OPEC+ agza ýedi ýurt sentýabr aýynda nebit önümçiligini artdyrar
Ýekşenbe güni OPEC+ agza ýedi ýurt sentýabr aýynda nebit önümçiliginiň çägini awgust aýyndaky derejeden günde 188 müň barrel artdyrmak barada ylalaşdy. Dünýäniň esasy nebit eksport ediji ýurtlarynyň energetika ministrleri wideoaragatnaşyk arkaly duşuşanda, dünýä bazarlary olaryň kabul edýän çözgütlerine uly üns berýär. Sebäbi şeýle kararlar nebit bahalarynyň üýtgemegine göni täsir edýär. OPEC+ ählumumy nebit bazarynda esasy sazlaýjy güýç hökmünde çykyş edip, gowşak islegiň, inflýasiýanyň we geosyýasy töwekgelçilikleriň döwründe önümçiligi yzly-yzyna altynjy aý artdyrýar.
Bu diňe bir tehniki düzediş däl, eýsem bazara iberilen möhüm yşarat bolup, bileleşik ýagdaýy gözegçilikde saklaýandygyny hem-de nebit ýetmezçiligine ýa-da artykmaçlygyna ýol bermejekdigini görkezýär. Häzirki wagtda her bir barrel nebit diňe çig mal bolman, eýsem benzin bahalaryna, senagatyň ösüşine we milliardlarça adamyň durmuş derejesine täsir edýän ykdysady bäsdeşligiň möhüm guralyna öwrüldi.
Karar dünýä nebit bazarynyň häzirki ýagdaýy we geljegi ara alnyp maslahatlaşylan ýygnakdan soň yglan edildi. Duşuşyga Saud Arabystany, Russiýa, Yrak, Kuweýt, Gazagystan, Alžir we Oman gatnaşdy. OPEC+ guramasy Nebiti eksport ediji ýurtlaryň guramasynyň (OPEC) agzalaryndan we olaryň hyzmatdaşlaryndan ybaratdyr.
Beýanata görä, bazaryň durnuklylygyny saklamak boýunça umumy borçnamanyň çäklerinde bu ýedi ýurt 2023-nji ýylyň aprel aýynda meýletin girizilen önümçilik çäklendirmelerini kem-kemden gowşadyp, nebit önümçiligini artdyrmak kararyna geldi. Günde 1,65 million barrel möçberindäki meýletin önümçilik çäklendirmeleri ilkinji gezek 2023-nji ýylyň aprelinde girizilip, soňra 2026-njy ýylyň ahyryna çenli uzaldyldy.
Ýekşenbe güni kabul edilen çözgüt OPEC+ tarapyndan önümçiligi yzly-yzyna altynjy aý artdyrmak baradaky kararyň dowamydyr. Şeýle hem, ýurtlar bazardaky ýagdaýyň üýtgemegine görä önümçilik möçberini çeýe görnüşde sazlamagy dowam etdirerler. Olar oktýabr aýy üçin önümçilik derejesini kesgitlemek maksady bilen 6-njy sentýabrda ýene-de duşuşarlar.
OPEC+ 2020-nji ýylda pandemiýa sebäpli amala aşyrylan uly önümçilik çäklendirmelerinden we 2023-nji ýylda bahalary goldamak maksady bilen girizilen goşmaça meýletin çäklendirmelerden soň önümçiligi kem-kemden dikeltmek strategiýasyna eýermegini dowam etdirýär.
Häzirki gezekki günde 188 müň barrel artdyryş öňünden ylalaşylan meýilnamanyň bir bölegi bolup, onuň möçberi bazaryň hakyky ýagdaýyna görä her aý täzeden kesgitlenýär. Üns çekýän aýratynlyk, bu gezekki ýygnaga bileleşigiň ähli agzalary däl-de, diňe esasy ýedi ýurt gatnaşdy. Bu bolsa dolandyryş ulgamynyň has çeýe görnüşe geçýändigini, möhüm çözgütleriň ilkinji nobatda esasy gatnaşyjylar tarapyndan kabul edilýändigini görkezýär.
"CCTV+"-niň habar bermegine görä, OPEC+ tarapyndan önümçiligiň yzygiderli artdyrylmagy bileleşigiň dünýä bazaryndaky islegiň durnuklylygyna ynam bildirýändigini görkezýär. Şeýle-de bolsa, seljerijiler bazarda deňagramlylygyň bozulmagy ýa-da daşarky täsirleriň ýüze çykmagy ýagdaýynda agzalaryň öz borçnamalaryna täzeden garap biljekdiklerini belleýärler.
