Ýakyn Gündogardaky gapma-garşylyk sebäpli Yragyň çig nebit eksporty düýpli azaldy: maý we iýun aýlarynda eksport 32,11 million barrele çenli peseldi
Ýakyn Gündogardaky gapma-garşylyk sebäpli Yragyň çig nebit eksporty düýpli azaldy: maý we iýun aýlarynda eksport 32,11 million barrele çenli peseldi. Ormuz bogazy ýapylanda, dünýä ykdysadyýeti garaşma ýagdaýyna geçýär. Ykdysadyýeti tas dolulygyna nebit eksportyna daýanýan Yrak üçin bu diňe bir urgy däl, eýsem ulgamyň ähli derejesine täsir edýän çökgünlikdir. Eksportyň üç esse diýen ýaly azalmagy diňe statistika däl, eýsem gazanylyp bilinmedik milliardlarça dollar girdejidir. Bu bolsa zähmet haklaryna, durmuş maksatnamalaryna we tutuş ýurduň durnuklylygyna gönüden-göni täsir edýär.
Yragyň Nebit ministrliginiň sişenbe güni çap eden maglumatlaryna görä, maý we iýun aýlarynda ýurt kondensaty hem goşmak bilen 32,11 million barrel çig nebiti eksport etdi. Bu eksportdan 2,33 milliard ABŞ dollaryndan gowrak girdeji gazanyldy. Adatça Yrak aýda takmynan 100 million barrel çig nebiti eksport edýär. Emma 28-nji fewralda ABŞ bilen Ysraýylyň Eýrana garşy bilelikdäki zarbalaryndan soň dünýäniň esasy energetika geçelgeleriniň biri bolan Ormuz bogazy ýapyldy we şondan soň eksport möçberleri düýpli azaldy.
Ministrlik Yragyň Döwlet Nebit Marketing Guramasynyň (SOMO) statistikasyna salgylanyp, maý we iýun aýlarynda ýurduň çig nebit eksportynyň esasy merkezi bolan Basra nebit terminallary arkaly günorta ýataklardan 20,24 million barrel nebitiň ugradylandygyny habar berdi. Mundan başga-da, Yragyň demirgazygyndaky Kirkuk nebit ýataklaryndan 10,31 million barrel, ýarym özbaşdak Kurdystan sebitinden bolsa 1,56 million barrel nebit Türkiýäniň Adana welaýatyndaky Ortaýer deňziniň kenarynda ýerleşýän Jeýhan eksport terminalynyň üsti bilen daşary ýurtlara iberildi. Deňeşdirmek üçin aýdylanda, şu ýylyň fewral aýynda Yragyň çig nebit eksporty takmynan 99,87 million barrel bolupdy.
Yragyň ykdysadyýeti uly derejede çig nebit eksportyna bagly bolup, ol ýurduň döwlet girdejileriniň takmynan 90 göterimini emele getirýär. Ormuz bogazynyň ýapylmagy Yragy esasy eksport ýolundan mahrum etdi. Nebitiň belli bir bölegi Jeýhan portunyň üsti bilen eksport edilmegini dowam etdirýän hem bolsa, bu möçberler günorta ugurdaky eksport ýolunyň ýitgileriniň öwezini dolup bilmeýär. CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, ýagdaý henizem örän dartgynly bolmagynda galýar we nebit eksportynyň dikeldilmegi sebitdäki syýasy hem-de harby ýagdaýyň ösüşine gönüden-göni baglydyr.
