Hytaý deňiz hukugynyň bozulmagy barada duýduryş berýär
Sişenbe güni neşir edilen Birleşen Milletler Guramasynyň Deňiz hukugy baradaky Konwensiýasyna baha bermek üçin niýetlenen hasabatda bu halkara şertnamasyna obýektiw seretmegi, şol bir wagtynda onuň ýerine ýetirilişini ykrar etmegi teklip edýär. Hasabatda Konwensiýanyň taryhy üstünliklerine, hukuk häsiýetine, ornuna we wezipelerine hem-de Hytaýyň UNCLOS-a goşulmagynyň 30 ýyllygyna toplumlaýyn baha berilýär. Hasabatda UNCLOS-nyň düzgünleriniň bozulmagy barada birnäçe mysallar getirilýär.
Onda şeýle hereketleriň UNCLOS-nyň bitewiligini we abraýyny kem-kemden gowşatýandygy aýdylýar. UNCLOS-nyň deňiz hukugynyň ähli meselelerini öz içine almaýandygy we deňiz hukugynyň ýeke-täk çeşmesi däldigi, UNCLOS tarapyndan düzgünleşdirilmedik meseleleriň umumy halkara hukugy bilen düzgünleşdirilmelidigi nygtalýar. Halkara deňiz guramasy ýaly beýleki halkara guramalar we halkara hukugy deňiz işlerini öz degişli çägelerinde düzgünleşdirmegi dowam etdirmeli.
Hasabata Angliýa, Fransiýa, Germaniýa, Italiýa, Niderlandlar, Gresiýa, Şweýsariýa, Awstraliýa, Täze Zelandiýa, ABŞ, Kanada we Çili ýaly ondan gowrak ýurtdan belli alym-halkaraçylar teswirleri girizildi. UNCLOS — 1982-nji ýylda kabul edilen BMG-niň Deňiz hukugy baradaky Konwensiýasy, dünýä ummanynyň ulanylyşyny düzgünleşdirýär.
Hytaý 1996-njy ýylda konwensiýa goşuldy. 30 ýyllyk mynasybetli neşir edilen hasabat, Pekiniň UNCLOS-nyň syýasy maksatlar üçin ulanylmagy, esasanam 2016-njy ýyldaky Günorta Hytaý deňzi arbitraž karary bilen baglanyşykly aladalaryny görkezýär, Hytaý bu karary ret edýär. Hytaýyň garaýşy: çäk bitewiligi deňiz hukuklaryndan ileri tutulýar we islendik jedeller ikitaraplaýyn gepleşikler arkaly çözülmeli.
“CCTV+-iň” habar berişi ýaly, hasabat halkara hukukçylarynyň arasynda giň seslenme döretdi we BMG-niň degişli forumlarynda ara alnyp maslahatlaşylmak üçin hödürlener.
