Matematik Maksim Kontsewiç: Emeli aň garaşylyşyndan has çalt ösýär
Filds medalynyň eýesi Maksim Kontsewiç matematikada emeli aňyň ösüşiniň öz garaşyşyndan hem has çalt bolandygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, geljekde emeli aň matematiki işleriň uly bölegini öz üstüne alyp biler, emma häzirki wagtda şeýle ýagdaýyň hökmany suratda boljakdygyny aýtmak entek ir.
Kontsewiç 1998-nji ýylda matematiki fizika we matematikanyň beýleki ugurlary boýunça gazanan möhüm ylmy netijeleri üçin Filds medaly bilen sylaglandy. China Media Group-a beren ýörite interwýusynda ol emeli aňyň soňky ösüş depgininiň öňki çaklamalaryndan has ýokary bolandygyny belledi.
Alym emeli aň baradaky pikirler bilen köp ýyl ozal hem tanyş bolandygyny aýtdy. Onuň uly dogany Moskwadaky emeli aň laboratoriýasynda uzak ýyllaryň dowamynda işlän we olar bu ugurdaky pikirleri ýygy-ýygydan ara alyp maslahatlaşypdyrlar. Şonuň netijesinde Kontsewiç awtomatlaşdyrylan pikirlenmäniň mümkinçilikleri barada irki döwürlerden düşünje gazanypdyr.
Onuň bellemegine görä, matematikanyň gurluşynyň özi hem emeli aňyň bu ugurda giňden ulanylmagyna amatly şert döredýär. Matematikada köp meseleler berk logiki düzgünlere esaslanýar. Bu bolsa pikir ýöretmegiň her ädimini barlamaga, ýalňyşlyklary ýüze çykarmaga we çözgüde yzygiderli ýetmäge mümkinçilik berýär.
Emeli aňyň matematiki barlaglaryň haýsy böleklerini güýçlendirip ýa-da geljekde doly ýerine ýetirip biljekdigi barada aýtmak bilen, Kontsewiç häzirki wagtda anyk çaklama etmegiň kyndygyny nygtady. Onuň sözlerine görä, emeli aň eýýäm uzyn we çylşyrymly logiki delillendirmeleri seljermekde ýokary mümkinçilik görkezýär.
Ol şeýle işleri küşt bilen deňeşdirdi. Çylşyrymly matematiki subutnamada, edil çylşyrymly küşt ýagdaýyndaky ýaly, köp sanly mümkin bolan ädimleri yzygiderli seljermek zerur bolýar. Emma meselä bütinleý täze nukdaýnazardan seredip, ýönekeý we nepis subutnama tapmak başga görnüşli döredijilikli pikirlenmä degişlidir.
Şeýle-de bolsa, Kontsewiç geljekde emeli aňyň matematiki döredijiligiň şu görnüşini hem özleşdirip biljekdigini aradan aýyrmaýar. Şeýle ýagdaýda, onuň pikirine görä, adamyň esasy wezipesi emeli aňyň nämäni tapandygyna, bu netijäniň nähili ýüze çykandygyna we onuň ylmy taýdan nähili ähmiýete eýedigine düşünmek bolup biler.
Emeli aňyň iki ýylyň içinde adam matematiklerinden öňe geçip biljekdigi baradaky çaklamalara bolan baglanşygy barada soralanda, alym seresaply çemeleşmegiň zerurdygyny aýtdy. Şol bir wagtda ol soňky birnäçe aýyň dowamynda gazanylan ösüşiň örän täsirli bolandygyny belledi.
CCTV+ habar bermegine görä, Maksim Kontsewiç emeli aňyň geljekde täze matematiki açyşlary edip bilmek mümkinçiligine açyk garaýar we şeýle netijeler ýüze çykan halatynda olary öwrenmegiň hem adamlar üçin täze bilim çeşmesine öwrüljekdigini aýdýar.
