Ählumumy ösüş başlangyjy — rowaçlygyň açary | HHR-iň Türkmenistandaky Ilçisiniň makalasy


Ösüş — ähli meseleleriň çözgüdiniň esasy açary, şeýle hem ähli ýurtlaryň halklarynyň umumy islegidir. Mundan bäş ýyl ozal döwrüň öňünde duran ählumumy ösüşiň haýsy ýol bilen ilerlemelidigi baradaky soraga jogap hökmünde HHR-iň Başlygy Si Szinpin BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy sessiýasynyň umumy çekişmelerinde Ählumumy ösüş başlangyjyny öňe sürdi. Bu başlangyç ähli ýurtlara özara bähbitlilik esasynda ösüşi gazanmaga mümkinçilik berýän amaly ugurlary kesgitledi.
Şeýlelikde, Hytaý ählumumy ösüşe täze itergi bermek meselesiniň çözgüdine öz garaýşyny hödürledi we bu umumy işe öz goşandyny goşdy. Ählumumy ösüş başlangyjyny adamzadyň bitewi ykbalynyň bileleşigini gurmak boýunça tagallalaryň möhüm we aýdyň amaly beýanyna öwrüldi.
Ählumumy ösüş başlangyjyny alty ugurdan ybarat: ösüşe ileri tutulýan ähmiýet bermek, «halk hemme zatdan ileri» ýörelgesini berjaý etmek, ösüşiň hemmeler üçin elýeterli we inklýuziw bolmagyny üpjün etmek, innowasion çemeleşmä eýermek, adam bilen tebigatyň sazlaşykly ýaşamagyny üpjün etmäge çalyşmak hem-de amaly hereketlere daýanmak. Başlangyç ählumumy ösüşiň birnäçe möhüm nazary we amaly meselelerine ulgamlaýyn jogap berýär: ösüş kim üçin amala aşyrylýar, ol kime daýanýar, nähili ösüşe tarap hereket etmeli we ony nähili üpjün etmeli?
Soňky bäş ýylyň dowamynda Ählumumy ösüş başlangyjyny Hytaýyň başlangyjyndan halkara ylalaşygyna öwrüldi, onuň durmuşa geçirilmegi bolsa diňe maksatlary ylalaşmak bilen çäklenmän, dürli ugurlardaky amaly hyzmatdaşlygy hem öz içine aldy. 130-dan gowrak ýurt we halkara gurama bu başlangyjy goldady we hyzmatdaşlyga gatnaşýar. Umuman, 23 milliard ABŞ dollaryndan gowrak serişde jemlenildi, halka peýda getirýän 1800-den gowrak «kiçi, emma ajaýyp» hyzmatdaşlyk taslamasy durmuşa geçirildi we dürli ugurlar boýunça 200 müňden gowrak hünärmen taýýarlanyldy.
Bularyň ählisi 120-den gowrak ýurduň halklaryna hakyky peýda getirdi. Garyplygy azaltmaga ýardam edýän ösümlik galyndylaryndan taýýarlanan serişdede kömelek ösdürip ýetişdirmekden başlap, maglumatlary bilelikde peýdalanmaga mümkinçilik berýän durnukly ösüş hemrasyna çenli, şeýle hem tebigy betbagtçylyklaryň öňüni almak we olaryň ýaramaz netijelerini azaltmak mümkinçiliklerini güýçlendirýän «Maszu» platformasyna çenli — ajaýyp başlangyçlar yzygiderli görnüşde göze görünýän we duýulýan ösüş netijelerine öwrülýär.
Hytaý bilen Türkmenistanyň parahatçylyk we ösüş meselelerine bolan garaýyşlary biri-birine örän ýakyndyr. Iki tarap hem umumy howpsuzlygy we bilelikdäki rowaçlygy gazanmak üçin yzygiderli bilelikde tagalla edýär. Hytaý–Merkezi Aziýa gaz geçirijisiniň A, B we C şahalary ulanmaga girizileli bäri on ýyldan gowrak wagtyň dowamynda durnukly we netijeli işleýär.

Hytaý bilen Türkmenistanyň gaz pudagy ýaly dürli ugurlardaky amaly hyzmatdaşlygy deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň, şeýle hem innowasion we durnukly ösüşiň aýdyň mysalydyr. «Galkynyş» gaz känini özleşdirmegiň dördünji tapgyrynyň işe girizilmegi bilen iki ýurduň energetika hyzmatdaşlygy täze tapgyra gadam basdy. Şol bir wagtyň özünde, oba hojalygy we ulag ýaly çig mal däl ugurlardaky hyzmatdaşlyk hem çalt depginlerde ösýär, medeni-ynsanperwer gatnaşyklary bolsa ikitaraplaýyn gatnaşyklardaky köp boşluklaryň üstüni doldurdy.
Hytaý bilen Türkmenistan — ähli ugurlar boýunça strategik hyzmatdaşlar, ösüş we rowaçlyk ýolundaky ýurtlardyr. Hytaý tarapy Ählumumy ösüş başlangyjyndan ugur alyp, türkmen tarapy bilen bilelikde «Bir guşak — bir ýol» başlangyjynyň çäginde ýokary hilli bilelikdäki gurluşygy «Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek» strategiýasy bilen has-da sazlaşdyrmaga, ýokary hilli hyzmatdaşlygyň üsti bilen has ýokary derejedäki ösüşe ýardam etmäge we has ýakyn Hytaý–Türkmenistan bitewi ykbal bileleşigini gurmagy öňe sürmäge taýýardyr.
Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Szi Şumin





