Ýaşlar we dünýä: täze asyrda halklaryň arasyndaky dostlugyň esaslary nähili döredilýär
Duşenbe güni Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda örän möhüm bolan tema bolan - “Halklaryň dostlugy - ýaşlaryň bagtly geljeginiň kepili” atly halkara maslahat geçirildi.
Forumda çykyş edenler, dürli pozisiýalardan başlap, häzirki zaman dünýäsinde ýaşlaryň orny we roly şeýle-de ýaşlaryň egnindäki jogapkärçilik we adamzadyň olara bildirýän ynamy ýaly temalara ünsi çekdiler.
BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň (UNRCCA) syýasy geňeşçisi Andreý Lariniň pikiriçe, konferensiýanyň ady öňüni alyş nyşanyny we ýaşlary sazlaşykly geljegi gurmak üçin potensial konfliktlere garşy birleşdirmäge gönükdirilendir.
Häzirki ýaşlar adamzadyň geljegidir. Bular ertiriň meselelerini çözjek oglan-gyzlar. Olaryň dostlugyň we özara düşünişmegiň höküm sürýän dünýäsinde ýaşamagy möhümdir.
2018-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji mejlisinde Baş sekretar Antoniu Guterriş täze “Ýaşlar 2030” strategiýasynyň, şeýle hem ýaşlara höwes bermäge gönükdirilen başlangyjyň yglan edilendigini habar berdi.
BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň 2020-nji ýylda tutuşlygyna ýaşlara bagyşlanan 2535 karary kabul edildi. Bu rezolýusiýalar, durmuş-ykdysady ösüşi, ýerli ykdysadyýeti ösdürmäge gönükdirilen taslamalary goldamak we maýyplar we çäklendirilen mümkinçilikleri öz içine alýan ýaşlar üçin iş we hünär taýýarlygy mümkinçilikleri ýaly parahatçylygy gurmaga oňyn goşant goşýan jemgyýetçilik ýaşlar syýasatyny ösdürmegiň möhümdigini nygtaýar.
BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň syýasy geňeşçisi Andreý Larin: "Milletleriň arasyndaky dostluk ýaşlar üçin howpsuz geljege nähili goşant goşup biler?" diýen soragy berdi, özi-de şeýle jogap berýär:
Birinjiden, dostluk has asuda we durnukly gurşaw döredýär. Bu bolsa ýaşlaryň zorlukdan we uruş gorkusyndan halas bolan dünýäde ýaşap biljekdigini we ýaşamalydygyny aňladýar.
Ikinjiden, halklaryň arasyndaky dostluk ykdysady taýdan gülläp ösüşe getirýär. Halklar ykdysady taslamalarda biri-biri bilen söwda edenlerinde, bu hemmeler üçin iş we täze mümkinçilikler döredýär. Bu esasanam esasy işçi güýji bolan ýaşlar üçin möhümdir.
Üçünjiden, halklaryň arasyndaky dostluk medeni düşünişmegi we alyş-çalşy ösdürýär. Dürli ýurtlardan gelen ýaşlar birek-biregiň medeniýetleri bilen tanyşmaga mümkinçilik alanda, stereotipleri bozmaga we has çydamly we öz içine alyjy dünýäni döretmek üçin zerur bolan düşünişmek köprülerini gurmaga kömek edýär.
Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynda BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň Öňüni alyş diplomatiýa akademiýasynyň işini belläp geçdi. Merkezi Aziýanyň we Owganystanyň ýöriteleşdirilen ýokary okuw mekdeplerinde okaýan talyplaryň bilim derejesini ýokarlandyrmak üçin bu taslama bäş ýyl bäri dowam edýär.
Akademiýa sebitdäki ýaşlaryň arasynda hyzmatdaşlygy we ynamy güýçlendirmek, dürli jemgyýetleriň arasyndaky gatnaşyklary höweslendirmek we netijede özara düşünişmek we ynam medeniýetini döretmek üçin döredildi. Bu taslama, şeýle hem sebitdäki ýaşlaryň dostlugyny, özara düşünişmegi we hünär pudagynda geljekdäki hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin medeniýetler aragatnaşygy üçin platforma bolup hyzmat edýär.
Häzirki zaman dünýäsinde ýaşlar köp meseleler bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. Emma dostluk we hyzmatdaşlygy gurmak üçin halklar bilelikde işleşip bilseler, her kim üçin has ygtybarly geljegi döredip bileris!
Ýöne bu dünýä haýsy üstünlikler bilen halklaryň arasyndaky dostlugy güýçlendirip we ösdürip, ýaşlaryň howpsuz geljegini kepillendirip biler?
Öňüni alyş diplomatiýasynyň Sebit merkeziniň syýasy geňeşçisi bularyň zerurdygyna ynanýar:
– ýaşlara beýleki medeniýetler bilen tanyşmaga we dünýäniň dürli künjeginden adamlar bilen dostluk gurmaga mümkinçilik berýän halkara bilim we alyş-çalyş maksatnamalaryny döretmek;
– ähli ýurtlarda ýaşlar üçin iş we mümkinçilikler döretmäge kömek edýän halkara söwdany we maýa goýumlaryny höweslendirmek;
– medeniýetlerimiziň alyş-çalşyny we dürli halklaryň arasynda özara düşünişmegi we hormaty ösdürmegi öz içine alýan medeni diplomatiýany ösdürmek;
– parahatçylygy we ösüşi üpjün etmek üçin işleýän halkara guramalaryna goldaw bermek. Bu gurluşlar hemmeler üçin has ygtybarly geljegi döretmekde möhüm rol oýnaýar.
Andreý Larin aýdylanlary jemläp, şu günki oglan-gyzlaryň ertiriň liderlaridigini ýene bir gezek ýatlady. Islendik jemgyýetiň gülläp ösüp biljek dünýäsini döretmek borjy. Halklaryň arasyndaky dostlugy ösdürmek bilen, ähli ýaşlar üçin has ygtybarly geljegi kepillendirip bileris!
...Häzirki zaman dünýäsindäki häzirki ýagdaýlary göz öňünde tutup, ORIENT Türkmenistanyň Daşary ministrlikleriň Halkara gatnaşyklary institutynda geçirilen halkara maslahatda ýaşlar üçin bagtly geljegiň kepili hökmünde halklaryň arasyndaky dostlugy ösdürmegi iň möhüm tema hasaplaýar şeýle-de öz okyjylaryny bu meselede çykyş etmäge we ony dowam etdirmäge çagyrýar.
Bekdurdy AMANSARYÝEW
