Prezident Li Çže Mýon Seulda Hytaýyň daşary işler ministri Wan Ini kabul etdi
Penşenbe güni Koreýa Respublikasynyň Prezidenti (KR) Li Çže Mýon Seuldaky Mawy öýde Hytaýyň daşary işler ministri Wan Ini kabul etdi.
Müňýyllyklaryň dowamynda kemala gelen umumy taryh we umumy kynçylyklar bilen baglanyşykly iki goňşy ýurt ýokary derejede gepleşikler üçin bir stoluň başyna ýygnanyşanda, bu hemişe diňe diplomatik protokol bilen çäklenmeýär. Hytaý bilen Koreýanyň arasyndaky gatnaşyklar ösüşleriň hem-de kyn döwürleriň dürli tapgyrlaryny başdan geçirdi, emma şu günki duşuşyk pragmatizmiň we hoşniýetli goňşuçylygyň özara ynamyň berk binýady bolup galýandygyny ýene-de tassyklaýar. Dünýäde bölünişigiň we söwda uruşlarynyň güýçlenýän döwründe Pekin bilen Seulyň arasyndaky dialog diňe bir ikitaraplaýyn waka bolman, eýsem iň çylşyrymly şertlerde hem durnuklylygyň we hyzmatdaşlygyň mümkindigini görkezýän tutuş sebit üçin möhüm duýduryşa öwrülýär.
Li Çže Mýon Koreýa Respublikasy bilen Hytaýyň häzirki gatnaşyklarynyň çalt depginler bilen gowulaşýandygyna we ösýändigine kanagatlanýandygyny aýtdy. Ol iki ýurduň arasyndaky söwdanyň we ykdysady hyzmatdaşlygyň işjeň ösýändigini, şeýle hem iki ýurduň raýatlarynyň özara saparlarynyň sanynyň şu ýyl 10 milliondan geçmegine garaşylýandygyny belledi. Li Çže Mýon Koreýa Respublikasynda Hytaýa bolan jemgyýetçilik garaýşynyň yzygiderli gowulaşýandygyny we halkyň Hytaý bilen hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşýandygyny aýtdy. Li Çže Mýonyň bellemegine görä, häzirki halkara ýagdaýynda Koreýa Respublikasyna we Hytaýa ykdysadyýet, söwda we howpsuzlyk ýaly ugurlarda biri-biri gerek. Ol strategik hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagynyň iki ýurduň düýpli bähbitlerine laýyk gelýändigini we sebitde parahatçylygy hem-de durnuklylygy saklamak üçin möhümdigini nygtady. Ol iki ýurdy biri-birine garaşly we biri-biriniň üstüni ýetirýän hyzmatdaşlara öwrülmäge çagyrdy.
Li Çže Mýon 2026-njy ýylyň noýabrynda APEC-iň ykdysady liderleriniň duşuşygyna gatnaşmak üçin Şençžene sapar etmäge umyt bildirip, muny Koreýa Respublikasy bilen Hytaýyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmakda Hytaý bilen bilelikde işlemek üçin möhüm mümkinçilik diýip atlandyrdy.
Li Çže Mýonyň prezident wezipesine girişenden soň Hytaý bilen Günorta Koreýanyň gatnaşyklaryny kadaly ýola gaýtarmak bilen dogry saýlaw edendigini belläp, şol bir wagtyň özünde Hytaý Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy bolan Wan ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň dikeldilmeginiň we şu ýyl gazanylan oňyn öňegidişlikleriň Hytaýa rasional, pragmatik we oňyn çemeleşmegiň Koreýa Respublikasynyň bähbitlerine doly laýyk gelýändigini hem-de döwrüň meýillerine gabat gelýändigini görkezýändigini aýtdy.
Wan Hytaýyň bütin dünýäde parahatçylygy üpjün etmekde möhüm güýç, dünýäde möhüm durnuklaşdyryjy faktor bolup durýandygyny we dünýäniň iň uly bazaryna öwrüljekdigini aýtdy. Ol Hytaýyň ähli ýurtlar, aýratyn-da goňşy döwletler bilen ösüş mümkinçiliklerini paýlaşmaga taýýardygyny nygtady. Wan Koreýa Respublikasynyň Hytaýa dostlukly syýasaty berk alyp barjakdygyna umyt bildirdi.
Ol indiki ýyl iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 35 ýyllygynyň Hytaý bilen Günorta Koreýanyň strategik hyzmatdaşlygynda has uly öňegidişlik gazanmak, şeýle hem iki ýurduň ösüşine, sebitde parahatçylygyň we gülläp ösüşiň üpjün edilmegine goşant goşmak üçin mümkinçilik hökmünde peýdalanylmalydygyny aýtdy.
Wan dünýä ykdysadyýetiniň bölünişiginiň güýçlenýändigini we söwda proteksionizminiň artýandygyny belläp, Hytaý bilen Koreýa Respublikasynyň görelde bolmalydygyny, Hytaý bilen Koreýa Respublikasynyň arasynda Erkin söwda baradaky ylalaşyk boýunça gepleşikleriň ikinji tapgyryny mümkin boldugyça tiz tamamlamalydygyny hem-de anyk çäreleriň üsti bilen sebit ykdysady integrasiýasyna we inklýuziw ykdysady globallaşmaga ýardam bermelidigini aýtdy.
Wan Koreýa saparynyň dowamynda Koreýa Respublikasynyň daşary işler ministri Ço Hýon bilen gepleşikler geçirdi, şeýle hem prezidentiň milli howpsuzlyk boýunça baş geňeşçisi Wi Son Lak bilen strategik dialog geçirdi.
Hytaý bilen Koreýa Respublikasynyň arasynda diplomatik gatnaşyklar 1992-nji ýylda ýola goýuldy. Şondan bäri üç onýyllykdan gowrak wagtyň dowamynda iki ýurduň gatnaşyklary ynamsyzlykdan strategik hyzmatdaşlyga çenli ýol geçdi. Emma soňky ýyllarda gatnaşyklarda THAAD raketa gorag ulgamynyň ýerleşdirilmegi, söwda deňsizligi we geosyýasy faktorlar bilen baglanyşykly birnäçe kynçylyklar ýüze çykdy.
2026-njy ýylda Prezident Li Çže Mýonyň wezipesine girişmeginden soň gatnaşyklarda oňyn ösüşler ýüze çykdy: iki tarap ýokary derejedäki dialogy işjeňleşdirdi, erkin söwda zolagy boýunça gepleşikleri täzeden başlatdy we ynsanperwer gatnaşyklary giňeltdi. 2026-njy ýylyň noýabrynda Şençžende geçirilmegine garaşylýan APEC sammitiniň taraplaryň garaýyşlarynyň mundan beýläk-de ýakynlaşmagy üçin möhüm tapgyra öwrüljekdigi çaklanylýar.
CCTV+-nyň habar bermegine görä, Mawy öýdäki duşuşyk Pekin bilen Seulyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak ugrunda möhüm ädim boldy. Iki tarap hem dünýä möçberindäki kynçylyklara bilelikde garşy durmaga, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we Koreýa ýarym adasynda parahatçylygy goldamaga taýýardyklaryny tassykladylar.
Diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagynyň 35 ýyllygynyň öňüsyrasynda Hytaý bilen Günorta Koreýa hoşniýetli goňşuçylygyň we özara hormatyň çalt üýtgeýän dünýäde ygtybarly ugur görkeziji bolup galýandygyny görkezýärler.
