Pars aýlagyndan çig nebitiň eksporty iýun aýynda düýpli artdy
Deňiz hiç wagt öz başdan geçiren harasatlaryny unutmaýar, ýöne ol köplenç garaşylýandan has çalt köşeşýär. Geosyýasy dartgynlyklar hem deňizdäki harasatlar ýaly wagty gelende gowşaýar we yzda diňe bir kynçylyklary däl, eýsem möhüm sapaklary hem galdyrýar. Tankerleriň bogaza gaýdyp gelmegi diňe bir gatnaw ugurlarynyň täzeden açylmagy däl, eýsem iň howply bökdençlikleriň hem diplomatik tagallalar arkaly aradan aýrylyp bilinjekdiginiň alamatydyr. Şeýle tagallalar inçe bolsa-da, millionlarça barrel nebitiň hereketini üpjün etmäge ukyplydyr.
Pars aýlagyndan çig nebitiň iberiliş möçberleri iýun aýynda düýpli artdy. Muňa Ýakyn Gündogarda dartgynlylygyň gowşamagy we Ormuz bogazy arkaly gämi gatnawynyň kem-kemden dikeldilmegi sebäp boldy. Bu ýagdaý sebitiň suwlarynda saklanyp galan nebitiň daşalmagyna mümkinçilik berdi.
Kpler seljeriş kompaniýasynyň maglumatlaryna görä, iýun aýynda Saud Arabystany, Birleşen Arap Emirlikleri, Kuweýt, Yrak we Eýrandan çig nebitiň we kondensatyň ortaça gündelik eksporty günde 10,07 million barrele ýetdi. Bu görkeziji maý aýy bilen deňeşdirilende günde 3,5 million barrelden hem köp artdy.
Bu dikeliş ABŞ bilen Eýranyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekilmeginden soň başlandy. Dünýäniň nebit akymlary üçin strategik ähmiýete eýe bolan Ormuz bogazy arkaly gämi gatnawy kem-kemden kadaly ýagdaýa dolanyp başlady.
Şeýle-de bolsa, dikeliş ozalky bökdençlikleriň ählisini doly aradan aýyrmady. Vortexa kompaniýasynyň hasaplamalaryna görä, iýun aýyndaky eksport möçberi geçen ýylyň şol döwri bilen deňeşdirilende henizem takmynan 40 göterim pes bolup galýar.
Kpler kompaniýasy bogazyň açylmagyndan soň ozal sebitiň suwlarynda saklanyp galan çig nebitiň esasy böleginiň tiz wagtda ugradylandygyny habar berdi. Şeýle-de bolsa, takmynan 23 million barrel nebit henizem bu suw ýolundan geçmäge garaşýar. Bu görkeziji aprel aýynyň ahyryndaky 96 million barrel derejesinden ep-esli pesdir.
Ormuz bogazy dünýäde nebiti daşamak üçin iň möhüm strategik «dar geçelgeleriň» biridir. Dünýäde daşalýan çig nebitiň takmynan 20 göterimi hut şu bogazdan geçýär.
Waşington bilen Tähranyň arasynda maý aýynda gol çekilen Ähtnama gämileriň hereketini wagtlaýyn dikeltmäge mümkinçilik berdi. Şeýle-de bolsa, täze kynçylyklaryň ýüze çykmak töwekgelçiligi henizem saklanýar.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, bazarlar ýagdaýyň ösüşine üns bilen syn edýärler. Analitikler bolsa logistika we ätiýaçlandyryş bilen bagly çökgünligiň netijeleri sebäpli doly dikelişiň birnäçe aý dowam edip biljekdigini duýdurýarlar.
