Türkmen hünärmenleri howanyň üýtgemegine garşy göreşmek boýunça sebitleýin tagallalara goşulýarlar
Türkmen hünärmenleri sebitdäki kärdeşlerine Durnukly ösüş üçin 14-nji Merkezi Aziýa liderlik maksatnamasyna (MALM) goşuldy, bu başlangyç daşky gurşawy goramak meselelerini, esasanam howanyň üýtgemegi we suw dolandyryşy bilen baglanyşykly meseleleri çözmäge gönükdirilendir. 9-njy sentýabrdan 13-nji sentýabr aralygynda Gazagystanyň Almaty şäherinde geçirilen bu maksatnama innowasiýa çözgütleri ara alyp maslahatlaşmak we hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin sebitiň dürli künjeklerinden bilermenleri, syýasatyçylary we ýaş öňde baryjylary bir ýere jemledi.
MALM-nyň şu ýyl esasy ugurlarynyň biri howanyň üýtgemeginiň Merkezi Aziýa buzluklaryna täsiri we suw howpsuzlygy we betbagtçylyklar bilen baglanyşykly töwekgelçilikler boldy. Gatnaşanlar buzlaryň eremegi we sebitdäki suw baýlyklary baradaky soňky ylmy maglumatlary gözden geçirdiler. Mundan başga-da, maksatnama suw diplomatiýasynyň çylşyrymly meselelerini ara alyp maslahatlaşdy we umumy suw meselelerini çözmekde serhetara hyzmatdaşlygyň möhümdigini aýtdy.
Türkmen wekilleri suw dolandyryşy, howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak we betbagtçylyk töwekgelçiligini azaltmak boýunça meselerini ara alyp maslahatlaşmalara işjeň gatnaşdylar. Olaryň goşantlary, ýurduň gurak howasy we oba hojalygyna we senagata bolan suw isleglerini deňleşdirmegiň zerurlygy ýaly ýüzbe-ýüz bolýan seýrek kynçylyklaryny görkezdi.
Maksatnama umumy sapaklaryň, okuw maslahatlaryň we gezelençleriň utgaşmasyny öz içine aldy. Gatnaşanlara Uly Almaty köli, Almaty şäheriniň adatdan daşary ýagdaýlar we tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak merkezi, Gazagystan Respublikasynyň Adatdan daşary ýagdaýlar ministrliginiň “Kazselezaşita” müdirligi ýaly ýerli suw üpjünçilik desgalaryna baryp görmek we daşky gurşawy goramak boýunça iň oňat tejribämi öwrenmek mümkinçiligi berildi.
Çäräniň iň esasy wakalarynyň biri, gatnaşyjylara karar beriji hökmünde çykyş etmäge we üýtgeýän howada suw baýlyklaryny dolandyrmagyň kynçylyklaryny ilkinji gezek başdan geçirmäge mümkinçilik berýän simulýasiýa maşklary boldy.
“14-nji MALM bilim we tejribe alyşmak üçin bahasyna ýetip bolmajak meýdançany üpjün etdi” – diýip, Türkmenistanyň wekili Şirin Hojiýewa aýtdy. “Men meseleleri çözmegiň, esasanam howanyň üýtgemeginiň diňe bilelikdäki tagallalar arkaly, ähli gyzyklanýan taraplar bilelikde hereket edeninde mümkin boljakdygyna has-da düşündim. Suw dolandyryşy baradaky çekişmeler Türkmenistan üçin diýseň möhümdir, sebäbi halkymyzyň durnukly geljegini üpjün etmäge çalyşýarys”.
Bu maksatnama, Merkezi Aziýa sebitleýin daşky gurşaw merkezi (CAREC), şol sanda ÝHHG Şweýsariýanyň Ösüş we hyzmatdaşlyk agentligi (SDC) we Germaniýanyň Halkara hyzmatdaşlyk agentligi (GIZ) ýaly birnäçe halkara guramasy bilen bilelikde guraldy.
Merkezi Aziýa howanyň üýtgemeginiň täsirleri bilen ýüzbe-ýüz bolmagyny dowam etdirýärkä, MALM ýaly başlangyçlar mümkinçilikleri ýokarlandyrmakda we sebitleýin hyzmatdaşlygy ösdürmekde möhüm orun eýeleýär. Sebitiň dürli künjeginden gelen bilermenleri bir ýere jemlän bu maksatnamalar, döwrümiziň iň möhüm ekologiýa meselelerine durnukly çözgütleri işläp düzmäge kömek edýär.
ORIENT news
