Brýusselde Hazarüsti üstaşyr geçelgesi arkaly özara baglanyşyk gün tertibi boýunça täze Platforma işe girizildi
Brýusselde özara baglanyşyk gün tertibiniň Platformasynyň resmi taýdan işe girizilmegine bagyşlanan ýokary derejeli çäre geçirildi. Bu sebitara mehanizm Ýewropa bilen Merkezi Aziýanyň arasynda Hazar, Günorta Kawkaz we Gara deňiz sebitleriniň üsti bilen ulag, energetika, söwda we sanly gatnaşyklary birleşdirmäge hem-de güýçlendirmäge gönükdirilendir.
Brýussel duşuşygynda ýurdumyza Türkmenistanyň Belgiýa Patyşalygyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi, Türkmenistanyň Ýewropa Bileleşiginiň ýanyndaky wekilhanasynyň ýolbaşçysy Sapar Pälwanow wekilçilik etdi.
Täze platformanyň işe girizilmegi Hazarüsti ugry boýunça köptaraplaýyn utgaşdyrmany täze derejä çykardy. Öň ÝB-niň üns merkezinde esasan Merkezi Aziýa bilen gatnaşyklar bolan bolsa, indi taslama yklymara derejä çykýar. Merkezi Aziýany, Hazar deňziniň basseýnini, Günorta Kawkazy, Gara deňiz sebitini, şeýle hem Türkiýäni, Moldowany, Ukrainany we ÝB-niň agza döwletlerini öz içine alýan bitewi amaly hyzmatdaşlyk giňişligi döredilýär.
Işe girizilen mehanizmiň möçberi gatnaşyjylaryň düzümi bilen hem tassyklandy. Maslahatlaşmalara ÝB-niň giňelmek meseleleri boýunça komissary Marta Kos, Ýewropa Komissiýasynyň degişli direktoratlarynyň baş direktorlary Koen Doens we Gert Ýan Koopman, ministrler, ilçiler, şeýle hem dünýäniň öňdebaryjy maliýe institutlarynyň — Ýewropanyň Maýa goýum bankynyň (ÝMGB), Ýewropanyň Täzeleniş we Ösüş bankynyň (ÝDOB) we Bütindünýä bankynyň ýokary derejeli ýolbaşçylary gatnaşdylar.
Ara alnyp maslahatlaşylan esasy temalaryň hatarynda Hazarüsti geçelgesiniň port, demir ýol we serhet infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak, gümrük amallaryny sanlylaşdyrmak hem-de Ýewropadan iri maýa goýumlaryny strategik taslamalara çekmek meseleleri boldy.
Forumda çykyş eden Ilçi Sapar Pälwanow Türkmenistanyň Gündogar – Günbatar we Demirgazyk – Günorta ugurlarynyň çatrygynda ýerleşýän strategik ýurt hökmünde ulag baglanyşygyny tutuş Ýewraziýanyň durnuklylygynyň we ykdysady ösüşiniň esasy hökmünde görýändigini nygtady.
Türkmen diplomaty Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň tehnologik mümkinçiliklerine aýratyn ünsi çekdi. Ösen konteýner düzümi, parom we ýük kuwwatlyklary bilen Türkmenistanyň bu Hazar derwezesi Aziýany Ýewropa bazarlary bilen üznüksiz baglanyşdyrýan möhüm multimodal merkez hökmünde çykyş edip biler.
Mundan başga-da, Türkmenistany Gazagystan, Özbegistan, Eýran we Owganystan bilen baglanyşdyrýan ösen demir ýol ulgamy ýurdumyzyň diňe Gündogar – Günbatar däl, eýsem Demirgazyk – Günorta geçelgesinde hem möhüm halka bolup durýandygy, şeýlelik bilen Pars aýlagyna gönüden-göni çykalga açýandygy nygtaldy.
Duşuşyga gatnaşyjylar terminal gurluşygy bilen birlikde “ýumşak baglanyşygyň” ösdürilmeginiň hem örän möhüm bolup durýandygy barada ylalaşdylar. Bu gümrük päsgelçilikleriniň ýeňilleşdirilmegini, nyrh düzgünleriniň sazlaşdyrylmagyny we logistika platformalarynyň doly sanlylaşdyrylmagyny öz içine alýar.
Brýussel duşuşygynyň amaly netijesi hökmünde Ýewropa Komissiýasy bilen halkara banklaryň täze infrastruktura desgalarynyň tehniki-ykdysady esaslandyrmasy we sanly çözgütleriň ornaşdyrylmagy üçin uly maýa goýumlaryny çekmek baradaky ylalaşyklara gol çekilmegi boldy. Şeýlelikde, täze platforma ilkinji gününden diňe syýasy meýdança däl, eýsem hakyky maliýe guraly hökmünde hem öz ornuny tassyklady.
Türkmenistan üçin Brýussel platformasynyň işe girizilmegi ýurdumyzyň Ýewraziýanyň esasy ulag-logistika merkezleriniň biri we ÝB-niň Hazar sebitindäki möhüm hyzmatdaşy hökmünde ornuny pugtalandyrmak boýunça uzak möhletli mümkinçilikleri açýar.
