“Saudi Aramco” turba geçirijilere edilen hüjümden soň Ýewropa nebit üpjünçiligini togtadýar
Energetika howpsuzlygy — bu örän näzik ulgam bolup, infrastruktura bir gezek edilen hüjümiň özi dünýäniň çar tarapynda zynjyrlaýyn täsire sebäp bolup biler. Möhüm üpjünçilik ugurlaryna howp abananda, bazarlar dessine seslenip, sarp edijiler bolsa alternatiw çeşmeleri gözleýärler. Geosyýasat bilen energetika şeýle bir berk baglanyşykly welin, islendik dartgynly ýagdaýlar bahalara we üpjünçilige täsir edýär.
Saud Arabystanynyň milli nebit-gaz kompaniýasy bolan “Saudi Aramco” oktýabr aýynda şertnamalar esasynda Ýewropadaky müşderilerine nebit iberilmegini wagtlaýyn togtatmagy meýilleşdirýär. “Bloomberg News” agentliginiň anna güni ýagdaýdan habarly çeşmelere salgylanyp habar bermegine görä, bu karar Gyzyl deňze barýan möhüm turbageçirijiniň hüjümler zerarly işiniň togtamagyndan soň kabul edildi.
Habarda bellenilişine görä, girdejisi we bazardaky maýasy boýunça dünýäniň iň iri kompaniýalarynyň biri bolan Saud Arabystanynyň döwlet nebit kompaniýasy azyndan iki sany Ýewropadaky nebiti gaýtadan işleýän zawodyna oktýabr aýynda meýilleşdirilen nebit tapgyrlarynyň iberilmejekdigi barada habar berdi. Habara görä, bu karar “Aramco”-nyň Ýewropadaky ähli müşderilerine degişlidir. “Aramco” häzirlikçe bu karara düşündiriş bermekden saklandy.
Ýewropadaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar, adatça, yzygiderli aýlyk üpjünçiligi kepillendirmek üçin “Aramco” bilen uzak möhletleýin şertnamalardan peýdalanýarlar. Üpjünçiligiň wagtlaýyn kesilmegi olary spot bazaryndan has gymmat alternatiw nebit tapgyrlaryny satyn almaga mejbur edip biler. Saud Arabystanynyň Energetika ministrligi 11-nji sentýabrda Gündogar–Günbatar turbageçirijisiniň Er-Riýad we Medina şäherleriniň golaýyndaky bölekleriniň bir gün öň birnäçe gezek hüjüme sezewar bolandygyny we munuň öňüni alyş maksady bilen onuň işiniň togtadylmagyna getirendigini habar berdi.
Turbageçirijiniň işi heniz adaty ýagdaýda dikeldilmedi. Uzynlygy 1200 kilometrden gowrak bolan bu turbageçiriji Saud Arabystanynyň gündogaryndaky nebit çykarylýan sebitlerden çig nebiti Gyzyl deňzindäki Ýanbu portuna eltýär we şeýlelikde Ormuz bogazyndan geçmezden eksport etmäge mümkinçilik berýän ugry üpjün edýär. Onuň iň ýokary geçirijilik kuwwaty günde 7 million barrele deň bolup, şol sanda eksport üçin günde 5 million barrele çenli nebit elýeterlidir.
“CCTV+” habar berşi ýaly, “Saudi Aramco”-nyň Ýewropadaky müşderilerine nebit üpjünçiligini wagtlaýyn togtatmagy möhüm infrastruktura edilen hüjümleriň netijesinde ýüze çykdy we dünýäniň energetika üpjünçilik zynjyrlarynyň gowşak taraplaryny görkezýär. Bu ýagdaý nebitiň bahasynyň ýokarlanmagyna we Ýewropadaky nebit gaýtadan işleýän zawodlaryň spot bazaryndan alternatiw üpjünçilik çeşmelerini gözlemäge mejbur bolmagyna getirip biler. Şeýle ýagdaý energetika pudagyndaky bahalaryň üýtgäp durmagyny has-da güýçlendirip biler.
