BMG awtopilot üçin dünýäde ilkinji tehniki kadalary kabul etdi: Hytaý, Ýewropa Bileleşigi, ABŞ, Ýaponiýa we Kanada bitewi düzgünler boýunça ylalaşdy
Hytaýda täze awtoulaglaryň 60 göteriminden gowragy eýýäm ösen sürüjä kömek ulgamlary bilen enjamlaşdyryldy, indi bolsa bu ulgamlar üçin umumy halkara standarty hem döredildi. ADS GTR awtomatlaşdyrylan sürüş ulgamlarynyň önümiň ähli ýaşaýyş tapgyryny — işlenip taýýarlanylmagyndan başlap ulanylyşyna çenli öz içine alýar. Hytaý onlarça tehniki teklip hödürledi we synaglardan alnan hakyky maglumatlary paýlaşdy.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, çarşenbe güni birnäçe iri awtoulag bazarlary, şol sanda Hytaý tarapyndan goldanan Birleşen Milletler Guramasynyň awtomatlaşdyrylan sürüş ulgamlary boýunça global tehniki reglamenti tassyklanyldy. Bu barada penşenbe güni Hytaýyň Senagat we maglumat tehnologiýalary ministrligi habar berdi.
ADS GTR ady bilen tanalýan bu reglament Hytaý, Ýewropa Bileleşigi, Beýik Britaniýa, ABŞ, Kanada we Ýaponiýa tarapyndan bilelikde işlenip taýýarlandy. Ol BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasynyň ulag serişdeleri boýunça düzgünleri sazlaşdyrmak baradaky Bütindünýä forumynyň (WP.29) ähli agza taraplarynyň ses bermeginden soň Ženewada geçirilen duşuşykda kabul edildi.
Reglament awtomatlaşdyrylan sürüş ulgamlarynyň önümleri üçin esasy tehniki talaplary kesgitleýär we öndürijileriň howpsuzlygy dolandyrmak, önümiň howpsuzlygy boýunça resminamalary taýýarlamak, giň gerimli synag we barlag ulgamlaryny guramak hem-de ulanyşa girizilenden soň ulaglaryň howpsuzlygyny üpjün etmek ýaly ugurlardaky borçnamalaryny anyklaýar. Şeýle hem ol degişli audit we baha beriş usullaryny kesgitläp, önümiň ähli ýaşaýyş tapgyryny öz içine alýan toplumlaýyn kadalaşdyryjy binýady döredýär.
Awtomatlaşdyrylan sürüş ulgamlaryna ýörite bagyşlanan taryhda ilkinji global tehniki reglament hökmünde bu resminama awtonom sürüş tehnologiýalarynyň tertipli we howpsuz ornaşdyrylmagy üçin umumy binýady üpjün edýär. Bu möhüm ädim bolup, awtomobil pudagynyň senagat taýdan ösüşini çaltlandyrmagyna hem-de dünýä awtoulag senagatynyň intellektual özgertmelerine ýardam bermegine garaşylýar.
Soňky ýyllarda awtomatlaşdyrylan sürüş tehnologiýalary örän çalt depgin bilen ösdi we önümçilige giňden ornaşdyryldy. Dünýäniň iň iri ykdysadyýetleri awtomobil pudagyny geljek üçin strategik ileri tutulýan ugur hökmünde kesgitlediler, degişli syýasatlary durmuşa geçirip, kadalaşdyryjy resminamalaryň taýýarlanylmagyny çaltlandyrdylar.
Hytaýda ösen sürüjä kömek ulgamlary bilen enjamlaşdyrylan täze awtoulaglaryň paýy 60 göterimden geçdi. Şeýle-de bolsa, şu wagta çenli awtomatlaşdyrylan sürüş ulgamlary üçin bitewi halkara tehniki standartlar ýa-da düzgünler ýokdy. Şonuň üçin iri ykdysadyýetleriň hersi öz aýratyn çemeleşmesini ulanýardy. Hut şu ýagdaý hem dünýä derejesinde sazlaşdyrylan umumy düzgünleri işläp taýýarlamak boýunça ylalaşyga gelinmegine getirdi.
Geljekde Hytaýyň Senagat we maglumat tehnologiýalary ministrligi intellektual torlaýyn ulaglar üçin halkara standartlaryny we düzgünlerini işläp taýýarlamak hem-de sazlaşdyrmak boýunça işleri dowam etdirer. Şeýle hem hökmany milli standartlaryň ornaşdyrylmagyny çaltlandyrar, halkara düzgünleri bilen milli kadalaryň sazlaşygyny üpjün eder we iki ulgamyň utgaşykly ösmegine ýardam berýän kadalaşdyryjy-hukuk gurşawyny döretmäge ýardam eder.
ADS GTR (Automated Driving Systems Global Technical Regulation) — diňe awtonom sürüş ulgamlaryna bagyşlanan taryhda ilkinji global tehniki reglamentdir. Ony taýýarlamak işleri 2018-nji ýyldan bäri WP.29 iş toparlarynyň çäginde alnyp baryldy. Hytaý bu işde esasy orny eýeläp, iş toparynyň bilelikdäki başlyklarynyň biri boldy we synag usullaryny hem-de adam bilen ulgamyň özara gatnaşyklaryna degişli talaplary öz içine alýan onlarça tehniki teklibi hödürledi. Şol bir wagtyň özünde Hytaýda ADS GTR-e doly laýyk gelýän, emma aýratyn-da L3 we L4 derejeli ulgamlaryň ýerli aýratynlyklaryny nazara alýan hökmany milli standartyň hem taýýarlanylmagy tamamlanýar.
Özbaşdak hereket edýän awtoulaglar üçin bitewi düzgünleriň kabul edilmegi diňe bir tehniki resminamanyň döredilmegi däl. Bu awtoulaglaryň geljeginiň olaryň öndürilen ýurduna däl-de, adamlaryň we algoritmleriň bilelikde hereket etjek ýollarynda tertipsizlige ýol bermezlik barada nädip ylalaşjakdygyna baglydygynyň ykrar edilmegidir. Hytaý, ABŞ, Ýewropa we Ýaponiýa jedelleşmek üçin däl-de, umumy dili döretmek üçin bir stoluň başyna ýygnandylar. Bu — howpsuzlygyň dili. Birnäçe ýyldan soň sürüjisiz awtoulagyňyz päsgelçiligi aýlanyp geçende ýa-da pyýadanyň öňünde saklananda, şol çözgüdiň aňyrsynda diňe emeli aň däl, eýsem Ženewada kabul edilen şu reglament hem durar. Sebäbi tehnologiýalar dürli bolup biler, ýöne adam ömrüni goraýan düzgünler hemmeler üçin bitewi bolmalydyr.
