanyň geljegi barada üç taraplaýyn ylmy-barlag seminaryny geçirmek teklibi bilen çykyş etdi.
Rahmatulla Faýzan öz makalasynda üç geografiki ýerleşişi, taryhy, medeni we ykdysady baglanyşyklary bilen şertlendirilen ýurduň arasyndaky sebitleýin hyzmatdaşlygyň möhüm mümkinçiligine ünsi çekdi. Ol deňize çykalgasy bolmadyk Owganystanyň dünýä bazaryna girmek üçin goňşy ýurtlar bilen giň hyzmatdaşlyga mätäçdigini, şeýle hem Merkezi Aziýanyň, Günorta Aziýanyň, Ýakyn Gündogaryň we Hytaýyň arasynda köpri hökmünde möhüm orny eýeleýändigini aýtdy.
Owganystanyň DIM-niň wekiliniň pikiriçe, Eýran strategiki portlary bilen Merkezi Aziýa bilen Pars aýlagynyň arasyndaky baglanyşykdyr, Türkmenistan bolsa energetika pudagy üçin möhüm ähmiýete eýe bolan tebigy gazy eksport edijileriniň biri hökmünde çykyş edýär.
Rahmatulla Faýzan, üç döwletiň arasyndaky ykdysady diplomatiýany güýçlendirmek, söwdany işjeňleşdirmek, gümrük amallaryny ýeňilleşdirmek we bilelikdäki infrastruktura taslamalaryny giňeltmek arkaly ykdysady ösüşi we sebitdäki durnuklylygy höweslendirip biler diýip hasaplaýar. Ol hyzmatdaşlygyň üstünlikli mysallary hökmünde Haf-Hyrat demir ýoluny, Türkmenistan-Owganystan gaz geçirijisini we Çabahar portunyň ösüşini belledi.
Hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek üçin “Owganystanyň, Eýranyň we Türkmenistanyň arasynda ykdysady diplomatiýanyň geljegi” atly üç taraplaýyn ylmy-barlag seminaryny geçirmek teklip edildi. Duşuşykda ykdysady hyzmatdaşlygyň taryhy, bilelikdäki infrastruktura we söwda taslamalary, tebigy serişdeleri dolandyrmak, maýa goýum mümkinçilikleri, söwda ýollary we Çabahar portunyň we “Lapis Lazuli” ulag geçelgesini ara alnyp maslahatlaşmak meýilleşdirilýär.
Mundan başga-da, seminara gatnaşyjylaryň arasynda söwda şertnamalary, nyrh päsgelçilikleri, bank çäklendirmeleri, sanksiýalar we maliýe amallaryndaky meseleler, şeýle hem gaz we elektrik energiýasynyň eksporty we importy, söwda we maýa goýumlaryny giňeltmek hem-de ykdysady hyzmatdaşlygy güýçlendirmek strategiýalary ara alnyp maslahatlaşylar diýlip garaşylýar.
Rahmatulla Faýzan hökümetlere we hususy pudaga amaly teklipleri bermek, erkin söwda zolaklarynyň döredilmegi, bilelikdäki maliýe mehanizmleriniň ösdürilmegi we nyrhlaryň azaldylmagy üç ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň hasam giňelmegine goşant goşup biljekdigine ynam bildirdi.
Sözüniň ahyrynda Owganystanyň DIM-niň wekili we Eýranyň Maşad şäheri we Türkmenistanyň Mary şäheri (öňki Merw) bilen çuňňur taryhy baglanyşygy we Owganystanyň ykdysady merkezi bolan Hyrat şäheri bu ylmy-barlag seminaryny ýakyn wagtda geçirmäge taýýardygyny habar berdi.
ORIENT
