BMG-niň missiýasy, deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça maslahatyna taýýarlyk işlerine baha berdi
28-nji fewralda Türkmenistanyň DIM-de BMG-niň Baş sekretarynyň orunbasary, Az derejede ösen, deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar hem-de kiçi ada döwletler boýunça Ýokary wekili Rabab Fatimanyň ýolbaşçylygyndaky LLDC-3 taýýarlyk görmek boýunça BMG-niň ilkinji baha beriş missiýasynyň netijelerine bagyşlanan brifing geçirdi.
Çärä degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralarynyň ýolbaşçylary we wekilleri, BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralarynyň ýolbaşçylary we wekilleri, şeýle hem ýerli KHBS-iň wekilleri gatnaşdy.
Brifingde şu ýylyň awgustynda Türkmenistanda geçiriljek BMG-niň Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça üçünji maslahatyna (LLDC-3) taýýarlyk görmek boýunça BMG-niň birinji baha beriş missiýasynyň işiniň netijeleri jemlendi.
Rabab Fatima her on ýylda bir gezek geçirilýän bu halkara çäräniň ähmiýetini belläp, LLDC-3 taýýarlyk görmek boýunça çäreleri mundan beýläk-de utgaşdyrmagyň zerurdygyny belledi.
Halkara maslahaty ýokary derejede geçirmäge gönükdirilen taýýarlyk we protokol-guramaçylyk çärelerini öz wagtynda geçirmek, şol sanda Jemleýji we beýleki resminamalaryň taslamasyny işläp taýýarlamak, LLDC-3 üçin maglumat-habar beriş işini guramak we çäreleriň geçiriljek ýerlerini tehniki taýdan üpjünçiligi meseleleri boýunça pikir alyşmalar geçirildi diýip, Türkmenistanyň DIM-niň metbugat gullugy habar berýär.
Geografiki taýdan ýerleşişi sebäpli, deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlar üçin üstaşyr we ulag möhüm ähmiýete eýe. Netijede, olaryň daşary söwdasyna garaşlylygy jemi içerki önümiň ortaça 42% bilen deňeşdirilende takmynan 45% -e deňdir. Söwdanyň ýokary bahasy ulag infrastrukturasyndaky ýetmezçilikler bilen baglanyşykly – portlaryň uzakda ýerleşmegi we uzak aralyklar hem-de sebit we dünýä söwdasyna doly gatnaşmak üçin täsirli mehanizmleriň ýoklugy sebäpli üstaşyr daşamalarynyň ýokary bahasy täsir edýär.
Deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlaryň arasynda ulag baglanyşyklaryny işjeňleşdirmek üçin ilki bilen ulag infrastrukturasynyň “fiziki” meseleleriniň çözgüdini tapmaly we bu işde ähli usullaryny ulanmaly, bu bolsa, öz gezeginde ýurtlaryň arasyndaky sebit we halkara gatnaşyklary işjeňleşdirer we giňelder.
Merkezi Aziýada, işjeň ösýän sebit hökmünde häzirki wagtda bu ugurda belli bir öňegidişlik gazanyldy – Merkezi Aziýa döwletleriniň logistika merkezi hökmünde hereket edýän köp sanly üstaşyr we ulag geçelgeleri döredildi. Ikinjiden, kadalaşdyryjy amallary we resminamalary gowulandyrmak, şeýle hem deňze çykalgasy bolmadyk ýurtlar üçin peýdaly üstaşyr daşamalary guramak üçin ulgamlaýyn infrastruktura döretmekden ybarat.
Üstaşyr daşamalary amala aşyrmak üçin ýurtlar degişli halkara konwensiýalary we sebit ylalaşyklaryny tassyklamaly we durmuşa geçirmeli. Olaryň möhümlerinden biri, BSG-niň söwda amallaryny ýeňilleşdirmek bolup, serhet amallaryny, şol sanda sebit derejesinde hem düzgünleşdirýär. Ulag pudagyny toplumlaýyn sanlaşdyrmak we maýa goýumlary hem zerurdyr.
ORIENT
