ABŞ bilen Eýran Ormuz bogazy boýunça biri-birine gapma-garşy maglumat berýär
Iki garşydaş bir waka barada düýbünden gapma-garşy maglumat berende, hakykat maglumat urşunyň ýesirine öwrülýär. Dünýäniň iň dar we strategik taýdan iň möhüm bogazlarynyň birinde her bir gämi ähtimal töwekgelçilik, her bir beýanat bolsa täsir ediji gurala öwrülýär. ABŞ nebit tankerleriniň Ormuz bogazyndan geçmegini dowam etdirýändigini aýdýar, Eýran bolsa gatnawyň doly togtandygyny öňe sürýär. Kim hakly? Hakykat bilen wagyz-nesihatyň biri-birine garyşýan şeýle garşydaşlyk şertlerinde dünýä ykdysadyýeti üçin töwekgelçilikler barha artýar.
ABŞ-nyň energetika ministri Kris Raýt ýekşenbe güni ABC News teleýaýlymyna beren interwýusynda sebitdäki dartgynlylygyň güýçlenendigine garamazdan, nebit tankerleriniň Ormuz bogazyndan geçmegini dowam etdirýändigini aýtdy. Şeýle hem ol Amerikanyň iri tankerleriň hereketine ýakyndan gözegçilik edýändigini we Eýranyň hyzmatdaşlyk etmegine garamazdan, nebitiň bökdençsiz daşalmagyny üpjün etmek üçin degişli çäreleri görjekdigini belledi.
Raýt soňky günlerde bogaz arkaly gämi gatnawynyň köp böleginiň togtandygy baradaky köpçülige ýaýran habarlaryň «hakykata laýyk gelmeýändigini» hem aýtdy.
Şol bir wagtyň özünde, Eýranyň ýarym resmi Fars habarlar agentligi Yslam Rewolýusiýasynyň Goragçylary Korpusynyň (YRGK) Harby-deňiz güýçlerindäki çeşmä salgylanyp, ýekşenbe güni Ormuz bogazyndaky gämi gatnawynyň duruzylandygyny we häzirki wagtda gämileriň hereketiniň doly togtandygyny habar berdi. Şeýle hem, bogazdan geçmäge ediljek islendik synanyşygyň Eýranyň zarbalary bilen garşy alynjakdygy duýduryldy.
Habarda bellenilişine görä, ABŞ özüniň «duşmançylykly we öjükdiriji hereketlerini» dowam etdirýänçä, bogaz ýapyk ýagdaýynda galar we Eýran hiç bir gämä geçmäge rugsat bermez.
Şeýle hem, ýekşenbe güni Eýranyň ýarym resmi Tasnim habarlar agentligi YRGK-nyň Harby-deňiz güýçleriniň beýanatyny çap etdi. Onda ABŞ-nyň goldawyna eýe bolan «kadalary bozan» dört gäminiň nawigasiýa ulgamlaryny öçürendigi, YRGK-nyň Harby-deňiz güýçleriniň birnäçe gezek eden duýduryşlaryny äsgermezlik edip, bogazdan «howpsuz däl ugur» boýunça geçmäge synanyşandygy öňe sürüldi.
Netijede iki gämi heläkçilik sebäpli saklandy, beýleki iki gämi bolsa geçmek synanyşygyndan ýüz öwürdi.
YRGK-nyň Harby-deňiz güýçleri Ormuz bogazyna «doly gözegçiligi» saklaýandyklaryny we diňe Eýranyň häkimiýetleri tarapyndan kesgitlenen howpsuz gämi gatnaw ýolundan geçmäge rugsat berilýändigini nygtady.
Ormuz bogazy dünýä nebit söwdasynyň iň möhüm strategik nokatlarynyň biri bolup, parahatçylyk döwründe dünýä boýunça daşalýan nebitiň takmynan 20 göterimi şu ýerden geçýär. Soňky günlerde sebitdäki dartgynlylyk düýpli güýçlendi. ABŞ Eýranyň harby we infrastruktura desgalaryna zarbalar urýar, Eýran bolsa muňa jogap hökmünde sebitdäki amerikan harby bazalaryna raketa we uçarmansyz uçýan enjamlar arkaly hüjümler edýär.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, taraplaryň biri-birine gapma-garşy beýanatlary ýagdaýy has-da çylşyrymlaşdyrýar. Şeýle şertlerde gämi gatnawy baradaky islendik hakyky maglumat hem gazaply maglumat urşunyň jedelli meselesine öwrülýär.
