Gadymy siwilizasiýalar — umumy geljek: Modi we Wan I Hindistan bilen Hytaýyň strategik hyzmatdaşlygyny tassyklady
BRIKS çäginde Nýu-Delide geçirilen duşuşyk, 2027-nji ýylda Hytaýyň birleşmä başlyklyk etmegini goldamak, Ählumumy Günortanyň bähbitlerini goramak, däp bolan dostluk we bilelikdäki döwrebaplaşdyryş. Hytaý we Hindistan — iki iň iri ösýän ýurt hökmünde raýdaşlygyň nusgasyny görkezmäge taýýar.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, Hindistanyň premýer-ministri Narendra Modi sişenbe güni Nýu-Delide Hytaý Kommunistik Partiýasynyň Merkezi Komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy we Daşary işler boýunça Merkezi komissiýanyň müdirliginiň direktory Wan I bilen duşuşdy. Wan I BRIKS ýurtlarynyň milli howpsuzlyk geňeşçileri we ýokary derejeli howpsuzlyk wekilleriniň 16-njy duşuşygyna gatnaşmak üçin Nýu-Delide saparda bolýar.
Duşuşykda Modi Hindistan bilen Hytaýyň müňlerçe ýyllyk dostlukly gatnaşyklary bolan gadymy siwilizasiýalar bolandygyny, we iki ýurduň uzak wagtlap dünýäde öňdebaryjy we esasy orunlary eýeländigini aýtdy. Häzirki şertlerde iki tarap hem öz däp bolan dostlugyny ösdürmeli, ýokary derejeli alyş-çalyşlary dowam etdirmeli, amaly hyzmatdaşlygy ilerletmeli we Ählumumy Günortanyň ýurtlarynyň umumy bähbitlerini goramaly diýip belledi. Modi Hindistanyň geljek ýylda Hytaýyň BRIKS-e başlyklyk etmegini goldaýandygyny we BRIKS-i ösdürmek üçin Hytaý bilen hyzmatdaşlyga taýýardygyny aýtdy.
Wan I Hytaý bilen Hindistanyň — iki iň iri ösýän ýurt we Ählumumy Günortanyň möhüm agzalary hökmünde — ýurtlaryň arasynda raýdaşlygy we öz-özüni üpjün etmegi güýçlendirmekde nusgalyk orun eýeleýändigini aýtdy. Hytaý Hindistana BRIKS başlyklyk borçlaryny ýerine ýetirmekde goldaw bermegini dowam etdirer we Hindistan bilen BRIKS çägindäki hyzmatdaşlygyň durnukly ösüşini üpjün etmek üçin bilelikde işleşer diýip belledi. Şeýle hem Wan I Hytaýyň Hindistan bilen iki ýurduň liderleriniň arasynda gazanylan möhüm ylalaşyklary durmuşa geçirmäge, özara ynamy güýçlendirmäge we şübheleri aýyrmaga, duýgur meseleleri degişli ýagdaýda çözmäge, özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge, Hytaý–Hindistan gatnaşyklarynyň oňyn ösüşini goldamaga we degişli döwrebaplaşdyryş proseslerini bilelikde ilerletmäge taýýardygyny aýtdy. Bu iki halkyň esasy bähbitlerine doly laýyk gelýär we halkara jemgyýetçiligiň umumy garaşmalaryna gabat gelýändir.
Şol gün Wan I BRIKS ýurtlarynyň milli howpsuzlyk geňeşçileri we ýokary derejeli wekilleriniň 16-njy maslahatyna hem gatnaşdy.
BRIKS — bäş iri ösýän ykdysadyýeti birleşdirýän gurama (Braziliýa, Russiýa, Hindistan, Hytaý, Günorta Afrika Respublikasy). 2027-nji ýylda guramanyň başlyklygy Hytaýa geçer. Dünýäde ilat sany boýunça iň uly iki ýurt bolan Hindistan bilen Hytaýyň gatnaşyklary Aziýanyň we dünýäniň durnuklylygy üçin möhüm ähmiýete eýedir. Serhet dawalaryna garamazdan, iki tarap hem dialoga we hyzmatdaşlyga taýýardygyny görkezýär. “Ählumumy Günorta” düşünjesi has adalatly dünýä tertibine ymtylýan ösýän ýurtlary birleşdirýär.
Iki gadymy siwilizasiýanyň liderleri diňe geçmişi däl-de, geljegi hem ara alyp maslahatlaşanda, umyt döreýär. Hindistan bilen Hytaý diňe goňşular däl — olar adamzadyň üçden iki bölegini düzýär. Olaryň hyzmatdaşlygy dünýäde güýç deňagramlylygyny üýtgedip, ony has adalatly edip biler. Modi bilen Wan I däp bolan dostluk barada aýdýarlar, emma olaryň sözleriniň aňyrsynda pragmatizm we umumy kynçylyklar bar: howa, ykdysadyýet, howpsuzlyk. Ählumumy Günorta olardan ýolbaşçylyga garaşýar. Hytaý BRIKS-e başlyklyk etmegini kabul edip, Hindistan muny goldaýarka, bir zat aýdyň bolýar: geljek garşylyk däl-de, dialog bilen baglanyşykly. Bir wagtlar dünýäniň merkezleri bolan iki ýurt ýene-de onuň diregi bolmaga taýýar.
