Planetaň ilkinji trillioneri: IPO SpaceX Maska 1,77 trln dollar we taryhda öçmejek orun getirdi
Her paýnama 135 dollar, çekilen serişdeler 75 milliard dollar, satylan paýnamalar 555,56 million — SpaceX deslapky jemgyýetçilik ýerleşdirilmeleri boýunça ähli rekordlary täzeledi. Ilon Maskyň kompaniýasy “Nasdaq” biržasyna «SPCX» gysgaltmasy bilen çykyp, ABŞ-nyň iň gymmat on korporasiýasynyň hataryndan ýer aldy. IPO-dan soň Maskyň aktiwleriniň bahasy 1 trillion dollardan geçdi we ony dünýäniň ilkinji trillioneri etdi.
“CCTV+” habarlar gullugynyň berýän maglumatyna görä, «SpaceX» kompaniýasy paýnamalarynyň deslapky jemgyýetçilik ýerleşdirilmesiniň (IPO) bahasyny her paýnama üçin 135 dollar derejesinde kesgitledi we takmynan 555,56 million paýnamasyny satmak arkaly 75 milliard dollar maýa çekdi diýip, penşenbe güni amerikan köpçülikleýin habar beriş serişdeleri habar berdiler. IPO-nyň netijeleri boýunça kompaniýanyň umumy bahasy takmynan 1,77 trillion dollar möçberinde kesgitlenildi.
«SpaceX»-iň paýnamalarynyň «Nasdaq» biržasyndaky söwdalarynyň anna güni başlanmagyna garaşylýar. Çekilen serişdeleriň möçberi boýunça bu IPO deslapky jemgyýetçilik ýerleşdirilmeleri taryhynda täze rekord goýar. Bu baha esaslanyp, «SpaceX» amerikan biržalarynda hasaba alnan iň gymmat on kompaniýanyň hataryna girer.
Amerikaly telekeçi Ilon Mask tarapyndan 2002-nji ýylda esaslandyrylan «SpaceX» kompaniýasy kosmos enjamlaryny uçurmak hyzmatlary, hemra interneti (Starlink) we emeli aň ulgamy bilen meşgullanýar. IPO bazaryň uly ünsüni çekdi, kompaniýanyň ýokary bahalandyrylmagy bolsa seljerijileriň arasynda onuň girdeji mümkinçilikleri we geljekki ösüşiniň durnuklylygy baradaky çekişmelere sebäp boldy.
«SpaceX» paýnamalarynyň biržada ýerleşdirilmeginiň şertleri “Wall Street”-iň käbir däplerini bozýar, muňa IPO bahasynyň öňünden kesgitlenmegi we bölekleýin maýadarlar üçin paýnamalaryň has ýokary paýynyň ätiýaçlandyrylmagy degişlidir. IPO-dan soň Mask kompaniýanyň ses bermek hukugynda düýpli gözegçiligi özünde saklap galar. Maskyň «SpaceX»-däki uly paýyny nazara alanyňda, bu baha onuň aktiwleriniň gymmatyny has-da artdyryp, ony dünýäniň ilkinji trillioneri etdi.
«SpaceX» 2002-nji ýylda Ilon Mask tarapyndan esaslandyryldy. Kompaniýa özüniň öwrülişikli üstünlikleri bilen tanalýar: köp gezek ulanylýan «Falcon 9» we «Falcon Heavy» göteriji raketalary, «Starship» kosmos gämisi, «Starlink» hemra internet ulgamy, şeýle hem NASA bilen astronawtlary Halkara kosmos stansiýasyna (HKS) eltmek baradaky şertnamalary. Mundan öňki IPO rekordu Saud Arabystanynyň «Saudi Aramco» nebit kompaniýasyna degişli bolup, ol 2019-njy ýylda 29,4 mlrd dollar maýa çekipdi. «SpaceX»-iň ýerleşdirilmesi bolsa bu görkezijini iki esseden hem köp artdyrdy.
Ýigrimi üç ýyl bäri «SpaceX» birža üçin aşa futuristik hasaplanýan hususy kompaniýady. Emma söwdalaryň açylmagyna bir sagat galanda raketa asmana göterilse we «SPCX» tikeri öz hereketine başlasa, işewürlik baradaky adaty düşünjeler ýokary galýar. Bir günde 75 milliard dollar — bu diňe bir maliýe geleşigi däl. Bu bazaryň älemiň döwletiň eýeligi bolmakdan galýan, emeli aňyň bolsa diňe barlaghanalarda çäklenmeýän geljegine beren sesidir. Ilon Mask çärýek asyrlap fantastika bilen hakykatyň sepgidinde gezdi. Indi bolsa “Wall Street”-iň rekordlary bilen bilelikde şol sepgit hem aýryldy. Ilkinji trillioner ýyldyzlara seredende, indiki maksadyň has uzakdadygyny bilýär.
