Halkara Olimpiýa komiteti rus türgenleri üçin çäklendirmeleri wagtlaýyn ýatyrdy
Sport hemişe syýasatyň arassa bäsleşikden üstün çykmaga synanyşan meýdançalarynyň biri bolup geldi. Emma Halkara Olimpiýa komitetiniň bu karary diňe bir düzgünlere girizilen tehniki üýtgetme däl, eýsem türgenleriň öz hökümetleriniň hereketleri üçin jogapkärçilik çekmeli däldiginiň ykrar edilmegidir. Rus türgenleriniň halkara sport meýdançasyna, hatda käbir çäklendirmeler bilen hem bolsa, gaýdyp gelmegi sport bilen syýasatyň arasyndaky gatnaşyklarda täze tapgyry açýar. Bu ýerde adalatlylyk we ynsanperwerlik ýörelgeleri öňe çykmalydyr.
Sişenbe güni Halkara Olimpiýa komiteti 2023-nji ýylyň oktýabryndan bäri hereket edip gelýän Russiýanyň Olimpiýa komitetiniň işden çetleşdirilmegini wagtlaýyn ýatyrdy. Halkara Olimpiýa komitetiniň prezidenti Kirsti Kewentri guramanyň türgenleriň öz hökümetleriniň hereketleri üçin jogapkärçilik çekmegini islemeýändigini aýtdy. Ol Halkara Olimpiýa komitetiniň Russiýada halkara sport çärelerini geçirmezlik baradaky kararyna ygrarly bolup galjakdygyny belledi. Şeýle hem guramanyň geljekde gimn we baýdak bilen bagly düzgünnamalara täzeden seretjekdigini aýtdy.
Halkara Olimpiýa komitetiniň Ýerine ýetiriji geňeşi 2022-nji ýylyň 28-nji fewralynda halkara federasiýalara rus we belarus türgenleriniň hem-de resmi wekilleriniň ýaryşlara gatnaşmagyny gadagan etmegi maslahat berdi. 2023-nji ýylyň 28-nji martynda Halkara Olimpiýa komiteti rus ýa-da belarus pasporty bolan türgenleriň halkara çärelerine bitarap türgenler hökmünde gatnaşyp biljekdigi barada karar kabul etdi.
Bu karar 2024-nji ýylda Parižde geçirilen Olimpiýa oýunlaryny we 2026-njy ýylda Milanda hem-de Kortinada geçiriljek gyşky Olimpiýa oýunlaryny hem öz içine aldy. Ýaryşlaryň dowamynda baýdaklaryň, gimnleriň we beýleki milli nyşanlaryň ulanylmagyna rugsat berilmedi. 2026-njy ýylyň 7-nji maýynda Halkara Olimpiýa komitetiniň Ýerine ýetiriji komiteti belarus türgenleriniň gatnaşmagyna haýsydyr bir çäklendirme girizmegi mundan beýläk maslahat bermeýändigini yglan etdi.
Kirsti Kewentri Halkara Olimpiýa komitetiniň türgenleriň halkara ýaryşlaryna gaýdyp gelmegine mümkinçilik döretmegiň möhümdigine ynanýandygyny aýtdy. Gurama «Geljege taýýarlyk» başlangyjyna ygrarlydygyny tassyklap, türgenleriň syýasy gatyşmalardan ýa-da hökümetleriň basyşyndan azat ýagdaýda sporta we ýaryşlara gatnaşmaga bolan esasy hukugyny nygtady. Bu ýörelge 2025-nji ýylyň sentýabrynda Ýerine ýetiriji komitet tarapyndan goldanyldy we 2025-nji ýylyň dekabrynda geçirilen Olimpiýa sammitinde tassyklanyldy.
Kirsti Kewentri Halkara Olimpiýa komitetiniň adalatly we howpsuz sport gurşawyny üpjün etmek mümkinçiligine ynanýandygyny aýtdy. Şeýle hem rus türgenleriniň gaýdyp gelmezinden öň degişli dopinge garşy barlaglardan geçmegi üçin goşmaça çäreleriň görülendigini belledi. Ähli rus türgenleri Halkara Olimpiýa komitetiniň we halkara sport federasiýalarynyň degişli dopinge garşy talaplaryna laýyk gelmelidir.
Halkara Olimpiýa komitetiniň sport boýunça direktory Pýer Dýukre guramanyň kabul edilen karary düşündirmek üçin ähli halkara federasiýalar bilen telefon arkaly gepleşik geçirendigini aýtdy. Ol Ýerine ýetiriji komitete hödürlenen teklipleriň federasiýalar üçin garaşylmadyk ýagdaý bolmandygyny belledi. Kirsti Kewentri hem halkara federasiýalaryň özbaşdakdygyny we öz kararlaryny erkin kabul edip bilýändigini nygtady.
“CCTV+”-iň habar bermegine görä, Russiýa garşy çäklendirmeleriň wagtlaýyn ýatyrylmagy onuň halkara ýaryşlara gatnaşmagyny kem-kemden kadalaşdyrmak üçin ýol açýar. Emma onuň derejesiniň doly dikeldilmegi üçin mundan beýläk hem goşmaça ädimleriň görülmegi we syýasy hem-de dopinge garşy ýagdaýyň durnukly bolmagy zerur bolar.
