Russiýada täze maýa goýum tapgyry başlanýar — Putin ykdysadyýet üçin ileri tutulýan ugurlary kesgitledi
Çarşenbe güni Strategiki ösüş we milli taslamalar boýunça Geňeşiň mejlisinde Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin senagatda, oba hojalygynda, hyzmatlar ulgamynda we ýaşaýyş jaý gurluşygynda täze maýa goýum tapgyrynyň başlanmagyny milli ykdysadyýet üçin esasy ileri tutulýan ugur hökmünde kesgitledi.
Uly ykdysadyýet eksport ugurly modelden içerki bazara daýanýan modele geçende, bu diňe bir syýasy erk-islegi däl, eýsem dolandyryş ulgamynyň tutuşlygyna täzeden gurulmagyny hem talap edýär. Ortaça, emma oňyn ösüşi belläp, Putin hakykatda şeýle yşarat berýär: giň gerimli infrastruktura taslamalarynyň döwri tamamlanýar, indi bolsa adamlaryň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmaga we tehnologiki döwrebaplaşdyrmaga gönükdirilen maksatly maýa goýumlaryň döwri başlanýar. Daşary ýurtlaryň basyşy şertlerinde bu diňe bir ykdysady ädim däl, eýsem özbaşdaklygy saýlamak ugrunda strategiki çözgütdir.
Putin Russiýanyň himiýa, metallurgiýa, dag-magdan we nebiti gaýtadan işleýän senagat pudaklaryndaky eksport ugurly iri taslamalarynyň köpüsiniň eýýäm maýa goýum tapgyrynyň iň ýokary derejesinden geçendigini, munuň bolsa maýa goýumlarynyň ösüş depgininiň haýallamagyna getirendigini belledi. «Umumy ykdysady depgin ortaça, ýöne oňyn. Jemi içerki önümiň (JIÖ) ösüşi takmynan 1 göterim. Mundan başga-da, ýylyň birinji ýarymynda jemi içerki önümiň 0,6 göterim ösdi, ikinji çärýekde bolsa 1,3 göterime ýetdi» diýip, Wladimir Putin aýtdy.
Russiýanyň wise-premýeri Aleksandr Nowak halkara sanksiýalarynyň täsirine garamazdan, Russiýanyň hakyky jemi içerki önüminiň soňky üç ýylda 10 göterimden gowrak ösendigini belledi. Bu döwürde Russiýanyň ykdysady ösüşiniň gurluşy üýtgedi. Arassa ykdysady eksportyň paýy üç esse golaý azaldy we ykdysadyýet iş ýüzünde içerki bazara tarap süýşdi. 2025-nji ýylda maýa goýumlar jemi içerki önümiň 23,3 göterimine deň bolup, soňky 15 ýylyň iň ýokary derejesine ýetdi.
Nowak Putin bilen duşuşykda Russiýanyň ykdysadyýetiniň pudaklaýyn gurluşynyň hem üýtgändigini habar berdi. Gaýtadan işleýän senagat ösüşiň esasy hereketlendiriji güýjüne öwrüldi we onuň paýy 2025-nji ýylda 13 göterimden takmynan 15 göterime çenli ýokarlandy. Ilkinji gezek gaýtadan işleýän senagatyň önümçilik möçberi gazylyp alynýan senagatynyň önümçilik möçberinden durnukly ýagdaýda 1,5 esseden gowrak ýokary boldy. Ýokary tehnologiýaly pudaklaryň paýy bolsa 15 göterimden 18,4 göterime çenli ýokarlandy.
Russiýanyň ykdysadyýeti gurluş taýdan özgerişi görkezýär: çig mal eksportyna garaşlylygyň azalmagy gaýtadan işleýän we ýokary tehnologiýaly pudaklaryň ösüşi bilen utgaşýar. Bu 2014-nji ýyldan bäri Kreml tarapyndan durmuşa geçirilýän importyň ornuny tutmak we tehnologiki özbaşdaklygy üpjün etmek boýunça uzak möhletleýin strategiýa laýyk gelýär. Putiniň gürrüň berýän täze maýa goýum tapgyry diňe býujet serişdeleriniň gönükdirilmegini däl, eýsem ýaşaýyş jaý gurluşygy we oba hojalygy ýaly ileri tutulýan pudaklarda hususy maýa goýumlaryň höweslendirilmegini hem göz öňünde tutýar.
“CCTV+”-niň habar berşi ýaly, Russiýanyň prezidentiniň we wise-premýeriniň beýanatlary täze şertlere uýgunlaşýan, içerki mümkinçiliklere daýanýan ykdysadyýetiň keşbini görkezýär. Ortaça ösüş, eksportyň gurluşynyň üýtgemegi we ýokary tehnologiýaly pudaklaryň ösmegi — bularyň ählisi täze ösüş modeliniň gözlenýändigini görkezýär. Başlanan maýa goýum tapgyrynyň bu ugurlary durnukly ösüş meýline öwürip biljekdigini bolsa ýakyn ýyllar görkezer.
