Meşhur gözel ýerlerden has aňyrda: Stambulyň pişikleri bilen tanyşyň
Stambul köpleriň göz öňüne günüň şöhlelerinde lowurdaýan Bosfor bogazy, ajaýyp Aýa Sofiýa ybadathanasy we deňziň üstünde belende galýan Gyz diňi bilen gelýär. Köp adamlar Istiklal köçesi boýunça haýal süýşüp barýan taryhy gyzyl tramwaýy ýa-da şäheriň keşbiniň üstünden belent galýan Galata diňini ýatlaýarlar. Käbirleri bolsa gämi bilen syýahat edende täze bişirilen simidiň böleklerini deňiz çarlaklaryna iýdiren pursatlaryny ýakymly duýgular bilen ýatlaýarlar. Emma şäheriň iň söýgüli aýratynlyklarynyň arasynda aýratyn orna mynasyp ýene bir zat bar — Stambulyň özüne çekiji pişikleri.
Asyrlaryň dowamynda pişikler Stambulyň durmuşynyň aýrylmaz bölegi bolup geldi. Häzirki wagtda bu tüýlek ýaşaýjylar şäheriň dünýä belli taryhy ýadygärlikleri ýaly onuň özboluşly keşbiniň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Soňky ýyllarda olar dünýä meşhurlygyna eýe bolup, sosial ulgamlarda millionlarça adamyň söýgüsini gazandy we Stambulyň syýahatçylygyny tanyşdyrýan iň üýtgeşik «ilçileriň» birine öwrüldi.
Näme üçin dünýä Stambulyň pişiklerine aşyk?
Sosial ulgamlarda #CatsOfIstanbul we #İstanbulCats heştegleri boýunça şäheriň pişikleri bilen bagly ýatdan çykmajak pursatlary görmek bolýar. Mysal üçin, bir pişik Türkiýede geçirilen Formula 1 görkezme ýaryşy wagtynda ýaryş ýolundan arkaýyn geçip, edil sürüjä ýaryşy başlamaga rugsat berýän ýaly täsir galdyrdy. Başga biri UEFA-nyň final duşuşygyndan öň futbol meýdançasyna çykyp, özüni stadiony dolandyrýan ýaly alyp bardy. Käbir pişikler simfoniki konsertleriň, balet çykyşlarynyň we teatr sahnalarynyň hemişelik «myhmanlaryna» öwrüldi. Beýlekileri bolsa metro duralgalarynda we parom duralgalarynda turniketleriň ýanynda oturyp, ýolagçylaryň peteklerini barlaýan ýaly görmek bolýar. Stambulda şeýle pursatlar adaty durmuşyň bir bölegidir.
8-nji awgustda bellenilýän Halkara pişikler güni mynasybetli adam bilen pişigiň arasyndaky gatnaşygy Stambul ýaly üýtgeşik belleýän şäher azdyr. Häzirki döwürde sosial ulgamlar syýahat ugurlaryny saýlamaga uly täsir edýär. Syýahatçylyk boýunça geçirilen soňky barlaglara görä, Z nesline degişli syýahatçylaryň 59 göterimi syýahat üçin ylhamy Instagramdan alýar. Ondan soň YouTube (54%) we TikTok (47%) gelýär. Şeýle şertlerde Stambulyň köçe pişikleri sosial ulgamlarda paýlaşylýan sansyz suratlar we wideolar arkaly bütin dünýäniň ünsüni çekmegini dowam etdirýärler.
Halkara pişikler güni pişikleriň goralmagyna ünsi çekmegi maksat edinýär. Türkiýede bolsa pişikler eýýäm asyrlar bäri gündelik durmuşyň aýrylmaz bölegi hasaplanýar. Olar diňe bir öý haýwanlary däl, eýsem goňşy, şäheriň özboluşly keşbini emele getirýän gahrymanlar hökmünde kabul edilýär. Hut şu aýratyn gatnaşyk sebäpli Stambul «pişikler tarapyndan dolandyrylýan şäher» diýen mähirli lakama eýe boldy.
Stambulyň köçelerinde pişikleriň yzyna düşüň
Stambulyň iň meşhur ýaşaýjylaryny nirede görmek bolýar? Jogap örän ýönekeý — hemme ýerde diýen ýaly.
Pişikler dünýäniň iň meşhur ýadygärlikleriniň arasynda erkin gezýän Sultanahmet meýdanyndan başlap, Topkapy köşgüniň baglaryna we Stambul arheologiýa muzeýine çenli ähli ýerde duş gelýärler.
Türkiýäniň köp metjitlerinde pişiklere aýratyn hormat goýulýar. Bu haýwanlara rehimdarlyk bilen garamagyň köp asyrlyk däbiniň dowamydyr. Şonuň üçin Aýa Sofiýanyň ýa-da Gök metjidiň içinde rahat dynç alyp ýa-da gezelenç edýän pişigi görseňiz geň galmaň — bu ýerde olary hemişe mähir bilen garşy alýarlar.
Müsür bazarynyň we Eminönü meýdanynyň töwereginde pişikler kepderiler we deňiz çarlaklary bilen birlikde şäher durmuşynyň bir bölegi bolup ýaşaýarlar. Reňkli Fener we Balat etraplary syýahatçylar ýaly pişikleriň hem iň halaýan ýerleridir. Beýoglynyň, Galatanyň we Jihangiriň janly köçelerinde, Beşiktaşyň we Kadyköýüň bazarlarynda, Ortaköý kenaryndaky kafelerde, Moda etrabynyň asuda köçelerinde hem-de Bosforyň ajaýyp Kuzgunjuk sebitinde dört aýakly ýerli ýaşaýjylar bilen tanyşmak mümkin.
Stambulyň pişiklere bolan söýgüsi hatda muzeýlere-de aralaşdy. Galata etrabynda ýerleşýän Cat Museum Istanbul şäher bilen onuň pişikleriniň köp asyrlyk gatnaşyklaryny çeperçilik eserleriniň we sergileriň üsti bilen görkezýär hem-de köçe haýwanlarynyň abadançylygyny goldaýar.
Stambuldan daşarda hem — Türkiýäniň ähli ýerinde pişikler
Dükanyň penjiresinden sizi synlap duran gyzyklanma bilen doly gözleri ýa-da kiçijik kafede naharlanýan wagtyňyzda aýagyňyza süýkenip, özüne azajyk iýmit bermegiňizi mähir bilen soraýan pişigi görmek adaty ýagdaýdyr.
Şeýle garaşylmadyk duşuşyklar Stambula syýahatyň iň ýatda galyjy pursatlarynyň birine öwrülýär. Olar pişikleriň diňe goralmagy däl-de, eýsem jemgyýetiň doly hukukly agzasy hökmünde kabul edilýän köp asyrlyk ýaşaýyş medeniýetini şöhlelendirýär.
Stambul dünýäde köçe pişikleri bilen iň meşhur şäher bolsa-da, olar diňe şu ýerde däl. Türkiýäniň iň gymmatly syýahatçylyk ýerlerinde — gadymy Efes şäheriniň harabalyklarynda, beýik Aspendos antik teatrynda, deňizýaka şäherçelerinde we janly şäher köçelerinde hem syýahatçylary pişikler garşylaýar.
Şeýlelikde, Halkara pişikler gününde Türkiýäniň başga bir keşbini açyň. Sebäbi syýahatyň iň ýatda galyjy pursatlary käwagt ýolbelet kitaplarynda däl-de, mähirli pişigiň asuda ýoldaşlygynda dünýä inýär.
