«Çopanlaryň kýorlingi» Barigaý Içki Mongoliýada 875 gatnaşyjyny jemledi — 164 topar takyklyk, barmak güýji we toparlaýyn sazlaşyk boýunça bäsleşdi
Barigaýyň düzgünleri nusgawy kýorlinge meňzeş, emma daşlaryň ýerine goýnuň süňkleri — şagaýlar (aşyklar) ulanylýar. Oýun buzda ýa-da ýörite düşekde geçirilýär. Şagaýy zyňmak oýny oýunçylaryň barmaklarynyň ujy bilen agaç seplemiň üstünde ýerleşdirilen süňkleri dürtüp, nyşana degirmegine esaslanýar. Bäsleşikler 36-njy «Öri meýdanlarynyň Naadamy» festiwalynyň çäginde geçirildi.
CCTV+ agentliginiň maglumatyna görä, penşenbe güni Hytaýyň demirgazygyndaky Içki Mongoliýa awtonom sebitiniň Silinhot şäherinde «Naadam Barigaý» atly maddy däl medeni miras bäsleşigi başlandy. Bu çäre 36-njy «Öri meýdanlarynyň Naadamy» festiwalynyň düzümine girýär.
Köplenç «öri meýdanlarynyň kýorlingi» diýlip atlandyrylýan Barigaýyň düzgünleri adaty kýorlinge örän meňzeşdir. Oýunda goýnuň aşyk süňkleri — şagaýlar ulanylýar, oýun bolsa buzda ýa-da ýörite düşekde geçirilýär. Bu sport görnüşi toparlaýyn hyzmatdaşlygy we strategiýany talap edýär.
Şagaýy zyňmak ýaryşynda gatnaşyjylar agaç seplemiň üstünde ýerleşdirilen süňkleri barmaklarynyň ujy bilen dürtüp, dürli gymmatlyga eýe bolan nyşan süňklerine degirmäge çalyşýarlar. Şeýlelikde olar utuk gazanýarlar. Bäsleşikler oýunçylaryň görüş ukybyny, barmak güýjüni we takyklygyny synagdan geçirýär.
Içki Mongoliýanyň dürli ligalaryndan we şäherlerinden jemi 875 gatnaşyjy, 164 toparyň düzüminde çykyş edip, bu gadymy däp-dessuryň özboluşly gözelligini görkezdi. Bäsleşikler aýlaw ulgamy boýunça geçirildi.
Gatnaşyjylar doly ünsüni oýna gönükdirdiler. Barigaý meýdançasynda akyl-paýhas bilen ussatlygyň özboluşly bäsleşigi dowam etdi. Her bir urgy ýokary ünsüň netijesi, her bir duşuşyk bolsa agzybirligiň we dostlugyň nyşany boldy. Zalda şowhunly el çarpyşmalar we şatlykly, dostlukly ýagdaý höküm sürdi.
Gatnaşyjylaryň biri Hasi Gaowa öz täsirlerini paýlaşyp şeýle diýdi: «Bu örän gyzykly. Bu bäsleşik diňe başarnygy we ruhy taýýarlygy synagdan geçirmeýär, eýsem toparlaýyn işiň ähmiýetini hem görkezýär. Biz kän wagt bäri türgenleşemzok, ýöne hemmämiz çalt ösüş gazanýarys. Her ýaryşda öz ösüşimi görýärin».
Bu çäre bäsleşikleri hereketlendiriji güýç hökmünde ulanyp, sebitdäki medeni-syýahatçylyk önümleriniň mümkinçiliklerini giňeltdi. Şeýle hem «maddy däl medeni miras + Naadam + sport» ösüş modelini durmuşa geçirmek arkaly özboluşly medeni syýahatçylyk merkezini döretdi we has köp syýahatçyny özüne çekdi.
Çäre milletara jebisligi pugtalandyrmaga, ýerli medeniýetiň, syýahatçylygyň we ykdysadyýetiň sazlaşykly ösüşine itergi bermäge hem goşant goşdy. Şeýlelikde, Içki Mongoliýadaky Naadam brendi täze medeni mazmun we täze durmuş bilen baýlaşdy.
«Naadam» — mongol halkynyň milli baýramçylygy bolup, onuň esasy üç sport görnüşi ýaýdan ok atmak, göreş we at çapyşyklarydyr. Barigaý bolsa mongol çarwalarynyň arasynda giňden ýaýran, has az tanalýan, emma örän gadymy oýunlaryň biridir.
Şagaý — goýnuň aşyk süňki bolup, ol dürli milli oýunlarda ulanylýar. «Öri meýdanlarynyň kýorlingi» maddy däl medeni miras sanawyna girizilenden soň täzeden meşhurlyk gazandy. Içki Mongoliýada geçirilen şu ýylky bäsleşiklere 875 adam gatnaşdy, bu bolsa geçen ýyl bilen deňeşdirilende takmynan iki esse köpdür.
Goýnuň aşyk süňki granit daşyň ýerine buz üstünde süýşüp baranda, müňýyllyklardan gözbaş alýan däp-dessurlar bilen häzirki zaman sport joşguny birleşýär. «Öri meýdanlarynyň kýorlingi» diňe bir çarwalaryň güýmenjesi däl. Ol göz ölçegini, barmak güýjüni we topar bilen işlemegiň ukybyny ösdürýän sport görnüşidir.
164 toparyň düzümindäki 875 gatnaşyjy maddy däl medeni mirasyň hem Olimpiýa oýunlaryndaky sport görnüşleri ýaly täsirli bolup biljekdigini subut edýär. Şagaýlar seplem boýunça nyşana tarap hereket edýärkä we tomaşaçylar olaryň nyşana degmegine garaşyp tolgunan wagty, Içki Mongoliýa dünýä bir hakykaty görkezýär: medeniýeti gorap saklamak ony muzeýlerde doňdurmak däl-de, ony oýnamak, onuň üçin janköýer bolmak we onuň bilen ýeňiş gazanmakdyr.
