Halkara Pul Gaznasy 2026-njy ýyl üçin dünýä ykdysady ösüşiniň çaklamasyny 3,1 göterime ýokarlandyrdy
Halkara Pul Gaznasy 2026-njy ýylda dünýä ykdysadyýetiniň ösüş çaklamasyny 3,1 göterime çenli ýokarlandyrdy. Bu iýul aýyndaky çaklamadan 0,1 göterim punkt ýokarydyr. Emeli aň pudagyna goýulýan uly maýa goýumlar Ýakyn Gündogardaky konfliktiň ykdysady täsiriniň bir bölegini öwezini dolýar.
Halkara Pul Gaznasynyň täze World Economic Outlook hasabatyna görä, dünýä ykdysadyýetiniň ösüşi 2025-nji ýyldaky 3,5 göterimden 2026-njy ýylda 3,1 göterime çenli peselip, 2027-nji ýylda 3,4 göterime çenli ýokarlanar.
Gazna dünýä ykdysady ösüşiniň barha az sanly ýurtlarda jemlenýändigini belleýär. Häzirki wagtda 32 ykdysadyýet dünýä ösüşiniň takmynan 95 göterimini üpjün edýär. Aprel aýynda şeýle ýurtlaryň sany 54-e deňdi. Şol bir wagtda ýurtlaryň tas ýarysynyň ösüş çaklamasy peseldildi.
Energiýa üpjünçiligindäki töwekgelçiliklere az bagly we emeli aň enjamlarynyň önümçilik zynjyrlary bilen ýakyndan baglanyşykly ýurtlar has ýokary ösüş görkezýär. Energiýany daşary ýurtlardan satyn alýan, aýratyn-da pes girdejili ýurtlarda bolsa import çykdajylary artýar, milli pul birlikleri gowşaýar we hakyky girdejiler azalýar.
Halkara Pul Gaznasynyň esasy çaklamasyna görä, Ormuz bogazy 2027-nji ýylyň mart aýynda gaýtadan açylar, oktýabr aýyna çenli bolsa ýagdaý esasan konfliktden öňki derejesine gaýdyp geler. Konfliktden öň bu bogaz arkaly dünýäniň deňiz arkaly daşalýan nebitiniň takmynan dörtden biri geçýärdi.
Gaznanyň hasabyna görä, bogazyň ýapyk bolmagy goşmaça çäreler görülmedik ýagdaýynda dünýä ykdysady ösüşini 0,9 göterim punkt peseldip bilerdi. Emma üpjünçiligiň başga ugurlara gönükdirilmegi, beýleki ýurtlarda önümçiligiň artdyrylmagy we ätiýaçlyklaryň ulanylmagy bu täsiri takmynan 0,3 göterim punkta çenli azaltdy.
Saud Arabystany boýunça 2026-njy ýyl üçin çaklama 5 göterim punkt peseldildi we häzirki wagtda ýurduň ykdysadyýetiniň 3,3 göterim kiçelmegine garaşylýar. Bahreýn, Yrak, Kuweýt we Katar ýaly ýurtlarda hem ykdysady peselişiň iki belgili görkeziji bolmagy mümkin.
Halkara Pul Gaznasy 2026-njy ýylda nebitiň ortaça bahasynyň bir barrel üçin 95,74 ABŞ dollaryna ýetjekdigini çaklaýar. Bu 2025-nji ýyl bilen deňeşdirilende takmynan 41 göterim köpdür. Dünýä boýunça inflýasiýanyň bolsa 2025-nji ýyldaky 4,1 göterimden 2026-njy ýylda 4,7 göterime çenli ýokarlanyp, 2027-nji ýylda ýene 4,1 göterime çenli peselmegine garaşylýar.
Iri ykdysadyýetleriň arasynda ABŞ-nyň ösüşi 2026-njy we 2027-nji ýyllarda 2,3 göterim derejesinde çaklanýar. Ýewro zolagynda ösüş degişlilikde 1,1 we 1,2 göterim bolar. Hindistanyň ykdysadyýetiniň bolsa iki ýylda hem 7 göterim ösmegine garaşylýar.
CCTV+ habar bermegine görä, Halkara Pul Gaznasy dünýä ykdysadyýetiniň durnuklylygyny saklaýandygyny, emma geljekki ösüşiň energiýa töwekgelçiliklerine we emeli aň tehnologiýalaryna goýulýan maýa goýumlara has köp bagly bolýandygyny belleýär.
