Hytaý Ýüpek ýoly gaznasyna 11 milliard dollar bölüp berer
Pekinde 18-nji oktýabrda «Guşak we ýol» taslamasynyň çäginde halkara hyzmatdaşlygynyň üçünji forumy geçirildi. Si Szinpin birnäçe täze başlangyçlary yglan etdi.
Hytaý Halk Respublikasynyň başlygy köp derejeli ulag torunyň döredilmegini işiň ilkinji ugry diýip atlandyrdy. Ýewraziýa yklymyny demirýol we ýol geçelgeleri bilen birleşdirmek meýilleşdirilýär.
Hytaý kompaniýalary Hytaý-Ýewropa gyssagly demir ýol hyzmatynyň işe girizilmegini çaltlaşdyrar we Hazar geçelgesiniň ösmegine goldaw berer. Şeýle hem «Täze Ýüpek ýolunyň» deňiz we howa bölekleriniň infrastrukturasyna maýa goýarlar.
«Biz «Deňiz ýüpek ýolunyň» çäginde portlary, gämi gatnaw we söwda hyzmatlaryny işjeň birleşdireris we täze halkara gury ýer-deňiz söwda geçelgesiniň we Howa ýüpek ýolunyň gurluşygyny çaltlaşdyrarys», -diýip Si Szinpin aýtdy.
Hytaý dünýäniň açyk ykdysadyýetini goldamagy meýilleşdirýär. Täze erkin söwda we maýa goýum şertnamalaryny baglaşmak, şeýle hem elektron söwdada hyzmatdaşlyk üçin synag zolaklaryny döretmek we HHR-iň önümçilik pudagyna daşary ýurt maýa goýumlaryna çäklendirmeleri aýyrmak meýilleşdirilýär.
Hyzmatdaşlygy dowam etdirmek üçin maliýe goldawy hem berler. Hytaýyň Eksim banky we Hytaýyň Ösüş Banky hersi 350 milliard ýuany (48,75 milliard dollar) ýeňillikli karzlary bölüp berer we Ýüpek ýoly gaznasy bolsa goşmaça 80 milliard ýuany (11 milliard dollar) alar.
Si aýratynlykda «ýaşyl» ykdysadyýetiň ösüşine ünsi çekdi. Hytaý arassa energetika, ulag we infrastruktura hyzmatdaşlygyny çuňlaşdyrar we «Guşak we ýol» başlangyjyna «ýaşyl» maýa goýum ýörelgelerini girizer.
«Hytaý BRI ýaşyl innowasiýa konferensiýasyny geçirmegi dowam etdirer we gün senagaty üçin gepleşik we alyş-çalyş mehanizmlerini, şeýle hem ýaşyl we pes uglerodly ösüş boýunça hünärmenler toparyny döreder», - diýip Si Szinpin beýan etdi.
Hyzmatdaşlygyň ýene bir ugry ylym-tehnika we innowasiýa ösüşidir. Hususan-da, bilelikdäki barlaghanalaryň sanyny 100-e ýetirmek we beýleki ýurtlardan gelen ýaş alymlary Hytaýda gysga möhletli taslamalara gatnaşmaga çagyrmak meýilleşdirilýär.
Şu ýylky forumda Hytaý emeli intellekt (EI) dolandyryş üçin global başlangyjy öňe sürýär. «Biz beýleki ýurtlar bilen alyş-çalyşlary we gepleşikleri giňeltmäge we dünýäde emeli intellektiň akylly, tertipli we howpsuz ösmegine bilelikde goldaw bermäge taýýardyrys», - diýip Si Szinpin nygtady.
Hytaý adamlar bilen alyş-çalyşlary goldar. Döredilen «Ýüpek ýoly» halkara teatr ligasyna, «Ýüpek ýoly» halkara sungat festiwalyna, «Ýüpek ýoly» halkara muzeý bileleşigine, «Ýüpek ýoly» halkara sungat muzeý bileleşigine we «Ýüpek ýoly» halkara kitaphanasy bileleşigine goşmaça Hytaý, «Ýüpek ýoly» halkara şäherler syýahatçylyk bileleşigini hem döretdi.
Hytaý «Ýüpek ýoly» hökümetiniň talyp haky maksatnamasyny durmuşa geçirmegini dowam etdirer diýip Hytaýyň başlygy aýtdy.
ORIENT news
