Tramp Ormuz bogazyndan geçiş üçin teklip edilen 20 göterim ýygymy Pars aýlagy ýurtlary bilen maýa goýum ylalaşyklary bilen çalyşdy
Diplomatiýada käwagt garaşylmadyk çözgütler kabul edilýär: paçlar baradaky teklipleriň ornuny maýa goýum ylalaşyklary eýeleýär. Şeýle-de bolsa, Eýranyň gämilerine garşy deňiz gabawy saklanýar we dartgynly ýagdaý henizem dowam edýär.
Sişenbe güni ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp Birleşen Ştatlaryň Ormuz bogazyndan geçýän gämiler üçin ýygymlary girizmegiň deregine Pars aýlagy döwletleri bilen maýa goýum ylalaşyklaryny baglaşjakdygyny mälim etdi.
Ol Truth Social sosial ulgamynda çap eden beýanatynda: «Ýakyn Gündogaryň liderleri bilen geçirilen örän netijeli gepleşikleriň esasynda, ABŞ-a öwezini dolmak maksady bilen teklip edilen 20 göterim ýygymlary dürli Pars aýlagy döwletleriniň ABŞ bilen baglaşjak söwda we maýa goýum ylalaşyklary bilen çalyşmak kararyna geldim» diýip ýazdy.
Tramp Ormuz bogazynyň Eýranyň gämilerinden başga ähli gämi gatnawlary üçin açyk boljakdygyny, emma deňiz gabawynyň dowam etdiriljekdigini aýtdy.
«Elbetde, Ormuz bogazy Eýranyň gämilerinden başga ähli gämi gatnawlary üçin açyk bolar. Şol bir wagtyň özünde diňe Eýranyň portlaryna barýan ýa-da ol ýerden çykýan, şeýle hem Eýran bilen baglanyşykly ýükleri daşaýan gämilere doly deňiz gabawy giriziler» diýip, ol belledi.
Bu çözgüt Trampyň ABŞ-nyň bu möhüm deňiz ýoluny goramak üçin edýän çykdajylarynyň öwezini dolmak maksady bilen gämilerden 20 göterim ýygym almagy teklip etmeginden bir gün soň kabul edildi.
Tramp anna güni ABŞ-nyň Eýrana garşy harby amallarynyň täzeden başlanýandygy barada Kongrese resmi habar berendigini hem aýtdy. ABŞ-nyň täze howa zarbalary we Eýranyň jogap çäreleri 14 maddalyk özara düşünişmek hakyndaky ähtnama gol çekilenden bir aý hem geçmänkä Waşington bilen Tähranyň arasyndaky açyk garşylygy gaýtadan güýçlendirdi.
Şol bir wagtyň özünde, Eýranyň Ýokary lideriniň uly geňeşçisi Mohsen Rezai sişenbe güni sosial ulgamlarda ABŞ-nyň urşy täzeden başlandygyny, täze sanksiýalary girizmek we deňiz gabawyny dikeltmek arkaly eýran-amerikan özara düşünişmek baradaky ähtnamanyň şertlerini bozandygyny, şonuň bilen birlikde bu resminamanyň güýjüni ýitirendigini aýtdy.
Soňky günlerde Ormuz bogazynda birnäçe söwda gämisine hüjüm edildi. ABŞ-nyň harby güýçleri Eýranyň söwda gämilerine garşy amala aşyran hüjümlerine jogap hökmünde Eýrana zarbalary täzeden başlandyklaryny mälim etdiler. 10-njy iýulda ABŞ-nyň Maliýe ministrligi «Ormuz bogazyndan geçýän söwda gämilerine edilen soňky hüjümler» sebäpli Eýrana garşy täze sanksiýalar toplumynyň girizilendigini yglan etdi.
Ormuz bogazy ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky strategik dartgynlylygyň esasy nokatlarynyň biri bolmagynda galýar. Trampyň paçlary maýa goýum ylalaşyklary bilen çalyşmak baradaky karary ABŞ-nyň ýaranlaryna ykdysady basyşy birneme ýeňilleşdirip biler. Şeýle-de bolsa, Eýranyň gämilerine garşy deňiz gabawynyň we dowam edýän harby zarbalaryň saklanmagy ýagdaýyň has-da ýitileşmek howpuny ýokary derejede galdyrýar.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, bilermenler bu gapma-garşylygyň entek çözgütden uzakdadygyny we özara düşünişmek baradaky ähtnamanyň iş ýüzünde güýjüni ýitirendigini belleýärler.
