Ankarada geçirilen NATO-nyň sammiti içerki düşünişmezçiliklere garamazdan agzybirlik baradaky jarnama bilen tamamlandy
Halkara bileleşikler köplenç çylşyrymly mehanizmleri ýada salýar. Olarda daşyndan agzybirlik we jebislik görünse-de, içerde dürli düşünişmezçilikler bolup biler. Bileleşikdäki döwletler bir stolyň başynda jemlenende, olaryň köpçüligiň öňünde edýän agzybirlik baradaky beýanatlary hemişe perde aňyrsyndaky hakyky ýagdaýy beýan etmeýär. Ankarada geçirilen NATO-nyň sammiti hem munuň nobatdaky subutnamasy boldy. Ol hatda iň kuwwatly harby-syýasy bileleşigiň hem maliýe, öz üstüne alnan borçnamalar we strategik ileri tutulýan ugurlar bilen bagly meselelerde düşünişmezçiliklerden goralan däldigini görkezdi.
NATO-nyň iki gün dowam eden sammiti çarşenbe güni Ankara Jarnamasynyň kabul edilmegi bilen tamamlandy. Jarnamada goranyşa goýulýan maýa goýumlaryny artdyrmak boýunça bilelikdäki tagallalaryň möhümdigi nygtaldy. Şeýle-de bolsa, daşyndan görkezilen agzybirligiň aňyrsynda Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen onuň Ýewropadaky soýuzdaşlarynyň arasyndaky, şeýle hem Ýewropa döwletleriniň öz aralaryndaky çözülmedik düşünişmezçilikler saklanyp galýar.
Ýakyn Gündogaryň Tehniki uniwersitetiniň halkara gatnaşyklar boýunça professory Huseýin Bagjy bileleşigiň içindäki ynamyň düýpli derejede sarsandygyny belleýär. Şeýle hem bileleşigiň goranyş çykdajylaryny jemi içerki önümiň 5 göterimine ýetirmek baradaky maksady boýunça hem tapawutly pikirler saklanyp galdy.
Ýewropa döwletleriniň birnäçesi bu görkezijä ýetmek üçin anyk meýilnamalary henize çenli hödürlemedi. Käbir bilermenler harby kuwwaty oýlanyşyksyz artdyrmagyň howpsuzlyk baradaky aladalary azaltmajakdygyny, tersine, maliýe ýüküni ýönekeý ýewropaly raýatlaryň egnine ýüklejekdigini duýdurýarlar.
Sammitiň ýapylmagyndan soň geçirilen metbugat maslahatynda NATO-nyň Baş sekretary Mark Rýutte daşarky dünýä bileleşigiň «agzybirligini» görkezmäge çalyşdy. Şeýle-de bolsa, NATO-nyň agza döwletleriň arasyndaky pikir tapawutlaryny hakykatdan hem aradan aýyrjak derejesine ýetmegine entek ep-esli wagt gerek boljakdygy görünýär.
Ankarada geçirilen sammit NATO-nyň Türkiýede geçirilen ikinji sammiti boldy. Harby býujeti jemi içerki önümiň 5 göterimine ýetirmek baradaky pikire Ýewropanyň köp sanly paýtagtlarynda garşylyk döretdi. Bu ýagdaý, esasan-da, ykdysady pese gaçyş şertlerinde has ýiti duýuldy.
“CCTV+”-iň habar bermegine görä, sammitde ýüze çykan NATO-nyň içindäki pikir tapawutlary bileleşigiň çuňňur gurluşlaýyn meseleleriniň bardygyny görkezýär. Bu bolsa geljekde transatlantik hyzmatdaşlygyň nusgasyna täzeden garamagy talap edip biler.
