Russiýa krany ýapdy: daşary ýurt awiakompaniýalaryna ýangyç guýmak çäklendirildi — artykmaç kerosin indi bolmaz
Mineralnyýe Wody, Mahaçkala we Nižniý Nowgorod — täze düzgünleriň täsir eden üç howa menzili boldy. Munuň sebäbi, käbir daşary ýurt awiakompaniýalarynyň ýangyjy aşa köp mukdarda satyn alyp, logistika ulgamlaryna päsgelçilik döretmegidir. Şol bir wagtyň özünde Russiýa 30-njy noýabra çenli awiasiýa kerosininiň eksportyny gadagan etdi.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, Russiýanyň Federal Howa Ulaglary Agentligi — Rosawiasiýa daşary ýurt awiakompaniýalarynyň uçarlaryna ýurduň käbir howa menzillerinde ýangyç guýulmagyna çäklendirmeler girizdi. Munuň sebäbi, daşary ýurt daşaýjylarynyň ulanyş çykdajylaryny azaltmak maksady bilen Russiýada zerurlykdan has köp ýangyç satyn alyp başlamagydyr. Bu barada ýerli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri şenbe güni habar berdiler.
Rosawiasiýanyň beýannamasynda aýdylmagyna görä, indi daşary ýurt awiakompaniýalary ýangyç satyn almagyny ýerli üpjün edijiler bilen ylalaşdyrmaly. Şeýle hem guýulýan ýangyjyň möçberi meýilleşdirilen uçuşy amala aşyrmak üçin zerur bolan mukdardan geçmeli däldir. Bu çäreler hususan-da Mineralnyýe Wody, Mahaçkala we Nižniý Nowgorod şäherleriniň howa menzillerine degişli bolup durýar.
Agentligiň bellemegine görä, daşary ýurt daşaýjylary çykdajylaryny azaltmak maksady bilen Russiýanyň howa menzillerinde hakyky zerurlykdan ep-esli köp ýangyç guýdurýarlar. Bu bolsa ýerli ýangyç üpjünçiliginiň meýilleşdirilmegine we logistikasyna täsir edýär.
Bu ädim dünýä ýangyç bazarlarynda üýtgäp durýan ýagdaýlaryň fonunda edildi. Ýakyn Gündogardaky dartgynlylyk Pars aýlagyndan nebit we suwuklandyrylan tebigy gazy eksport etmek üçin esasy deňiz geçelgesi bolan Ormuz bogazyndaky gämi gatnawyna päsgelçilik döretdi. Netijede dünýä bazarlarynda ýangyç bahalary ýokarlandy we awiasiýa ýangyjynyň ýetmezçiligi bilen bagly aladalar güýçlendi. Russiýanyň hökümeti iýun aýynyň başynda birža arkaly satyn alnan kerosini hem öz içine almak bilen, awiasiýa kerosininiň eksportyny 30-njy noýabra çenli gadagan etdi.
Awiasiýa ýangyjy — kerosin howa ulaglary üçin örän möhüm serişdedir. Ormuz bogazy bolsa dünýäde öndürilýän nebitiň takmynan 20 göteriminiň geçýän dar strategik geçelgesidir. Şol ýerde gämi gatnawynyň bozulmagy dünýä üpjünçilik zynjyrlaryna täsir edýär. Russiýa iri energiýa öndürijileriniň biri hökmünde içerki bazarda ýetmezçiligiň öňüni almaga çalyşýar. Eksport gadagançylygy we daşary ýurt awiakompaniýalary üçin girizilen çäklendirmeler ýangyjyň ýurduň içinde galmagyny üpjün etmek maksady bilen kabul edildi.
Daşary ýurt uçarlary Russiýa gelip, baklaryna zerurlykdan has köp kerosin guýduranda, olar öz çykdajylaryny azaldýarlar. Emma bu tygşytlamanyň netijesinde rus logistika ulgamy goşmaça ýük çekýär: içerki gatnawlar üçin ulanylyp bilinjek ýangyç daşary ýurtlara uçup gidýär. Indi Rosawiasiýa munuň öňüni alýar. Diňe zerur mukdarda, diňe ylalaşyk esasynda we hiç hili «ätiýaçlyk üçin artykmaç» ýangyç guýdurmaga ýol berilmez.
Ýangyç bahalarynyň günsaýyn ýokarlanýan, möhüm deňiz geçelgeleriniň harby dartgynlylyk sebäpli töwekgelçilik astynda galýan döwründe her tonna kerosiniň gymmaty örän ýokary. Russiýa içerki meselelerini has berk düzgünler arkaly çözmäge synanyşýar. Daşary ýurt awiakompaniýalary täze şertlere uýgunlaşmaly bolar: öňki ýaly «islän ýeriňde arzan ýangyç guýdurmak» mümkinçiligi indi ýok.
