«Mukam günüň şöhlesinde gizlenendir» — şahyr Hajy Kakalyýewiň ýadygärligine
2026-njy ýylyň iyul aýynyň başynda döredijiligi dogduk topragynyň ýylylygy, halklaryň agzybirlik duýgusy we adamlara bolan çynlakaý söýgüsi bilen ýugrulan şahyr Hajy Kakalyýew aradan çykdy. Onuň şygryýeti milli medeniýetimiziň aýrylmaz bölegine öwrüldi, saza siňen setirleri bolsa diňleýjileriň ýüreginde baky ýaşar.
Hajy Kakalyýew asylly däpleri we häzirki zamany birleşdirmäge bolan seýrek zehine eýedi. Onuň goşgularynda türkmen durmuşynyň keşpleri, çäksiz sähralar, ata-babalaryň paýhasy we ýagty lirizm janlanýardy. Onuň ykbalynda görnükli kompozitor Nury Halmämedow bilen döredijilik arkalaşygy aýratyn orun eýeleýär. Olaryň bilelikde döreden «Russiýa hakynda aýdym» şygryýet bilen sazyň bir demde utgaşyp, medeniýetleriň arasynda hakyky köprä öwrülip biljekdiginiň aýdyň mysaly boldy.
Şahyr geçmişiň ussatlaryna bolan çuňňur sarpa we dowamlylyk duýgusyny Gurbannazar Ezizowa we Nury Halmämedowa bagyşlanan setirlerinde beýan edipdir:
Gurbannazar gitdi. Gitdi hem Nury.
Şygryýet we saz galdy dünýäde.
Sesleri eşidilýär henizem,
— Biz garrap olara dolanyp barýas.
Mukam günüň şöhlesinde gizlendi.
Kim, näme biz, haçan, nirede?!
Ezizowyň halanylan temalaryny
Halmämedow äheňinde beýan edýäris.
Bu goşgy diňe bir hakyda hotmat däl, eýsem, duýgularyň hakykatyna ymtylan Kakalyýewiň öz döredijilik ýörelgesine öwrüldi. Hajy aganyň şygryýeti häzirki zaman akademiki sazynda hem ikinji demine eýe boldy. Kompozitor Mämet Guseýnow onuň eserlerinden ruhlanyp, «Dörediji ýürek» we «Pygamber sesi» diptigini, şeýle hem «Hrustal buthana» ýygyndysyna giren «Gahrymanyň waspy» eserini döretdi.
«Dutaryň owazlary» halkara sungat festiwalynyň art-direktory Mämet Guseýnow Hajy Kakalyýew bilen tanyşlygyny ýatlap, şeýle belleýär:
«Takmynan bir ýyl ozal Aşgabatda Hajy Kakalyýew bilen duşuşygymyz boldy, bu Darýa ikimiz üçin iň ýatdan çykmajak pursatlaryň biri boldy. Men aýdymçy Roza Turaýewanyň maňa sowgat beren ýygyndysy arkaly öňlerem onuň goşgularyna haýran galardym. Ýeňişiň 80 ýyllygy mynasybetli, Milli gwardiýanyň goşunlarynyň aýdym we tans akademiki ansamblyň sargyt etmegi esasynda men Hajynyň sözlerine „Gahrymanyň waspy“ eserini ýazdym. Bu eser Zurab Konstantinowiç Sereteliniň sözbaşy ýazan „Hrustal buthana“ ýygyndyma girdi — bu onuň soňky resminamalarynyň biridi.
Hajy biziň iki sany konsertimize geldi we çykyşdan soň biz oňa şol ýygyndyny sowgat berdik. Bu diňe bir zehinli şahyr däl, eýsem, onuň bilen gürrüňdeşlik durmuşyňda yz galdyrjak geň galdyryjy adamdy. Biz tanyşanymyzdan soň, ol bize ýygy-ýygydan täze goşgularyny iberip durdy. Olaryň käbiri bize bagyşlanandy we bu örän täsirli boldy. Biz ony gaty küýsäris».
Hajy Kakalyýewiň ýadygärligi onuň kitaplarynda, ruhlandyran sazynda we onuň ýagty zehini bilen ýüzbe-ýüz bolan adamlaryň çynlakaý minnetdarlygynda ýaşamagyny dowam eder.
«Dutaryň owazlary» gaznasy
