Ýerdäki jennet - Maýamidäki kebelekler dünýäsi
Ýerdäki jennete gitmek isleýärsiňizmi? Onda dünýädäki iň owadan kebelek seýilgähiniň ýerleşýän güneşli Florida baryň.
Butterfly World - Maýaminiň etegindäki Kokonat- Krikdäki Treýdwinds seýilgähinde “Kebelek dünýäsi”. Bu ajaýyp ýer 1988-nji ýylda açyldy we lepidopteralaryň (kebelekleriň ylmy ady) barlag merkezi boldy. Emma Londonyň meşhur landşaft dizaýneri Jeýms Gardner seýilgähi hakyky tropiki jennete öwrüp, dünýädäki iň uly kebelekler şalygyny döretdi. Bu ýerde mör-möjekleriň 20 müň görnüşi ýaşaýar. Geň kolibri guşlary we beýleki ekzotik guşlar olaryň gapdalynda uçýarlar.
Seýilgäh myhmanlaryny joşgunly parad bilen garşylaýar, olara ajaýyp täsirleri we howa jandarlary bilen gurşalan dynç almagy wada berýär. Bu üýtgeşik goraghana birnäçe gektar meýdana ýaýrady. Onuň çäginde ajaýyp - “Gül bagy”, “Dünýäniň ganatlary”, “Tropiki tokaý”, “Jennet başdan geçirmeleri” we başgalar ýaly tematiki zolaklar döredildi. Gurjagyň kebeleklere öwrülmegini görüp, ösümlik dükanyndan nahal we gül baldaklaryny satyn alyp, meýdançada ýa-da balkonda ajaýyp dünýä döretmäge synanyşmaga mümkinçiligiňiz bardyr.
Ganatlarynyň uzynlygy 30 santimetre ýetýän äpet kebelekleri gördüňizmi? Olar bu seýilgähde çaýkanýarlar. Izabella, Mawy Morfo we Malahit kebelekleri ýaly seýrek wekiller hem bu ýerde ýaşaýarlar. Seýilgäh mör-möjekleriň özüni gowy duýmagy we nektara baý gül ösümlikleriniň arasynda “öýüň” töwereginde erkin arkaýyn aýlanmagy üçin ýörite döredilipdir. Goraghananyň bir bölegi, esasan hem seýrek duş gelýän görnüşler, ýekeje nusga ýitmezligi üçin tor bilen örtülendir.
Dizaýnerleriň ussatlygy netijesinde ajaýyp gül dünýäleri, şarlawuklar, üznüksiz gülleýän bag heýkelleri we has owadan zatlar peýda boldy. “Iňlis gül bagy” we “Gizlin tokaý” sebitleri haýran galdyrýar – bu ýer aristokratik tagamy bilen Ýewropa medeniýetiniň oýlanyşykly landşaft dizaýny bilen tapawutlanýar. Bu ýerde kebelekleri özüne çekýän gülli hoşboý ysly ösümlikler ýygnalýar.
“Jennet başdan geçirmesi” zonasy göze ilmeýän kebelekleriň we reňkli äpet kebelekleriň mesgeni bolup hyzmat edýär. Aýna gapynyň aňyrsynda dynç alyş dünýäsi başlaýar - ganatly gözellikler göni manyda simfoniki saz bilen tans edýärler. Çeşmelerde we şarlawuklarda, tropiki tokaý ösümliklerinde, asylan köprüli howuzlarda we hoşboý ysly baglarda akýan suwuň sesleri bu ajaýyplygyň üstüni ýetirýär.
“Asmanyň hazynalary” diýlip atlandyrylýan sebitde - dünýädäki iň kiçijik guşlar bolan kalibriler ýaşaýar. Ululygy käbir kebeleklerden has kiçi, uçýan ganatlary bolan guşlaryň awtoulagyň tizliginde çalt uçýandyklaryna syn etmek gyzyklydyr. Şeýle hem el bilen iýmitlendirip boljak beýleki guşlar bilen berkitmeler bar.
Seýilgähde kebelekleriň nähili dünýä inýändigini öz gözüňiz bilen görüp bilersiňiz! “Kebelek dünýäsi”-nde ajaýyp kebeleklere öwrülýän asylan gurjak bilen aýna penjireleri bar. Ilkinji gezek ganatlarynyň ýaýramagyny we guramagyny, soň bolsa uçup gitmegini görmek gyzykly. Dükanda satyn alyp boljak ýörite ys berijini özüňize pürkseňiz, agramsyz gözellikler tans eder we üstüňizde oturar.
Laboratoriýa — seýilgähiň mukaddes ýeridir, myhmanlar kebelegiň durmuşynyň ähli basgançaklaryna şaýat bolýarlar. Ägirt witrina-penjireleriniň üsti bilen ýaşyl ýapraklarda ýerleşýän dürli şekilli we reňkli ýüzlerçe gurçugy görüp bolýar. Diňe hünärmen olaryň haýsysynyň kaşaň gözellige öwrüljekdigini we haýsysynyň ünsüni özüne çekmeýän çal kebelege öwrüljekdigini anyk bilýärler. Käbir kebelekleriň ömri birnäçe aýdan bir ýyla çenli dowam edýär, beýlekileri dünýäde diňe birnäçe hepde ýaşaýar.
Şeýle hem seýilgähde kebelekleriň, tomzaklaryň, garynjalaryň, leňňeçleriň we beýleki jandarlaryň ýaşaýan ýörite insektariýleri bar. Bu ýere gelýänler ösümlikleriň ýapragyndaky mör-möjekleriň adaty durmuşynyň “perdesini göterip”, ýumurtgalanmagyň ýakyn pursatyny ýa-da bir gurçugyň ulalyp, kebelege öwrülişini synlap bilerler.
Bu ajaýyp jandarlaryň durmuşyndan täsin eksponatlary özünde jemleýän janly muzeýe hem hökman aýlanyp görüň. Bu muzeý seýilgähiň çäginde ýerleşýär we ýadygärlik dükanynda ajaýyp saparyňyzyň hatyrasyna öz kebelek dünýäňizi döretmek üçin hemme zady satyn alyp bilersiňiz.
ORIENT news
